[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Έγχρωμος Αμερικανός πρόεδρος;

O γνωστός Αμερικανός φιλόσοφος Ρ. Ρόρτι έλεγε χαρακτηριστικά ότι η εθνική υπερηφάνεια είναι για τις χώρες ό,τι ο αυτοσεβασμός για τα άτομα. Δηλαδή, η αναγκαία συνθήκη για τη βελτίωσή τους.

Γιατί το αναφέρω αυτό; Γιατί αν διακρίνει κάτι τον υποψήφιο των Δημοκρατικών Μπάρακ Ομπάμα δεν είναι το χρώμα του δέρματός του, όπως πιστεύουν κάποιοι αφελώς και επικίνδυνα (υπό την έννοια δηλαδή ότι είναι πιθανόν η Αμερική να έχει τον επόμενο χρόνο έναν έγχρωμο πρόεδρο).

Αυτό που ξεχωρίζει τον Ομπάμα είναι η ικανότητά του να κάνει τον απλό αμερικανικό λαό να τολμά να πιστεύει στην πολιτική και τη δυσφημισμένη έννοια του «κοινού καλού» (έναντι του θεοποιημένου ατομικού συμφέροντος), δηλαδή να πιστεύει σε όλα αυτά τα μεγέθη που κατεδαφίσθηκαν βάρβαρα επί της εποχής του Ρίγκαν και του Μπους (του τελευταίου).

Αυτό δεν είναι μικρό επίτευγμα σε μια χώρα, της οποίας ο μισός πληθυσμός δεν πάει καν για να ψηφίσει στις εκλογές, γιατί είναι απογοητευμένος από την πολιτική και την οικονομική αφρόκρεμα, που σωρεύει κυνικά όλο τον πλούτο στους κόλπους της (ενώ εννέα εκατομμύρια Αμερικανοί είναι άστεγοι και άλλα σαράντα εκατομμύρια ζουν με τα φτωχά συσσίτια των δήμων)!

Υπό αυτήν την έννοια- λένε μερικοί – ο Ομπάμα είναι η τρανή απόδειξη ότι το πολιτικό σύστημα των ΗΠΑ είναι ακόμη ανοικτό και στους outsiders, που δεν ανήκουν στο βαθύ κατεστημένο της Ουάσιγκτον.

Επομένως, ο Ομπάμα εμπνέει κατ΄ αρχήν τους Αμερικανούς να δουν την πατρίδα τους με άλλα μάτια και να την αλλάξουν. Και αυτό είναι τρομακτικό, αν λάβει κανείς υπόψη του ότι οι ΗΠΑ ταυτίζονται σήμερα ηθικά με τη λογική που εκπέμπει το κολαστήριο του Γκουαντάναμο.

Από την άλλη μεριά όμως δεν ζούμε σε έναν μανιχαϊστικό κόσμο, όπου τα πάντα βασίζονται στο δόγμα του μαύρου ή του άσπρου και άρα είναι αναγκαίο

ΘΑ ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΝΙΚΗΣΕΙ

και στις σημαντικές εκλογές της 5ης Φεβρουαρίου, αλλά και στις τελικές προεδρικές εκλογές, για να αποδείξει ότι οι πολιτικοί έχουν ακόμη «εμπνέουσα αξία»

να σχετικοποιήσουμε τις παραπάνω καταγραφές με κάποιες αρνητικές παρατηρήσεις, ώστε να μην αιθεροβατούμε επιπόλαια.

Έτσι ο έγχρωμος υποψήφιος των Δημοκρατικών επιβιώνει σε αυτές τις ανελέητες προκριματικές εκλογές, γιατί έχει ήδη εξασφαλίσει τη γενναία οικονομική υποστήριξη κάποιων μεγάλων χρηματοδοτών, άνευ της οποίας δεν θα μπορούσε να ανταγωνισθεί την Κλίντον και τους άλλους συμβατικούς υποψηφίους του κόμματός του. Και αυτό λέει κάτι, γιατί τα λεφτά δεν δίνονται στους πολιτικούς χωρίς ανταλλάγματα!

Επιπλέον σε πολλά πεδία φαίνεται να έχει αντιφατικές απόψεις. Έτσι είναι ακατανόητο γιατί θέλησε να επαινέσει την εποχή του Ρίγκαν (σαν μια εποχή δυναμισμού και επιχειρηματικότητας), όταν είναι γνωστό ότι εκείνη την περίοδο οι πλούσιοι έγιναν ακόμη πλουσιότεροι και πολλά δυναμικά τμήματα της μεσαίας τάξης άρχισαν να καταστρέφονται ραγδαία (Κrugman, «Debunking the Reagan Μyth», «Ν.Υ. Τimes», 21/1/2008)!

Άρα είναι ανεξήγητο, γιατί ο Ομπάμα θέλησε να δει την ιστορία με τα μάτια ενός δεξιού Ρεπουμπλικανού και μάλιστα σε μια συγκυρία κατά την οποία η αμερικανική οικονομία έχει την ανάγκη έντονων κρατικών παρεμβάσεων για να αποφύγει την ύφεση.

Τέλος, την ίδια αμφίσημη στάση κράτησε ο γερουσιαστής του Ιλινόι και απέναντι στον αποκρουστικό πόλεμο του Ιράκ, γιατί ενώ στην αρχή τον κατήγγειλε, ύστερα ψήφισε περίεργα υπέρ των αλλεπάλληλων χρηματοδοτήσεών του (και άρα ψήφισε και υπέρ της αιματηρής συνέχισής του)!

Ποιο είναι το συμπέρασμα από όλα αυτά; Ο Ομπάμα έχει πολλές ασαφείς αντιλήψεις. Μπορεί όμως και εμπνέει τον απλό κόσμο ότι κάτι πρέπει να αλλάξει στη δυσφημισμένη Αμερική του Μπους.

Και αυτό είναι πολύ σημαντικό, γιατί κανείς δεν εμπιστεύεται σήμερα τους πολιτικούς, ούτε στις ΗΠΑ ούτε στην Ευρώπη (αλλά ούτε και στη χώρα μας που βυθίζεται μέσα στα πολυποίκιλα σκάνδαλα). Επομένως θα άξιζε να νικήσει και στις σημαντικές εκλογές της 5ης Φεβρουαρίου, αλλά και στις τελικές προεδρικές εκλογές, για να αποδείξει ότι οι πολιτικοί έχουν ακόμη «εμπνέουσα αξία» (Ρόρτι)! Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής στο ΑΠΘ.