[ Πρόσωπα ] Το σπαθί και η αγιαστούρα

Για πρώτη φορά, ένας ιερέας δικάζεται στην Αργεντινή για εγκλήματα που διέπραξε τον καιρό της χούντας και η δίκη του φέρνει στο φως τη συνεργασία της Καθολικής Εκκλησίας με τις ένοπλες δυνάμεις.

O ιερέας της αστυνομίας Χρίστιαν φον Βέρνιχ, 69 χρόνων, δικάζεται από τις 5 Ιουλίου για συνεργία σε 42 απαγωγές, 31 υποθέσεις βασανισμού και 7 δολοφονίες. Ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες, καθώς και να μιλήσει στο δικαστήριο της Λα Πλάτα που τον δικάζει. Παρακολουθεί τη δίκη φορώντας αλεξίσφαιρο γιλέκο και μοιάζει να πλήττει. Έξω από το δικαστήριο, μέλη οικογενειών των 30.000 εξαφανισμένων της δικτατορίας, δεν σταματούν να φωνάζουν «Δολοφόνε, δολοφόνε». «Όλα τα μέλη του καθολικού κλήρου δεν υποστήριζαν τη δικτατορία, όμως η εκκλησία ως θεσμός είχε σαφώς συμμαχήσει με τους στρατιωτικούς. Ο Χρίστιαν φον Βέρνιχ δεν είναι μια εξαίρεση σ΄ αυτήν τη συμμαχία του σπαθιού και της αγιαστούρας, αφού 20 ώς 30 ιερείς δρούσαν μέσα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Αργεντινής. Είναι όμως σύμβολο της σιωπηλής συνεργίας της καθολικής ιεραρχίας με τις χούντες που διαδέχθηκαν η μία την άλλη στην εξουσία», υπογραμμίζει μιλώντας στη «Λιμπερασιόν» ο Ερνάν Μπριένσα, ο δημοσιογράφος που ανακάλυψε τον ιερέα φον Βέρνιχ τον Απρίλιο του 2003 στη Χιλή και του αφιέρωσε ένα βιβλίο. Εν έτει 2007, σημειώνει η γαλλική εφημερίδα, η Αργεντινή παραμένει καθολική, όπως ορίζει το άρθρο 2 του Συντάγματος, και στρατιωτική, με τον ιερέα των ενόπλων δυνάμεων να διορίζεται από τον Πάπα.

Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε αντισυνταγματική την αμνηστία που είχε χορηγήσει το 1989 ο τότε πρόεδρος Κάρλος Μενέμ στους αξιωματούχους της δικτατορίας που κατηγορούνταν για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας- χάρη στην οποία ο φον Βέρνιχ είχε αποφύγει τη δίωξη και ζούσε με ψεύτικο όνομα στη Χιλή. Στη δικτατορία ήταν ιερέας της αστυνομίας της επαρχίας του Μπουένος Άιρες. Χρησιμοποιούσε τη θέση του για να κερδίζει την εμπιστοσύνη των κρατουμένων και να μεταφέρει ό,τι του έλεγαν στους βασανιστές και τους δήμιούς τους. «Φαντάζεστε, σ΄ αυτές τις στιγμές του τρόμου και του πόνου τι μπορεί να αντιπροσωπεύει ένας ιερέας; Είναι σαν ο Θεός ο ίδιος να έρχεται να σου δώσει το χέρι όταν, στην πραγματικότητα, πρόκειται για τον διάβολο», κατέθεσε ο Χούλιο Μιράγες, ο οποίος είχε απαχθεί τον Ιούνιο 1977 με τον αδελφό του, τον πατέρα του και τη μητέρα του, είχαν όλοι τους βασανιστεί και τελικά απελευθερωθεί 14 μήνες αργότερα- η αστυνομία είπε ότι έκανε λάθος… Ο φον Βέρνιχ φέρεται να είχε παραστεί προσωπικά σε πολλούς βασανισμούς κρατουμένων και να καθησύχαζε τους βασανιστές λέγοντάς τους ότι κάνουν το έργο του Θεού. Περισσότεροι από εκατό μάρτυρες θα καταθέσουν στη δίκη ώς την ετυμηγορία, που προβλέπεται για τον Σεπτέμβριο.