Οι άλλοι πρωταγωνιστές «Ελπίζω ότι θα γίνω δεκτός στο ΜΙΤ»

Το ραντεβού μας ήταν στο καφενείο ενός πάρκου.
Δεν ήθελε να καθήσουμε «μέσα» ούτε εγώ ήθελα να αναπνέω τους καπνούς από τα αναψοκοκκινισμένα ζευγαράκια, οπότε τυλιχτήκαμε στα μπουφάν μας και αρχίσαμε να συζητάμε για υπολογιστές. Ήταν Δευτέρα και κανονικά θα έπρεπε να ήταν στο σχολείο. Τι να κάνει όμως στο ελληνικό σχολείο ένα παιδί που τα ξέρει όλα; Στο τραπεζάκι είχε αραδιάσει προγράμματα από βιβλιοθήκες, μουσεία, το Πλανητάριο, το Μέγαρο. Σάββατο και Κυριακή είχε επισκεφθεί τα μισά και είχε μπροστά του δύο ημέρες για να δει τα υπόλοιπα. Η Αθήνα ήταν η δική του Ντίσνεϊλαντ. Στην πρωτεύουσα έβλεπε όλα όσα οι μόνιμοι κάτοικοί της δεν χαίρονται. Ήταν χαμογελαστός και εγώ προσεκτικός γιατί περνούσα από τεστ. Είχαμε συμφωνήσει με τη μητέρα του ότι ο Άγγελος θα μου μιλούσε «μόνο αν αισθανόταν άνετα».

Η ιστορία του δεν είναι συνηθισμένη. Γεννήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1994 σε μια πόλη του Βορρά. Περπάτησε γρήγορα και η μητέρα του που είχε σπουδάσει Ψυχολογία διέκρινε νωρίς τα σημάδια του χαρισματικού. Στην Τετάρτη τάξη, όμως, ο Άγγελος άρχισε να χάνει το ενδιαφέρον του για το σχολείο. Βαριόταν τις απλουστεύσεις των Θρησκευτικών και τα Μαθηματικά τα ήξερε. Οπότε οι γονείς του κατέστρωσαν ένα σχέδιο. Όταν ήταν να πάει στην Πέμπτη τάξη, τον πήγαν σε αγγλικό σχολείο. Έπειτα από κάποια τεστ ο Άγγελος εντάχθηκε στην Πρώτη Γυμνασίου και έτσι γλίτωσε δύο χρονιές. Θα μπορούσε να «πηδήξει» και πέντε τάξεις και να πήγαινε κατευθείαν στο Λύκειο αλλά θα ήταν παρακινδυνευμένο, «ένας 11χρονος ανάμεσα στα 16χρονα».

Αν δεν ήξερα, θα έλεγα ότι ήταν ένα παιδί «παλαιών βορείων προαστίων». Συνεσταλμένος, ευγενικός, με γυαλάκια. Οι κοφτές απαντήσεις του όμως και κυρίως το βλέμμα του έκρυβαν μια έπαρση. Το «σύνδρομο του Έβερεστ» που θα έλεγε και ένας ειδικός. Ήταν όμως ένα παιδί. Που χασμουριόταν όταν οι μεγάλοι άρχιζαν τα δικά τους. Ποιο ήταν το αγαπημένο σου παιγνίδι όταν ήσουν μικρός;

Ο υπολογιστής και μερικές φορές τα βιβλία. Ο μπαμπάς ασχολείται με τους υπολογιστές;

Ναι, είναι καθηγητής και είχα από πολύ μικρός υπολογιστή στο σπίτι.

Και έπαιζες παιχνίδια; Ναι, από τα παιχνίδια ξεκίνησα. Τηλεόραση; Δεν βλέπω πολλή τηλεόραση. Ίσως καμιά κωμική σειρά.

Παιδικά δεν έβλεπες μικρός; Έβλεπα τον «Ράμπο». Ποια είναι η αγαπημένη σου κωμική σειρά λοιπόν;

«Ντετέκτιβ Μονκ», αστυνομική σειρά στο Star. Είναι ένας ντετέκτιβ που έχει μικροβιοφοβία, είναι τελειομανής και έχει μια βοηθό η οποία τον προσέχει.

