Ούτε ένα ευρώ για θέρμανση

Το θερμόμετρο στον κήπο έδειχνε 11 βαθμούς. Στο εσωτερικό του κτιρίου πάλι ο υδράργυρος ήταν σταθερός στους 25 βαθμούς. Και όμως δεν υπήρχαν πουθενά σώματα καλοριφέρ, συσκευές αιρ κοντίσιον, σόμπες ή αερόθερμα. Οι ένοικοί του είναι πλήρως απεξαρτημένοι από το πετρέλαιο, το ρεύμα, το φυσικό αέριο για τη θέρμανσή τους.
Εκμεταλλεύονται τον ήλιο και το υπέδαφος.

Πρόκειται για το πενταώροφο κτίριο της οδού Χαρίτων 31Α, στο Παλαιό Φάληρο. Είναι το πρώτο, και μοναδικό ώς τώρα, «πράσινο» κτίριο στην Αθήνα που δημιουργήθηκε με τη συνεργασία τριών επιστημονικών φορέων (Δημόκριτος, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) και μιας ιδιωτικής εταιρείας (Sol Εnergy).

«Η Ελλάδα είναι μια ιδιαίτερα προικισμένη χώρα σε ό,τι αφορά τις ημέρες ηλιοφάνειας. Ήρθε η ώρα να χρησιμοποιήσουμε τον ήλιο», λέει ο κ. Νικόλαος Μανιουδάκης, μηχανολόγος μηχανικός. Ο ίδιος αναφέρει ότι για τη θέρμανση των 600 τετραγωνικών μέτρων- τόση είναι η συνολική έκταση του κτιρίου- χρησιμοποιείται ο ήλιος και η γεωθέρμανση. «Στην ταράτσα υπάρχουν ηλιακοί συλλέκτες, οι οποίοι μοιάζουν πολύ στη μορφή με τους ηλιακούς θερμοσίφωνες. Η λειτουργία τους μοιάζει επίσης πολύ με αυτή των θερμοσιφώνων. Ουσιαστικά θερμαίνουν το νερό σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Το νερό αυτό αποθηκεύεται σε δεξαμενές, στο υπόγειο. Και από εκεί μεταφέρεται μέσω σωλήνων, που βρίσκονται στους τοίχους και τα πατώματα, σε όλο το κτίριο», συμπληρώνει.

Αρκεί μια ώρα την ημέρα ηλιοφάνεια για να υπάρχει θέρμανση για μιάμιση ημέρα

Ιδανικές συνθήκες. «Αρκεί μια ώρα την ημέρα ηλιοφάνεια για να έχουμε θέρμανση για μιάμιση ημέρα» επισημαίνει ο κ. Μάνος Φλαμπουράρης, μηχανολόγος- μηχανικός, ο οποίος επίσης συμμετείχε στην κατασκευή του κτιρίου. «Η θερμότητα από τους τοίχους και το πάτωμα δημιουργεί ιδανικές συνθήκες στο εσωτερικό ενός χώρου. Αρκεί να υπάρχει αποτελεσματική μόνωση». Όπως αναφέρει ο κ. Φλαμπουράρης, «η τελευταία επιτυγχάνεται με διπλά κρύσταλλα στα τζάμια (είναι περίπου 15% ακριβότερα από τα κοινά κρύσταλλα) και με μονωτικό υλικό στην εξωτερική πλευρά των τούβλων που τοποθετείται κατά τη διάρκεια κατασκευής του κτιρίου». «Η μέθοδος αυτή μπορεί να εφαρμοστεί σε καινούργια κτίρια ή σε κτίρια στα οποία γίνεται γενική ανακατασκευή, όχι όμως σε παλιές πολυκατοικίες», συμπληρώνει.

Απόσβεση σε 8 χρόνια. «Το κόστος εξαρτάται από το είδος του κτιρίου, τον τρόπο με τον οποίο είναι σχεδιασμένο, τις ανάγκες του σε θέρμανση και τη μόνωσή του. Ωστόσο έχει υπολογιστεί ότι μια τέτοια επένδυση θα χρειαστεί περίπου 8 χρόνια για να αποσβέσει τα έξοδά της. Δεν είναι και λίγο να μη χρειάζεται κανείς ούτε ένα ευρώ για τη θέρμανσή του ολόκληρο τον χειμώνα», συμπληρώνει ο κ. Φλαμπουράρης. Στο κτίριο της οδού Χαρίτων υπάρχει και εφαρμογή γεωθερμίας εκτός από την ηλιακή θέρμανση.

