[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Παρακμή ή ανανέωση Θα σηματοδοτήσει τίποτε καινούργιο η 11η Νοεμβρίου;

Μια πλουραλιστική δημοκρατία προϋποθέτει ότι ο ενάντιος (opponent) δεν γίνεται αντιληπτός ως εχθρός (enemy) που πρέπει οπωσδήποτε να καταστραφεί.

Φοβάμαι ότι η απλή τούτη ιδέα δεν υιοθετείται από τους δύο βασικούς διεκδικητές της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ, οι οποίοι έχουν επιδοθεί σε έναν παρανοϊκό αγώνα που στοχεύει στην ηθική εξόντωση της άλλης πλευράς!

Έτσι, αντί να πέφτουν προτάσεις για μια ριζοσπαστικότερη κοινωνία, ακούμε δηλητηριώδη ηθικά υπονοούμενα για την ιδιωτική ζωή των δύο συνυποψηφίων που αμερικανοποιούν χυδαία την πολιτική ζωή και βρίσκονται πολύ μακριά από τη γνωστή αντίληψη της Ρόζας Λούξεμπουργκ, δηλαδή ότι η ελευθερία είναι (βασικά) ελευθερία για εκείνους που σκέπτονται διαφορετικά.

Και βεβαίως πολλοί λένε ότι θα ήταν μια ηθικιστική φαντασίωση να πιστεύουμε αφελώς ότι η πολιτική δεν εμπεριέχει τέτοιες διαταραχές ή εξαρθρώσεις. Όμως πιστεύω ακράδαντα ότι το μεγάλο εγχείρημα της 11ης Νοεμβρίου μπορεί πράγματι, πέραν των αναμφίβολων τεχνικών δυσχερειών, να πετύχει και να κάνει όλα τα κόμματα πιο ανοικτά προς την κοινωνία αν επικρατήσει ένα διαφορετικό ιδεολογικό κλίμα.

Το ότι θα ψηφίσουν, δηλαδή, χιλιάδες άνθρωποι- που δεν θα καθοδηγούνται από τους αναξιόπιστους κομματικούς μηχανισμούς- για την ανάδειξη του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν είναι ένα αμελητέο μέγεθος που μπορεί ακατανόητα να υποβαθμισθεί. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο και οι δύο πλευρές πρέπει να κάνουν ορισμένα βήματα τα οποία θα φέρουν τους πολίτες πιο κοντά σε αυτή τη διεργασία (γιατί ούτως ή άλλως η κοινωνία έχει πολλούς λόγους να αδιαφορεί κυνικά για την πολιτική, αφού βλέπει λ.χ. τους βουλευτές να αμείβονται πλουσιοπάροχα, όταν το 1/3 των Ελλήνων ζουν με λιγότερο από 470 ευρώ τον μήνα).

Έτσι, η πλευρά Παπανδρέου είναι αναγκαίο να σταματήσει τις απολίτικες καταγγελίες για παρεμβάσεις εξωθε

Η ΑΚΗΔΕΜΟΝΕΥΤΗ

συμμετοχή χιλιάδων πολιτών στην εκλογή μπορεί να αποτελέσει την ιστορική αφετηρία για τη διάλυση των αρχηγικών κομμάτων στην Ελλάδα

σμικών κέντρων, γιατί οι θεωρίες των συνωμοσιών αποτελούν την ιδεολογία του φτωχού. Δηλαδή, όταν τα άτομα δεν μπορούν να εξηγήσουν το τυχαίο ή την πολυπλοκότατα των κοινωνικών φαινομένων με αιτιώδη τρόπο, τότε καταφεύγουν στις θεωρίες των σκοτεινών δυνάμεων (όπως ακριβώς έκανε και ο σημερινός Πρωθυπουργός, που σκόπιμα ενοχοποίησε τους τρομοκράτες για τις καταστροφικές πυρκαγιές του καλοκαιριού).

Με άλλα λόγια, σήμερα ζούμε σε ένα ανοικτό πληροφοριακό περιβάλλον και ακόμη και αν θα το ήθελαν κάποια εκδοτικά κέντρα δεν θα μπορούσαν εκ των πραγμάτων να χειραγωγήσουν τα κόμματα! Εξάλλου, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στις 16 Σεπτεμβρίου υπήρχε μια απίθανη εκλογική πανωλεθρία.

Επιπλέον, η πλευρά Βενιζέλου πρέπει να σταματήσει να παίζει επικίνδυνα με την απολίτικη φαντασίωση της παραγωγής ενός αποδιοπομπαίου τράγου (δηλαδή του Παπανδρέου), που ως «κακή δύναμη» ευθύνεται για όλη την ιδεολογική έκπτωση του ΠΑΣΟΚ!

Επομένως, είναι απαραίτητο να γίνει σαφές ότι το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης έχει ουσιαστικά πρόβλημα ιδεολογικής ταυτότητας. Άρα, το βασικό πλεονέκτημα της «αποτελεσματικότητας» που έχει ο Ε. Βενιζέλος για την ταχεία ανακατάληψη της εξουσίας είναι ένα παραπλανητικό μέγεθος, που δεν λέει τίποτε για την προοδευτική πολιτική η οποία πρέπει να υιοθετηθεί μετά τη γρήγορη έφοδο στα «Χειμερινά Ανάκτορα». Υπ΄ αυτή την έννοια, η επίκληση της κληρονομιάς του Α. Παπανδρέου είναι επίσης αποπροσανατολιστική, γιατί ο τελευταίος μάς άφησε ένα Κίνημα μεγάλο, που είχε όμως σαφείς αριστερές αναφορές στους φτωχούς και τους οικονομικά αδύνατους.

Εκτός και αν η πλευρά τούτη συμμερίζεται αυτό που έλεγε με σαρκασμό ο Λακάν, δηλαδή ότι οι «μεγάλες αλλαγές» δεν είναι τίποτε άλλο παρά περιστροφές που διά της κυκλικής κινήσεως μάς ξαναφέρνουν πίσω στην αφετηρία μας και, άρα, δεν κάνουν σχεδόν τίποτε («Σαφουάν», Λακανιάδα)!

Ποιο είναι το συμπέρασμα; Αν σταματήσει ο εκφυλισμένος αγώνας των δύο βασικών διεκδικητών, η ακηδεμόνευτη συμμετοχή χιλιάδων πολιτών στην εκλογή του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης μπορεί να αποτελέσει την ιστορική αφετηρία για τη διάλυση των αρχηγικών κομμάτων στην Ελλάδα.

Διαφορετικά, η εμπειρία τούτη θα είναι εντελώς αρνητική, «αφού η απόσταση ανάμεσα σε μια ριζοσπαστική πολιτική πράξη και σε μια καταστροφική χειρονομία είναι εκπληκτικά μικρή» (Ζίζεκ).

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ.