[ Διαστάσεις ] Ένας χρόνος χωρίς Φιντέλ

Υπήρχαν κάποιες αμφιβολίες, όμως χθες ανακοινώθηκε επισήμως: ο Ραούλ Κάστρο, και όχι ο Φιντέλ, θα εκφωνήσει σήμερα την ομιλία για την επέτειο της Ημέρας της Επανάστασης.

Η προσωρινή αντικατάσταση του Φιντέλ από τον Ραούλ Κάστρο μοιάζει πλέον όλο και περισσότερο μόνιμη. Η ανακοίνωση στην πρώτη σελίδα της εφημερίδας «Γκράνμα» εξαφάνισε τις λίγες ελπίδες που είχαν οι πιο πιστοί από τους οπαδούς του Φιντέλ Κάστρο ότι ο ηγέτης τους θα αιφνιδίαζε με μια εμφάνιση σήμερα, επέτειο της Ημέρας της Επανάστασης και ακριβώς ένα χρόνο από την τελευταία δημόσια εμφάνισή του. Πέντε μέρες μετά, ο Φιντέλ ανακοίνωνε στο έθνος πως υποβλήθηκε σε επείγουσα επέμβαση στο παχύ έντερο και πως παραχωρεί προσωρινά την εξουσία στον αδελφό του, τον Ραούλ.

Ο σημερινός εορτασμός τιμά την επέτειο της 26ης Ιουλίου 1953, όταν μια ένοπλη επίθεση στο στρατόπεδο Μονκάντα στην Ανατολική Κούβα σήμανε την έναρξη της επανάστασης. Μολονότι η επίθεση αυτή απέτυχε και πολλοί αντάρτες σκοτώθηκαν, ο αγώνας συνεχίστηκε ώς την ανατροπή του δικτάτορα Φουλγκένσιο Μπατίστα, έξι χρόνια αργότερα. Η «Γκράνμα» έγραψε χθες πως περίπου 100.000 άνθρωποι θα παρακολουθήσουν την ομιλία του Ραούλ στην επαρχιακή πρωτεύουσα Καμαγκέι, ενώ οι εορτασμοί θα μεταδοθούν ζωντανά από την κρατική τηλεόραση και το ραδιόφωνο.

Τούτες τις μέρες, ο 80χρονος Φιντέλ μοιάζει να έχει αποσυρθεί από την ενεργό πολιτική. Παρακολουθεί τις κυβερνητικές υποθέσεις και γράφει δοκίμια από μια τοποθεσία που δεν έχει γίνει γνωστή, αλλά δεν φαίνεται να βιάζεται να επιστρέψει στον εντατικό τρόπο ζωής που φέρεται να ευθύνεται για το πρόβλημά του στο παχύ έντερο. Έχει αρκετό χρόνο για να παρακολουθεί με τις ώρες στην τηλεόραση τους Παναμερικανικούς Αγώνες- την περασμένη εβδομάδα έγραψε μάλιστα ότι τον απορροφούν τόσο πολύ ώστε ξεχνάει να φάει και να πάρει τα φάρμακά του. Στο μεταξύ, η ζωή στο νησί δεν έχει αλλάξει υπό την υπηρεσιακή κυβέρνηση του 76χρονου Ραούλ, γεγονός που έχει απογοητεύσει τους αντιπάλους του στην Ουάσιγκτον και το Μαϊάμι, οι οποίοι ήλπιζαν να δουν σύντομα αλλαγές στην Κούβα με τον Φιντέλ στο περιθώριο έπειτα από 47 χρόνια στην εξουσία. «Υπήρχαν πολλές προσδοκίες για αλλαγή», λέει ο Φιλ Πήτερς, «κουβανολόγος» του Ινστιτούτου Λέξινγκτον, μιας φιλελεύθερης δεξαμενής σκέψης έξω από την Ουάσιγκτον. «Όμως στην Κούβα δεν υπήρξαν ενδείξεις οποιασδήποτε έντασης στο εσωτερικό του συστήματος, καμιά αναταραχή στους δρόμους, καμιά αλλαγή στην πολιτική ή την οικονομία».

Σύμφωνα με τον μετριοπαθή διαφωνούντα Μανουέλ Κουέστα Μορούα, οι 12 τελευταίοι μήνες χωρίς τον Φιντέλ «ήταν η χρονιά με τη μεγαλύτερη ηρεμία σε πολιτικό επίπεδο», αλλά το μέλλον της Κούβας παραμένει άδηλο όσο δεν αποσαφηνίζονται οι μελλοντικοί ρόλοι των αδελφών Κάστρο. «Περιμένουμε να λάβει χώρα η οριστική μεταβίβαση της εξουσίας στον Ραούλ Κάστρο ώστε να μπορούν να σταθμιστούν οι πράξεις του», λέει ο Κουέστα Μορούα, ο οποίος πιστεύει όπως και πολλοί άλλοι Κουβανοί ότι ο νεώτερος αδελφός είναι πιθανό να ξεκινήσει μετριοπαθείς μεταρρυθμίσεις στην οικονομία.