Στροφή προς τα αριστερά

Με μια σαφή στροφή προς τα αριστερά έκλεισαν οι Γερμανοί Σοσιαλδημοκράτες το συνέδριό τους στο Αμβούργο. Το πιστοποιούν τόσο η θριαμβευτική επανεκλογή του Κουρτ Μπεκ στην προεδρία και η υιοθέτηση της πρότασής του περί «άμβλυνσης» της περιβόητης «Ατζέντας 2010» του Γκέρχαρντ Σρέντερ όσο και τα φαρμακερά βέλη που εκτοξεύτηκαν εναντίον της Άνγκελα Μέρκελ.

Oι 525 σύνεδροι επανεξέλεξαν τον Μπεκ με ποσοστό 95,5%, εκλέγοντας παράλληλα με εντυπωσιακή πειθαρχία και τους τρεις αντιπροέδρους που είχε προτείνει ο ίδιος: τον «ουδέτερο» υπουργό Εξωτερικών Φρανκ-Βάλτερ Στάινμαϊερ, τον εκπρόσωπο της δεξιάς πτέρυγας του κόμματος και υπουργό Οικονομικών Πέερ Στάινμπρικ και την εκπρόσωπο της αριστερής πτέρυγας Αντρέα Νάλες. Με μεγάλη πλειοψηφία υιοθέτησαν και την πρόταση του Μπεκ να αυξηθεί η χρονική διάρκεια χορήγησης του επιδόματος ανεργίας

ΟΙ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ

Λίγους μήνες πριν από τη διεξαγωγή τοπικών εκλογών, το SΡD καρκινοβατεί με ποσοστά που δεν υπερβαίνουν το 29%

για τους ηλικιωμένους ανέργους, φθάνοντας έως και τους 24 μήνες για τους άνω των 50 ετών- έναντι 12 μηνών, που προβλέπει το πακέτο μεταρρυθμίσεων «Ατζέντα 2010».

Στην ομιλία του, ο Κουρτ Μπεκ επέμεινε «στις θεμελιώδεις αξίες της αλληλεγγύης, της ισότητας και της ελευθερίας» και επανέλαβε την πρόθεσή του να ξανακάνει το SΡD «το κόμμα των μη προνομιούχων». Παράλληλα, επιτέθηκε με δριμύτητα στη Χριστιανοδημοκράτισσα καγκελάριο, κατηγορώντάς την ότι επιδεικνύει στα πλαίσια του μεγάλου συνασπισμού «μεγάλη αναποφασιστικότητα και αστάθεια» και ευαγγελίζεται στον τομέα της οικονομίας έναν «σκληροπυρηνικό φιλελευθερισμό». «Δεν έχουμε ανάγκη μια επιστροφή στον σοσιαλισμό όπως τον εννοούν οι Σοσιαλδημοκράτες. Αρκετό σοσιαλισμό είχαμε την εποχή της Ανατολικής Γερμανίας», ήρθε η «πληρωμένη» απάντηση από την Μέρκελ. Αναπάντεχα σφοδρή, πάντως, ήταν και η κριτική που έκανε στη Γερμανίδα καγκελάριο ο ΦρανκΒάλτερ Στάινμαϊερ, υπουργός Εξωτερικών της την τελευταία διετία: μεταξύ άλλων, ο Στάινμαϊερ κατηγόρησε τη Μέρκελ ότι «καλόπιανε» για δεκαετίες την Τουρκία με την υπόσχεση της ένταξης, για να κάνει πίσω την κρίσιμη στιγμή.

