Είπαν «όχι» στον υπερ-πρόεδρο

Η συνταγματική μεταρρύθμιση του Ούγκο Τσάβες για τον «σοσιαλισμό του 21ου αιώνα» απορρίφθηκε από τους πολίτες της Βενεζουέλας και ο ίδιος κατέγραψε την πρώτη του ήττα έπειτα από εννέα χρόνια στην εξουσία. «Προς το παρόν δεν νικήσαμε», δήλωσε, αποδεχόμενος παράλληλα το αποτέλεσμα.

Ακριβώς αυτή τη φράση είχε χρησιμοποιήσει ο Τσάβες και στις 4 Φεβρουαρίου του 1992 μετά την αποτυχία του πραξικοπήματος που είχε οργανώσει ο ίδιος. Δεκαπέντε χρόνια αργότερα, η Βενεζουέλα έζησε μια μακρά εκλογική νύχτα και ο πρόεδρός της κατέγραψε μια οριακή ήττα: Το 51% των ψηφοφόρων

ΤΙ ΛΕΝΕ ΟΙ ΑΝΑΛΥΤΕΣ

Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος δεν αντικατοπτρίζει καποια δραματική αλλαγή του πολιτικού σκηνικού

τάχθηκε κατά των συνταγματικών μεταρρυθμίσεων που πρότεινε ο Τσάβες. Το 49% που απέσπασε το «ναι» αποτέλεσε για τον Τσάβες ένα «πολιτικό άλμα προς την επανάσταση», ο ίδιος συνεχάρη τους αντιπάλους του για τη νίκη, αλλά και τους οπαδούς του που ψήφισαν υπέρ της μεταρρύθμισης, παρά τον «βομβαρδισμό των μέσων ενημέρωσης» εναντίον του, ενώ κάλεσε τους πολίτες να σεβαστούν τα όργανα και τους θεσμούς.

Την ίδια ώρα, η αντιπολίτευση πανηγύριζε την «πρώτη της νίκη», όπως έγραφε στον πρωτοσέλιδο τίτλο της η μεγαλύτερη εφημερίδα της Εl Νational. «Απόψε νίκησε η Βενεζουέλα», δήλωνε περιχαρής ο Μανουέλ Ροσάλες, ο οποίος είχε ηττηθεί από τον Τσάβες στις προεδρικές εκλογές του 2006. Αναλυτές και σχολιαστές συμφωνούν, ωστόσο, ότι το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος δεν αντικατοπτρίζει κάποια δραματική αλλαγή του πολιτικού σκηνικού: «Η ήττα οφείλεται περισσότερο στους επικριτικούς “τσαβίστας”», υποστήριξε ο διευθυντής της εφημερίδας Τal Cual, Τεοντόρο Πέτκοφ.

Η διαμαρτυρία από το κυβερνητικό μέτωπο προς τον πρόεδρο της Βενεζουέλας εκφράστηκε κυρίως με την αποχή, το ποσοστό της οποίας στο δημοψήφισμα της Κυριακής έφτασε το 44%. Η μικρή συμμετοχή ήταν εμφανής σε πολλές υποβαθμισμένες περιοχές του Καράκας, όπου τα εκλογικά τμήματα ήταν σχεδόν άδεια. «Ήταν η πρώτη φορά που άκουσα τον κόσμο να λέει ότι ο Τσάβες μάς πρόδωσε», δήλωσε στους Financial Τimes ο Τζέσους Τορεάλμπα, ένας ανεξάρτητος δημοσιογράφος που μεταδίδει τη ραδιοφωνική του εκπομπή από τις φτωχές συνοικίες της πρωτεύουσας της Βενεζουέλας.

Η δυσαρέσκεια οφείλεται στο γεγονός ότι μολονότι τα οικονομικά ασθενέστερα στρώματα είδαν το εισόδημά τους να αυξάνεται, εξακολουθούν να δέχονται πιέσεις από τον πολύ υψηλό πληθωρισμό, αλλά και από την έλλειψη που παρατηρείται στην αγορά σε βασικά αγαθά, όπως η ζάχαρη και το γάλα. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος αποδίδεται επίσης στη διεύρυνση του μετώπου του «όχι», εξαιτίας του φόβου ότι περισσότερο από «σοσιαλισμό του 21ου αιώνα», η συνταγματική μεταρρύθμιση θύμιζε το πρώτο βήμα προς ένα ολοκληρωτικό καθεστώς. Έτσι, στους παραδοσιακούς αντιπάλους του Τσάβες, όπως είναι η Εκκλησία, η αστική τάξη και οι επιχειρηματίες, προστέθηκε ένα συμπαγές φοιτητικό κίνημα και οι οργανώσεις για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.


Τέσσερις λόγοι για το «όχι»

1Η ΑΠΟΧΗ: Έφτασε το 44% και προήλθε κυρίως από τους υποστηρικτές του Τσάβες. 2 ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ ΤΟΥ «ΟΧΙ»: Διευρύνθηκε από τους φοιτητές και τις οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα που κατήγγειλαν την προτεινόμενη μεταρρύθμιση ως αυταρχική.

3Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Παρά την ανάπτυξη του 9%, ο πληθωρισμός βρίσκεται στο 16%, ενώ παρατηρούνται ελλείψεις σε βασικά αγαθά. 4ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΦΘΟΡΑ: Σήμερα καταγράφονται 11 δολοφονίες την ημέρα στο Καράκας, αριθμός διπλάσιος από το 2006. Η «επανάσταση» απειλείται επίσης από την εκτεταμένη διαφθορά.