«Η γεωθερμία βασίζεται στη σταθερή θερμοκρασία που έχει πάντα το υπέδαφος. Είναι γύρω στους 19 βαθμούς. Η θερμοκρασία αυτή παραμένει σταθερή τόσο τον χειμώνα όσο και το καλοκαίρι. Η λειτουργία του συστήματος μοιάζει πολύ με αυτή ενός κλασικού καλοριφέρ. Οι διαφορές είναι δύο. Δεν υπάρχουν σώματα, αλλά σωληνώσεις στα πατώματα του κτιρίου. Και το νερό που χρησιμοποιείται δεν ζεσταίνεται σε έναν καυστήρα με πετρέλαιο αλλά στο υπέδαφος», υπογραμμίζει η κ. Μαρία Κουζοβουνά, μηχανικός ενεργειακής τεχνολογίας. Σε βάθος 10 μέτρων. «Οι σωλήνες με το νερό φτάνουν σε βάθος 10 μέτρων. Ωστόσο, το σύστημα αυτό είναι δύσκολα εφαρμόσιμο», συμπληρώνει η κ. Κουζοβουνά. «Σε παλαιές κατοικίες δεν μπορεί να εφαρμοστεί. Στις υπό κατασκευήν πολυκατοικίες θα μπορούσε. Το υπέδαφος της Αττικής κρύβει εκπλήξεις. Αλλού είναι σκληρό και πετρώδες. Αλλού σαθρό. Υπάρχουν υπόγεια νερά και πηγάδια σε πολλές περιοχές, ειδικά σε όσες βρίσκονται κοντά στη θάλασσα. Γι΄ αυτό και δεν μπορεί να προσδιοριστεί το κόστος για την εγκατάστασή του», λέει η μηχανικός.


Ζεστασιά με αντλία θερμότητας

Μια εναλλακτική μέθοδος θέρμανσης ενός χώρου είναι η εγκατάσταση αντλίας θερμότητας. «Πρόκειται ουσιαστικά για κάτι παραπλήσιο με το αιρκοντίσιον. Μια μηχανή που παράγει θερμότητα χρησιμοποιώντας ρεύμα, με τη διαφορά ότι η απαραίτητη για τη λειτουργία του ψύξη του μηχανήματος γίνεται με τη χρήση νερού και όχι με τον αέρα του περιβάλλοντος, όπως συμβαίνει στις εξωτερικές μονάδες των κλασικών αιρκοντίσιον», υπογραμμίζει ο κ. Νικόλαος Μανιουδάκης, μηχανολόγος μηχανικός.

«Το πλεονέκτημα ενός τέτοιου συστήματος είναι ότι ακόμα και σε ακραίες καιρικές συνθήκες, δηλαδή όταν επικρατούν εξωτερικές θερμοκρασίες κάτω των 5 βαθμών Κελσίου, όπου το αιρκοντίσιον καταναλώνει πολύ περισσότερη ενέργεια, αυτό παραμένει ανεπηρέαστο. Έχει πολύ καλύτερη απόδοση», συμπληρώνει. Η εγκατάσταση ενός τέτοιου συστήματος κοστίζει περίπου 10.000 έως 12.000 ευρώ για ένα σπίτι 100 τετραγωνικών.

Οι ανανεώσιμες πηγές. Όλες οι κατοικίες του Λεκανοπεδίου Αθηνών θα μπορούσαν να καλύψουν τις ανάγκες θέρμανσης του χειμώνα, χωρίς να καταναλώσουν ούτε μια… στάλα πετρέλαιο. Αρκεί να αξιοποιούνταν στο σύνολο των δυνατοτήτων τους οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αυτό υπογραμμίζει ο κ. Μάνθος Σανταμούρης, καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, ειδικός σε θέματα ενέργειας. Όπως αναφέρει, εκτός από τη χρήση της γεωθερμίας, την περαιτέρω αξιοποίηση του φυσικού αερίου και τη χρήση του ήλιου, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ακόμα και η βιοενέργεια.