Υπάρχει κάποιο σημείο που του μοιάζεις; Μερικές φορές είμαι και εγώ παρατηρητικός. Όταν γυρνάς το μεσημέρι από το σχολείο, αρχίζεις αμέσως το διάβασμα;

Ναι, και έπειτα παίζω στον υπολογιστή ή διαβάζω εξωσχολικά βιβλία ή κάνω πιάνο. Μερικές φορές όμως κάνω επιπλέον ασκήσεις για να μην τις έχω αργότερα για το σχολείο.

Διαβάζεις γρήγορα;

Αρκετά γρήγορα. Ένα μεγάλο βιβλίο, περίπου 700 σελίδες, μπορώ να το διαβάσω σε δυο- τρεις μέρες. Τι εξωσχολικά σού αρέσει να διαβάζεις; Μυθιστορήματα ή επιστημονικά διεθνή περιοδικά. Και κάποια βιβλία εκλαϊκευμένης επιστήμης, τα οποία είναι αρκετά καλά, με χιούμορ ή βιογραφίες επιστημόνων με πληροφορίες για τη Χημεία και τη Βιολογία.

Ξέρεις καλά αγγλικά; Αυτές τις ημέρες θα δώσω για Ρroficiency. Τα πρώτα αγγλικά τα έμαθα με τα παιχνίδια του υπολογιστή.

Συνομιλείς με τους φίλους σου στον υπολογιστή;

Όχι, δεν ασχολούμαι με αυτά. Σε επιστημονικά site μπαίνεις; Ναι, μερικές φορές μπαίνω, αλλά κυρίως παίζω παιχνίδια στρατηγικής.

Ποια είναι το αγαπημένο σου παιχνίδι; Αγαπημένο; Λέγεται «Company of Ηeroes» και αφορά την απόβαση στη Νορμανδία. Επίσης μερικές φορές παίζω με πολλούς άλλους παίκτες on line στο Ιnternet. Είμαι γραμμένος σε αρκετά τέτοια παιχνίδια.

Στο Δημοτικό ήσουν ο καλύτερος μαθητής;

Έτσι πιστεύω. Γιατί δεν υπήρχε τρόπος να φανεί ποιος ήταν πάνω από το ανώτατο όριο. Οπότε πολλά παιδιά ήταν «άριστοι μαθητές». Υπήρχε μάθημα που σε δυσκόλευε; Η γυμναστική, γιατί δεν είμαι καθόλου καλός στα αθλήματα.

Δεν σου αρέσουν τα αθλήματα; Όχι, καθόλου. Και ποιο μάθημα βαριέσαι; Κυρίως τα θεωρητικής κατεύθυνσης, με τα οποία δεν ασχολούμαι και πολύ. Και πιο πολύ τα Θρησκευτικά. Γιατί διδασκόμαστε πράγματα που είναι χωρίς ουσία. Και είχα πάντοτε καθηγητές οι οποίοι ήταν κάπως περίεργοι.

Δηλαδή;Πολύ θρησκευόμενοι; Υπερβολικά. Ένας από αυτούς ήταν εθνικιστής.

Τι έλεγε δηλαδή; Όλους, κομμουνιστές, Αμερικανούς, καθολικούς, Εβραίους, Τούρκους, τους είχε για εχθρούς. Παρέλαση έχεις κάνει; Ναι, μία φορά. Δεν ήταν και τόσο σπουδαία. Δεν έχει κάποιο νόημα, πιστεύω. Επίσης, δεν μου αρέσουν πολύ οι σημαιοφόροι, οι παραστάτες, οι απουσιολόγοι και όλα αυτά.

Πόση ώρα κάνεις να διαβάσεις τα μαθήματα για το σχολείο;

Ανάλογα με τις εργασίες. Από ένα τέταρτο μέχρι δύο ώρες.

Δεν είναι λίγο δύσκολο που είσαι ο μικρότερος στο Λύκειο;

Όχι ιδιαίτερα. Τα παιδιά πώς σε αντιμετωπίζουν; Ε, κάποια με αντιμετωπίζουν ως τον πιο ανώριμο. Αν και μερικές φορές εκείνοι είναι πιο ανώριμοι.

