Στοργή και… υψηλό ΙQ

«Η Μαρία- Νεφέλη είναι ένα χαρισματικό παιδί. Σήμερα είναι 16 ετών, αλλά από την προσχολική κιόλας ηλικία είχε φανεί ότι ο δείκτης ευφυΐας της θα ήταν υψηλότερος από τον μέσο όρο. Αυτό βέβαια δεν το λέω μόνο εγώ, αλλά και αρκετοί από τους καθηγητές της. Στα μαθήματα, αλλά και με ό,τι άλλο κι αν καταπιαστεί, πάντα τα καταφέρνει και μάλιστα με το παραπάνω».

Όπως αναφέρει η κ. Τάνια Αναστασοπούλου, με τη γέννηση της πρώτης της κόρης έζησε μια πρωτόγνωρη εμπειρία. «Ήταν κάτι που το περίμενα πολύ, μια περίοδος ιδιαίτερα παράξενη, αφού δεν ήξερα πώς έπρεπε να συμπεριφερθώ. Για μένα όλα ήταν καινούργια», λέει στα «ΝΕΑ» η κ. Αναστασοπούλου, μητέρα τριών παιδιών. Συμπληρώνει δε, ότι το πρώτο παιδί είχε την απόλυτη προσοχή και φροντίδα

ΕΡΕΥΝΑ

Οι πρωτότοκοι έχουν υψηλότερο δείκτη ευφυΐας έως και τέσσερις μονάδες από τα αδέρφια τους

της. Δεν συνέβη ακριβώς το ίδιο όμως και με τις πιο μικρές της κόρες, ηλικίας 4,5 και 3 ετών. «Παρατήρησα αλλαγή στη συμπεριφορά μου. Ήταν σαν να έπαιζα το ίδιο έργο για δεύτερη και τρίτη φορά, και δεν είχε τόσο μεγάλο ενδιαφέρον. Ο ενθουσιασμός και το μυστήριο της πρώτης φοράς έδωσαν τη θέση τους στην εμπειρία».

Αυτή η υπερβολική αγάπη και φροντίδα που δείχνουν οι γονείς στα πρώτα παιδιά φαίνεται ότι- σε πολλές περιπτώσεις- τα κάνει εξυπνότερα από τα αδέρφια τους. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία έρευνας που πραγματοποίησαν δύο Νορβηγοί επιδημιολόγοι, οι πρωτότοκοι έχουν υψηλότερο δείκτη ευφυΐας έως και τέσσερις μονάδες από τα αδέρφια τους. Οι δύο επιστήμονες, Πέτερ Κρίστενσεν και Τομ Μπζέρκεταλ, έφτασαν σε αυτό το συμπέρασμα, εξετάζοντας την ηλικία γέννησης, την κατάσταση υγείας, αλλά και τον δείκτη ευφυΐας περίπου 240.000 Νορβηγών. Ωστόσο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, ο αυξημένος δείκτης νοημοσύνης των πρωτότοκων φαίνεται να επηρεάζεται περισσότερο από τη συμπεριφορά των γονέων και δεν οφείλεται τόσο σε βιολογικούς παράγοντες.

Ψυχολογικοί παράγοντες
Σύμφωνα με την παιδοψυχολόγο, κ. Μαριέττα Ρήγα- Πεπελάση, δεν είναι κανόνας ότι όλα τα πρωτότοκα παιδιά είναι πιο έξυπνα. «Πέρα από τους βιολογικούς παράγοντες, όπως είναι η ποιότητα του νευρικού συστήματος και το DΝΑ, υπάρχουν και οι ψυχολογικοί που καθορίζουν έως ένα βαθμό τον δείκτη της νοημοσύνης ΙQ, καθώς και της συναισθηματικής νοημοσύνης ΕQ», επισημαίνει η παιδοψυχολόγος. Όπως αναφέρει, οι γονείς είναι αυτοί που παίζουν τον καθοριστικό ρόλο, αφού όσοι γίνονται για πρώτη φορά γονείς δίνουν όλη τους την προσοχή στο παιδί.

«Για τους γονείς είναι ο πρίγκιπας ή η πριγκίπισσά τους». Έτσι το παιδί αρχίζει, όπως τονίζει, από πολύ μικρό να έχει υψηλό αίσθημα αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησης, προϋποθέσεις για αυξημένο δείκτη νοημοσύνης. «Στην περίπτωση που ένα δεύτερο παιδί και μάλιστα του ιδίου φύλου έρθει στην οικογένεια, τότε το αίσθημα ανταγωνιστικότητας βοηθά το πρωτότοκο να αναπτύσσει πρωτοβουλίες και να γίνεται ανθεκτικό στις δυσκολίες. Αναπτύσσεται με αυτό τον τρόπο η συναισθηματική ευφυΐα», συμπληρώνει η κ. Ρήγα- Πεπελάση.


«Η εξυπνάδα φοβίζει»

«Η ΕΥΦΥΪΑ είναι κατά κύριο λόγο κληρονομική. Υπάρχει όμως και η επίκτητη πλευρά της, αφού η συμπεριφορά των γονέων μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση του δείκτη νοημοσύνης», λέει ο κ. Γιάννης Τζένος, πρόεδρος της Ελληνικής ΜΕΝSΑ. Όπως αναφέρει, έχουν γίνει και παλαιότερα έρευνες με θέμα την ευφυΐα των πρωτότοκων, δίνοντας πάλι τα ίδια αποτελέσματα. «Η εξυπνάδα δεν φαίνεται ούτε γοητεύει όπως η ομορφιά. Απλά κρύβεται και φοβίζει». Ο κ Τζένος συμβουλεύει μάλιστα τους γονείς, όταν αντιληφθούν ότι το παιδί τους είναι ευφυές και χαρισματικό, να απευθύνονται σε έναν παιδοψυχολόγο.

Η ΜΕΝSΑ είναι ένας μη κερδοσκοπικός διεθνής οργανισμός, τα μέλη του οποίου ξεπερνούν τις 115.000. Στην Ελλάδα ο οργανισμός συστάθηκε το 1986 και σήμερα αριθμεί περισσότερα από 1.000 μέλη. «Όσοι επιθυμούν να γίνουν μέλη θα πρέπει να περάσουν τη δοκιμασία των τεστ νοημοσύνης και να συγκεντρώσουν σκορ μεγαλύτερο από τον μέσον όροπάνω δηλαδή από 148 με 180 βαθμούς», σημειώνει ο κ. Τζένος. Συμπληρώνει δε ότι μέλη δεν είναι μόνο επιστήμονες αλλά υπάρχουν και άνεργοι, ενώ τα παιδιά κάνουν συνήθως τα τεστ, τα οποία είναι γενικών ικανοτήτων, στην ηλικία των 14 ετών.