[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Δεν πιστεύω στο «μαχαίρι» ως μέσο απονομής της δικαιοσύνης

«Οι εκπτώσεις στη δικαστική ανεξαρτησία» αποτελούν το μεγαλύτερο «αγκάθι» της Δικαιοσύνης κατά τον κ. Χριστόφορο Αργυρόπουλο, στον οποίο οι συνάδελφοί του για μία ακόμη φορά εμπιστεύθηκαν την προεδρία της Ένωσης Ελλήνων Ποινικολόγων.
Παρ΄ όλα αυτά, θεωρεί ότι η ανεξαρτησία των δικαστών δεν είναι ουτοπία, αλλά «κοινωνική αναγκαιότητα» και αποδίδει τη βραδύτητα απονομής του Δικαίου «στην υπερποινικοποίηση» της κοινωνικής και πολιτικής ζωής και την «υπερκακουργιοποί- ηση των εγκλημάτων».

Ποια ανάγκη ώθησε στη δημιουργία της Ένωσης Ελλήνων Ποινικολόγων; Η ανύψωση του δικανικού βήματος, η αδιάκοπη προσπάθεια για την εξασφάλιση ισηγορίας και δικαιότητας στην ποινική δίκη. Ποιοι ήταν οι στόχοι της Ένωσης;

Η κριτική της απονομής της ποινικής δικαιοσύνης, η συμβολή στον διάλογο θεωρίας και πράξης και η ηθική αναγνώριση του έργου νέων επιστημόνων.

Επιτεύχθηκαν τα χρόνια που μεσολάβησαν;

Προσπαθούμε πάντοτε για το καλύτερο.

Τι σημαίνει για εσάς η επανεκλογή στο «τιμόνι» της Ένωσης;

Εξαιρετικό τίτλο τιμής, που συνοδεύεται από τη συνείδηση της αντίστοιχης ευθύνης.

Πιστεύετε ότι ο θεσμός της Δικαιοσύνης περνά κρίση; Η κατάσταση της Δικαιοσύνης δεν προκύπτει από περιορισμένα φαινόμενα διαφθοράς, αλλά από το συνολικό πνεύμα που διέπει τη λειτουργία της και από την ποιότητα των δικαστικών αποφάσεων.

Ποιος ο ρόλος των προσώπων που την αποτελούν;

Ο δικαστής είναι προσωπικά υπεύθυνος. Η υποκειμενική αμεροληψία συνιστά ουσιώδη εγγύηση ευθυδικίας. Ποιο θεωρείτε το σημαντικότερο προσόν για έναν δικαστή;

Τη γενναιοφροσύνη. Να υπερασπίζεται τη νομιμότητα απέναντι σε οποιαδήποτε σκοπιμότητα.

Και για έναν δικηγόρο; Την αφοσίωση στο υπερασπιστικό έργο. Η συμπαράσταση στον δοκιμαζόμενο άνθρωπο είναι έκφραση του χρέους της αλληλεγγύης.

Η έρευνα για τα παραδικαστικά κυκλώματα πιστεύετε ότι έχει κάνει πιο αυστηρούς τους δικαστές; Η ακραία αυστηρότητα αποτελεί παράβαση του μέτρου, που αποτελεί την ουσία του Δικαίου. Ο τιμωρητισμός, εκτός από τις συγκυριακές εξηγήσεις, απηχεί το πνεύμα του νεοσυντηρητισμού, που απειλεί τις αρχές και την ισορροπία του ποινικού δικαίου.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης έχει πει ότι «θα φτάσει το μαχαίρι στο κόκαλο» και θα παταχθούν όλα τα φαινόμενα διαφθοράς. Το πιστεύετε;

Δεν πιστεύω στο «μαχαίρι» ως μέσο απονομής της δικαιοσύνης. Επιβάλλεται πάντοτε η αναλογία εγκλήματος και ποινής.

Τα στατιστικά στοιχεία αποτυπώνουν δραματική αύξηση του αριθμού των προσωρινών κρατήσεων. Πού οφείλεται κατά τη γνώμη σας; Είτε το φαινόμενο αυτό οφείλεται σε ιστορική αδράνεια είτε/ και στην επιρροή ανεπιστημονικών αντιλήψεων για την «αποτελεσματικότητα» της ποινικής καταστολής, αποτελεί, πάντως, αγιάτρευτη πληγή του συστήματός της. Η «προκαταβολή ποινής» δεν συμβιβάζεται με το τεκμήριο αθωότητας και με το δικαίωμα υπεράσπισης στο πλαίσιο δίκαιης διαδικασίας.

Τον τελευταίο καιρό παρατηρείται… μετατόπιση των σοβαρών ερευνών από την εισαγγελία πρωτοδικών στο εφετείο, καταργώντας ουσιαστικά τον ρόλο του πρωτοδικείου. Πώς το σχολιάζετε;

Η ανατροπή της υλικής και λειτουργικής αρμοδιότητας αποτελεί βίαιη επέμβαση στο σύστημα απονομής της Δικαιοσύνης.

Ένα από τα πολλά προβλήματα της Δικαιοσύνης είναι η βραδύτητα στην απονομή της. Οι νόμοι που θεσπίζονται για την επιτάχυνσή της είναι λύση; Η βραδύτητα απονομής του Δικαίου ανάγεται κυρίως στην υπερποινικοποίηση της κοινωνικής και πολιτικής ζωής και την υπερκακουργιοποίηση των εγκλημάτων.

Ποιο θεωρείτε εσείς από την εμπειρία σας το μεγαλύτερο «αγκάθι» της Δικαιοσύνης; Τις εκπτώσεις στη δικαστική ανεξαρτησία.

Και ποια η λύση που θα προτείνατε;

Να συνειδητοποιηθεί ότι χωρίς απόλυτη δικαστική ανεξαρτησία δεν υπάρχει έννομη προστασία.

Πώς πιστεύετε ότι πρέπει να επιλέγονται οι πρόεδροι των ανωτάτων δικαστηρίων;

Ο τρόπος επιλογής ανταποκρίνεται στην ανάγκη δημοκρατικής νομιμοποίησης (και) της δικαιοδοτικής λειτουργίας. Γι΄ αυτό απαιτείται η ευρύτερη δυνατή συναίνεση.

Η επιλογή των προσώπων στην κορυφή της ηγεσίας μπορεί να επηρεάσει τη βάση; Μόνο αν οι επιλεγόμενοι δεν αντιλαμβάνονται τη σημασία της αποστολής τους.

Οι εγκύκλιοι που κατά καιρούς εκδίδουν οι ανώτατοι δικαστές αποτελούν «ευαγγέλιο» για τους δικαστές της ουσίας;

Άπαγε της βλασφημίας. Ο δικαστής δεσμεύεται μόνον από τον Νόμο.

Η ανεξαρτησία των δικαστών είναι ουτοπία;

Αντιθέτως, είναι κοινωνική αναγκαιότητα.

Πιστεύετε ότι η Δικαιοσύνη έχει προχωρήσει ή έχει γυρίσει πίσω τα τελευταία χρόνια;

Η πορεία του ανθρώπου και των θεσμών του δεν είναι ευθύγραμμη. Σημασία έχει η ειλικρίνεια των προθέσεων και η συνέπειά τους με τις πράξεις.