Στα παιχνίδιαή στα αθλήματα υπάρχεικάποιο πρόβλημα;

Όχι. Άλλωστε τις περισσότερες φορές δεν παίζω μαζί τους. Αλλά όταν συμμετέχω, μερικές φορές είμαι καλός.

Με τον αδελφό σου παίζεις καθόλου; Ναι, αν και μαλώνουμε. Με τι αφορμή; Ο καθένας νομίζει ότι ο άλλος κλέβει. Με τους γονείς μαλώνεις; Όχι πολύ συχνά. Σπάνια. Για να κλείσεις το κομπιούτερ να πας για ύπνο;

Ναι.
Και τι θα κάνεις στη ζωή σου,Άγγελε; Ελπίζω ότι θα γίνω δεκτός στο ΜΙΤ που είναι τεχνολογικό πολυτεχνείο. Αν δεν τα καταφέρω, θα πάω στο Πολυτεχνείο στην Αθήνα. Για να σπουδάσεις τι; Η Χημεία με ενδιαφέρει περισσότερο από τις άλλες θετικές επιστήμες. Θέλω να γίνω χημικός μηχανικός.

Και θα ζήσεις στο εξωτερικό; Ναι, θα ήθελα να ασχοληθώ με την έρευνα. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν υποδομές για έρευνα.

Δεν σε προβληματίζει ότι θα χάσεις τους γονείς σου πηγαίνοντας σε πανεπιστήμιο στο εξωτερικό;

Όχι, δεν με απασχολεί αυτό. Σκάκι παίζεις; Ξέρω αρκετά καλά, αλλά δεν παίζω πολύ συχνά.

Δεν βρίσκεις αντίπαλο; Ναι. Έπαιζα παλαιότερα στον υπολογιστή, αλλά τώρα δεν παίζω πια.

Σου αρέσει η μουσική;Έμαθα ότι κάνεις πιάνο.

Να παίζω ναι, να ακούω όχι και τόσο. Δεν ακούω και πολλή μουσική, ακούω αυτά που παίζω.


«Το σχολείο μπορεί να σε στραγγαλίσει»

Η μητέρα του Άγγελου άκουγε σιωπηλή και χωρίς παρεμβάσεις τη συζήτηση με τον γιο της. Στο τέλος, της ζήτησα να μου περιγράψει τη ζωή με τον Άγγελο.

«Από επτά- οκτώ μηνών έτρωγε μόνος του με το κουτάλι τα φαγητά που τρώγαμε στο σπίτι. Πήγαινε μόνος του στην τουαλέτα, εννέα- εννιάμισι μηνών περπάτησε. Μόνο που άργησε να μιλήσει. Δεν είχαμε ακούσει τη φωνή του μέχρι τα τρία χρόνια του. Φοβήθηκα ότι έχει αυτισμό. Βέβαια όταν μίλησε, τα είπε όλα με τη μία. Μεγάλες προτάσεις, εντυπωσιακές λέξεις. Μάθαινε ακούγοντας εμάς που διαβάζαμε. Όταν πήγε παιδικό σταθμό είπε ένα μεγάλο ποίημα, που του το είπαμε μια- δυο φορές και το είχε μάθει. Κανένας παιδίατρος δεν ήταν σε θέση να μας πει τι δυνατότητες είχε. Άρχισα να ψάχνω τη βιβλιογραφία για να δω τι ακριβώς συμβαίνει. Έκανα και μια απόπειρα να τον εγγράψω νωρίτερα στο σχολείο, όπου βέβαια έπεσα σε τοίχο… Δεν ήθελα να πάω σε ιδιώτη ψυχολόγο και να κάνω την αξιολόγηση και απευθύνθηκα σε δημόσια νοσοκομεία, όπου βέβαια η κατάσταση ήταν απελπιστική. Σε κοιτάζουν περίεργα και μερικές φορές σε χλευάζουν. Αλλάξαμε πάρα πολλά σχολεία, με την ελπίδα ότι θα πετύχουμε κάτι καλύτερο. Περάσαμε και από την ιδιωτική εκπαίδευση, όπου τα πράγματα ήταν πολύ χειρότερα. Το σχολείο μπορεί να σε στραγγαλίσει. Εγώ, μεταξύ σοβαρού και αστείου, του λέω ότι δεν θα του επιτρέψω καν να δηλώσει τις τοπικές σχολές. Σκεφθήκαμε πολλές φορές να μετακομίσουμε στην Αθήνα, αλλά δεν θα ήταν εύκολο να πάρουμε μεταθέσεις και δεν θέλαμε να αλλάξουμε τόσο πολύ τη ζωή μας ώστε να φτάσουμε κάποια στιγμή να πούμε στα παιδιά ότι εμείς θυσιαστήκαμε για εσάς. Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι ούτε η επαγγελματική αποκατάσταση ούτε η πλήξη στο σχολείο. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι όταν το παιδί φτάνει στην εφηβεία, επειδή εκεί υπάρχει πολύ έντονο το αίσθημα του ανήκειν, μπορεί να θυσιάσει την αληθινή φύση του για να ενταχθεί στην ομάδα. Και να τα βάλει με τον εαυτό του για τις παραχωρήσεις που έκανε, χωρίς να καταφέρει μάλιστα να μπει στην ομάδα».


