Η Εθνική Συνδιάσκεψη του ΠΑΣΟΚ έφερε στην επιφάνεια δύο διαφορετικές απόψεις για το μοντέλο του ηγέτη της σύγχρονης Αριστεράς. Η μία (του Παπανδρέου) προτείνει συμπυκνωμένα το πρότυπο ενός «ηθικού ηγέτη», που θα αλλάξει την ιδεολογική ταυτότητα του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, και η άλλη (του Βενιζέλου) που εμμένει αποκλειστικά στη δυναμική ενός ισχυρού προέδρου, που με την παθιασμένη εφαρμογή μιας «Realpolitik» θα κερδίσει τον Καραμανλή.

Η πρώτη από αυτές τις αντιλήψεις υπερέχει σχετικά, γιατί μερικοί λησμονούν ότι στις εκλογές του 2007 δεν ηττήθηκε μόνον ο Παπανδρέου, αλλά και ο ανύπαρκτος προγραμματικός λόγος του χώρου αυτού (αφού κανείς δεν γνώριζε τι διαφορετικό πρότεινε το ΠΑΣΟΚ στην ελληνική κοινωνία, σε σύγκριση τουλάχιστον με τη συντηρητική παράταξη).

Άρα η επικέντρωση στη λογική ενός «αρχηγού» που θα «ιδεολογικοποιήσει» και πάλι αυτό το κόμμα είναι οπωσδήποτε θετική. Όμως, ταυτόχρονα, η υπέρμετρη επίκληση μιας απροσδιόριστης ηθικοποίησης ξεχνάει, απαράδεκτα, ότι κάτω από την πολιτική ομπρέλα τέτοιων ασαφών ηθικοπλαστικών εγχειρημάτων συσκοτίζονται πολλές φορές οι σαφείς διαχωριστικές γραμμές μεταξύ της Δεξιάς και της Αριστεράς (όπως απέδειξαν περίτρανα οι υποκριτικές ακροδεξιές σταυροφορίες περί των σκανδάλων ή οι περίφημες ηθικές αξίες του Μπους που οδήγησαν στο κολαστήριο του Γκουντάναμο)! Από την άλλη μεριά, είναι εξωφρενικά αδύνατο το πρόταγμα ενός αποτελεσματικού «αντικαραμανλισμού» που προβάλλει η πλευρά του Βενιζέλου, γιατί ουσιαστικά εκφράζει συντηρητικά ιδεολογικά πρότυπα, αφού αφυδατώνει ολόκληρη την πολιτική σε μια παλαιοκομματική αντιπαράθεση «αρχηγών» (Βενιζέλος εναντίον Καραμανλή), ενώ παράλληλα υποβαθμίζει και την αντιπαλότητα που κανονικά πρέπει να υφίσταται ανάμεσα στην «προοδευτική» και τη δεξιά θεώρηση του κόσμου!

Βεβαίως, κανείς δεν πρέπει να υποτιμά την απήχηση που έχει η προκείμενη αντίληψη για την «αποτελεσματικότητα», γιατί ένας ολόκληρος κόσμος περιμένει απέξω για να χρησιμοποιήσει και πάλι το κράτος

Η ΕΚΛΟΓΗ ΜΠΟΡΕΙ

να έχει ωφέλιμο αποτέλεσμα, μόνον αν η πολιτική μπολιαστεί με ευρύτερα ηθικά και ιδεολογικά κελεύσματα

ως λάφυρο, αφού έτσι πλούτισαν επί της κυβερνητικής θητείας του ΠΑΣΟΚ πάμπολλα κομματικά αρπακτικά!

Πάντως, όποια πλευρά και αν εκλεγεί, είναι ανάγκη να θρυμματίσει καταρχήν την αποκρουστική εικόνα του επαγγελματία της πολιτικής, που κάνει τους ανθρώπους να λένε με μια γενικευμένη και ίσως φασιστοειδή διάθεση ότι «όλοι είναι το ίδιο πράγμα» (Ηans Μagnus Εnzensberger, «Πολιτική και πολιτισμός»)!

Έτσι, είναι απαραίτητο ο μελλοντικός αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης να προβάλει στη δημόσια σφαίρα έναν ειλικρινή πολιτικό λόγο και όχι να σιωπά ύποπτα, όπως έκανε ο σημερινός Πρωθυπουργός στο ζήτημα των υποκλοπών ή όπως έκαναν οι δύο βασικοί συνυποψήφιοι στο στοιχειώδες- από την άποψη του κοσμικού εκσυγχρονισμού - ζήτημα των «ταυτοτήτων», όπου ο μεν εκ Θεσσαλονίκης διεκδικητής σιώπησε παντελώς, γιατί δεν ήθελε να χάσει τους επίσημους χριστιανικούς ψήφους, ενώ ο Παπανδρέου μίλησε απλώς για διακριτούς ρόλους (παρ΄ όλο που καταρχήν είχε συνηγορήσει για ένα ξεκάθαρο συνταγματικό διαχωρισμό μεταξύ της Εκκλησίας και του Κράτους)!

Άρα, πρέπει να προκριθεί ο υποψήφιος εκείνος που θα προωθήσει μια επιθετική ατζέντα, η οποία θα μας φέρει κοντύτερα στις παραδόσεις του λεγόμενου «δημοκρατικού μακιαβελισμού», όπως λ.χ. στον αυστηρότερο διαχωρισμό των εξουσιών και στην απονομή μιας μη ελεγχόμενης-από την εκτελεστική εξουσία- Δικαιοσύνης.

Τέλος, ο μελλοντικός πρόεδρος είναι ανάγκη να επαναφέρει στο προσκήνιο τη «διαπαιδαγωγητική» λειτουργία της πολιτικής και αυτό σημαίνει περαιτέρω ότι ο ίδιος είναι απαραίτητο να εκφράζει αντιπροσωπευτικά ένα συγκεκριμένο σύνολο αξιών. Και σε αυτό το πεδίο ο Παπανδρέου θα είχε σαφέστερη υπεροχή, αν δεν είχε μεσολαβήσει η διεστραμμένη εκείνη θεωρία που έβλεπε στο πρόσωπο τού βασικού αντιπάλου έναν «συνωμότη»!

Ποιο είναι το συμπέρασμα; Ο μελλοντικός αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν μπορεί να είναι απλώς αποτελεσματικός έναντι του Καραμανλή, γιατί αυτό δεν σηματοδοτεί τίποτε για την καινούργια ιδεολογική ταυτότητα του ΠΑΣΟΚ.

Έτσι, η εκλογή τούτη μπορεί να έχει ωφέλιμο αποτέλεσμα, μόνον αν η πολιτική μπολιαστεί με ευρύτερα ηθικά και ιδεολογικά κελεύσματα, ώστε να αποκαλύπτονται καλύτερα οι αρχές της σύγχρονης Αριστεράς, που περνούν μέσα από την προώθηση της ισότητας και της ελευθερίας (Ν. Μπόμπιο)!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από