Οι αριθμοί
Ούτε οι επικρίσεις αυτές, ούτε η εμμονή στο κοινωνικό πρόσωπο του SΡD είναι τυχαία: λίγους μήνες πριν από τη διεξαγωγή κρίσιμων τοπικών βουλευτικών εκλογών, το SΡD καρκινοβατεί στις δημοσκοπήσεις με ποσοστά που δεν υπερβαίνουν το 29%, παρακολουθώντας ανήμπορο τη μεν Μέρκελ να καταγράφει πρωτοφανή, για τα μεταπολεμικά χρονικά, ποσοστά δημοτικότητας, το δε Κόμμα της Αριστεράς του Όσκαρ Λαφοντέν να ανεβαίνει σταθερά, «κλέβοντας» δικούς του ψηφοφόρους. «Το SΡD έχει ένα μεγάλο πρόβλημα: δεν συγκινεί πλέον τους απλούς ανθρώπους», σχολιάζει ο Μάνφρεντ Γκέλνερ, διευθυντής του ινστιτούτου δημοσκοπήσεων Forsa. Για τον Γκέλνερ, ο «συμπαθής» πλην «άχρωμος» και «καθόλου χαρισματικός» πρόεδρος του SΡD απλώς δεν μπορεί να είναι μέρος της λύσης: «Τέσσερις στους δέκα ψηφοφόρους του κόμματος δηλώνουν πως δεν κάνει για καγκελάριος. Λιγότερο δημοφιλή υποψήφιο δεν είχε ποτέ το SΡD». Και το 95,5% που απέσπασε ο Μπεκ στο συνέδριο δεν σημαίνει και πολλά: λίγες ώρες αργότερα, οι σύνεδροι αγνοούσαν επιδεικτικά τις εισηγήσεις του, ψηφίζοντας εναντίον της μερικής ιδιωτικοποίησης των γερμανικών σιδηροδρόμων και υπέρ της επιβολής ορίου ταχύτητας 130 χλμ. στους γερμανικούς αυτοκινητόδρομους- χρόνιο αίτημα των οικολόγων.


[ ΓΝΩΜΗ ] Ζήτημα επιλογής

Μπροστά στην παγκοσμιοποίηση τα σοσιαλιστικά και σοσιαλδημοκρατικά κόμματα των μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών (Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία) απάντησαν με πολύ διαφορετικούς τρόπους στο ζήτημα της μεταρρύθμισης του κοινωνικού κράτους. Η σύγκρουση που έφερε αντιμέτωπους, στα τέλη της δεκαετίας του 1991, τον Λιονέλ Ζοσπέν και τον Τόνι Μπλερ, ο οποίος κατηγορήθηκε ως «νεοφιλελεύθερος», ανέδειξε αυτές τις αποκλίσεις. Ο μπλερισμός και τα σκανδιναβικά μοντέλα ενέπνευσαν από το 1998 όχι μόνο την κυβέρνηση Σοσιαλδημοκρατών και Πράσινων του Γερμανού καγκελάριου Γκέρχαρντ Σρέντερ, αλλά και την ιταλική Αριστερά, καθώς και την ισπανική σοσιαλιστική κυβέρνηση. Η ανάληψη της εξουσίας από τον Σρέντερ το 1998 προκάλεσε ρήξη στο SΡD. Ο τότε καγκελάριος, ο οποίος υπεραμυνόταν μιας «πολιτικής του Κέντρου» κατά τον «τρίτο δρόμο» του Μπλερ, αντιμετώπισε τους αντάρτες μιας κεϊνσιανής παράδοσης, επικεφαλής της οποίας ήταν ο πρόεδρος του κόμματος Όσκαρ Λαφοντέν. Ο τότε υπουργός Οικονομίας ήταν πιο κοντά στις γαλλικές θέσεις. Η παραίτηση του Λαφοντέν το 1999 έλυσε τα χέρια του Σρέντερ, αλλά έπρεπε να περιμένει την επανεκλογή του το 2002 για να θέσει σε εφαρμογή τις μεταρρυθμίσεις του: μείωση της φορολογίας των επιχειρήσεων, πάγωμα των μισθών, μείωση των επιδομάτων ανεργίας. Αν και η ανεργία μειώθηκε από το 11,7% στο 9%, οι συνθήκες για τους μακροχρόνιους, τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανέργους έγιναν ακόμη πιο δύσκολες. Στη Βρετανία, αν και υπάρχει μια νοσταλγική αριστερά στους Εργατικούς, η κληρονομιά του Τόνι Μπλερ έχει ακόμη πολλή ζωή μπροστά της.