Τα σημάδια ενός χαρισματικού παιδιού

● Περπάτησε 9-10 μηνών, κοιμάται λίγο ● Χρησιμοποιεί πλούσιο λεξιλόγιο και μεγάλες προτάσεις ● Από νωρίς κάνει ερωτήσεις για τα φυσικά φαινόμενα ● Χρησιμοποιεί με άνεση βιβλία και εγκυκλοπαίδειες ● Συχνά υποβάλλει ερωτήσεις φιλοσοφικού ή θρησκευτικού περιεχομένου που είναι δύσκολο να απαντηθούν ● Έχει εντυπωσιακή μνήμη αλλά απεχθάνεται την αποστήθιση και την παπαγαλία ● Του αρέσει να επιλύει προβλήματα κάνοντας πρωτότυπους συσχετισμούς ή παραλείποντας τα ενδιάμεσα στάδια ● Είναι εξαιρετικά παρατηρητικό και επιδεικνύει έντονο ενδιαφέρον για ευρύ φάσμα θεμάτων ● Παρουσιάζει πρώιμο ενδιαφέρον για ρολόγια και ημερολόγια και έχει την ικανότητα κατανόησης της λειτουργίας τους. ● Αισθάνεται πιο άνετα με μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες και κάνει έξυπνες συζητήσεις μαζί τους ● Έχει αυξημένη αίσθηση του χιούμορ
2 στους 100 χαρισματικοί

Το 50% του μαθητικού πληθυσμού ανήκει στην κατηγορία των μαθητών με μέσο δείκτη νοημοσύνης (βαθμολογία 100 στην κλίμακα Wechsler Ιntelligence ScaleWΙSC). Στο 10% του μαθητικού πληθυσμού ανήκουν μαθητές με βαθμολογία 120, στο 2% του μαθητικού πληθυσμού ανήκουν μαθητές με βαθμολογία υψηλότερη του 130, ενώ ένας μαθητής στους 100.000 θα έχει δείκτη νοημοσύνης άνω του 170. Τα χαρισματικά παιδιά τα συναντά κανείς σε όλες τις κοινωνικές ομάδες. Ωστόσο ο κοινωνικός αποκλεισμός είναι υψηλός στις οικογένειες με χαμηλό κοινωνικό ή οικονομικό προφίλ και εξαιρετικά υψηλός για τα χαρισματικά κορίτσια.


Και οι κίνδυνοι

● Η αυτοεκτίμηση και η αυτοαξία του εξαρτάται από τις επιδόσεις του και συχνά καταλαμβάνεται από τον φόβο ότι θα αποτύχει ● Η συναισθηματική και κοινωνική του ανάπτυξη μπορεί να μη συμβαδίζει με τη νοητική του. Έτσι, για παράδειγμα, ένα 15χρονος μπορεί να έχει διανοητική ηλικία 30χρονου και συναισθηματική ηλικία 5χρονου ● Μπορεί να βιώνει με υπερευαισθησία τις προσδοκίες τις δικές του και των άλλων, με αποτέλεσμα ενοχές για τους βαθμούς τους όταν είναι χαμηλοί ● Μπορεί να ορίζει ως επιτυχία το «άριστα» και ως αποτυχία οτιδήποτε λιγότερο από «άριστα»