Η επιστροφή της Αλ Κάιντα

Συναγερμός για νέα επίθεση

Σε κούρσα με τον χρόνο είχε αποδυθεί χθες η βρετανική αστυνομία για να αποφύγει μια νέα τρομοκρατική επίθεση, έπειτα από τρεις αποτυχημένες απόπειρες μέσα σε δύο ημέρες. Το φάσμα της Αλ Κάιντα πλανάται πάνω από τη Βρετανία, όπου ο συναγερμός για την εθνική ασφάλεια αυξήθηκε στο ανώτατο, «κρίσιμο» επίπεδο.

Χ θες η αστυνομία προχώρησε σε μια πέμπτη σύλληψη στο Λίβερπουλ, και έκανε έρευνες στη Γλασκώβη, το αεροδρόμιο της οποίας έγινε το Σάββατο στόχος ενός φλεγόμενου αυτοκινήτου. Ο μόλις λίγων ημερών πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν άφησε να εννοηθεί πως αυτές οι τρεις απόπειρες με παγιδευμένα αυτοκίνητα φέρουν τη σφραγίδα της Αλ Κάιντα, η οποία δεν είχε πραγματοποιήσει ποτέ έως τώρα τέτοιου είδους επίθεση στην Ευρώπη. «Είναι σαφές που έχουμε να κάνουμε γενικά με πρόσωπα που συνδέονται με την Αλ Κάιντα», δήλωσε ο Μπράουν στο ΒΒC, προσθέτοντας πως η Βρετανία «δεν θα υποκύψει» και δεν θα επιτρέψει να την «εκφοβίσουν». Κάλεσε τους Βρετανούς «να επαγρυπνούν», έπλεξε το εγκώμιο των υπηρεσιών ασφαλείας

ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΣ

Έως χθες το βράδυ, η βρετανική αστυνομία είχε συλλάβει πέντε πρόσωπα σχετικά με τις τρεις επιθέσεις

και ενέταξε την Αλ Κάιντα σ΄ ένα ευρύ, διεθνές πλαίσιο, υπογραμμίζοντας πως πρόκειται για μια μακροπρόθεσμη, διαρκή απειλή. Η στάση του κέρδισε επιδοκιμασίες, τόσο από την αντιπολίτευση όσο και από τους υποστηρικτές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. «Ο μετρημένος τόνος του λίγες ώρες μετά τα γεγονότα είναι κάτι καλό», δήλωσε ο Νικ Κλεγκ, εκπρόσωπος των αντιπολιτευόμενων Φιλελεύθερων Δημοκρατών. «Διαφέρει σημαντικά από τον τρόπο με τον οποίο ο Τόνι Μπλερ προσπαθούσε να αποκομίσει πολιτικά κέρδη από τέτοια γεγονότα», πρόσθεσε.

Με ηρεμία
«Μπράβο στον κ. Μπράουν», δήλωσε η Σάμι Σακραμπάρτι, γνωστή και σεβαστή υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ελευθεριών του πολίτη. «Στην πρώτη σοβαρή δημόσια εμφάνισή του χθες (Σάββατο), απευθύνθηκε στο έθνος σύντομα, ήρεμα, χωρίς να τρέμει η φωνή του, χωρίς συναισθηματικές εξάρσεις», τόνισε. Ακόμη και ο κορυφαίος σύμβουλος επικοινωνίας του Μπλερ στα τελευταία χρόνια της πρωθυπουργίας του, ο Ντέιβιντ Χιλ, επαίνεσε την αρχή που έκανε ο Μπράουν ως ηγέτης της Βρετανίας: «Πιστεύω ότι αυτό που έκανε ο Γκόρντον το βράδυ του Σαββάτου δούλεψε καλά», δήλωσε.

Χθες το βράδυ, η αστυνομία είχε συλλάβει πέντε πρόσωπα σχετικά με τις τρεις επιθέσεις. Η υπουργός Εσωτερικών Τζάκι Σμιθ αρνήθηκε να επιβεβαιώσει δημοσιογραφικές πληροφορίες ότι ένας 26χρονος και μια 27χρονη που συνελήφθησαν στη διάρκεια της νύκτας στο Τσεσάιρ (Βορειοδυτική Αγγλία) είναι οι δύο οδηγοί των παγιδευμένων Μερτσέντες που ανακαλύφθηκαν στις 2 το πρωί της Παρασκευής στο κέντρο του Λονδίνου. Ήταν σταθμευμένες σε διαφορετικούς δρόμους κοντά στο Πικαντίλι Σερκλ και η μία βρισκόταν κοντά σε πολυσύχναστη ντισκοτέκ. Για τους δύο που συνελήφθησαν στο Τσεσάιρ ανακοινώθηκε πως συνδέονται τόσο με την επίθεση στη Γλασκώβη όσο και με τις απόπειρες του Λονδίνου. Αυτόπτες μάρτυρες
Η αστυνομία συνέλαβε επιτόπου το Σάββατο τους δράστες της επίθεσης στη Γλασκώβη. Οι δύο άνδρες, με ινδο-πακιστανικά χαρακτηριστικά, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, είχαν προηγουμένως ρίξει ένα Jeep Cherokee στις πόρτες του κύριου τερματικού σταθμού του αεροδρομίου. Το όχημα ανεφλέγη θεαματικά.

Αυτόπτες μάρτυρες είπαν πως ένας άνδρας βγήκε από το αυτοκίνητο και προσπάθησε να ρίξει κι άλλη βενζίνη στις φλόγες από ένα δοχείο, ενώ ο άλλος προσπάθησε να οδηγήσει το Jeep πιο μέσα στον τερματικό σταθμό. «Δεν υπήρχε καμιά έκφραση στο πρόσωπό του», δήλωσε ένας αυτόπτης μάρτυρας. «Το πλήθος τού φώναζε αλλά αυτός είχε καρφωμένα τα μάτια του μπροστά». Αστυνομικοί έτρεξαν και πάλεψαν με τους δύο άνδρες, ενώ τα ρούχα του ενός είχαν πιάσει φωτιά. «Έμοιαζε με σκηνή από ταινία φρίκης», είπε ένας άλλος αυτόπτης μάρτυρας. «Το δέρμα του ξεφλούδιζε, τα μαλλιά του είχαν καεί. Δεν καταλάβαινες το χρώμα του δέρματός του, μόνον ότι ήταν μεγαλόσωμος».


«Ένα μήνυμα προς τον νέο Βρετανό πρωθυπουργό»

Η ΑΠΟΤΥΧΗΜΕΝΗ επίθεση στο Λονδίνο μπορεί να ήταν μια πράξη εκφοβισμού που στρεφόταν εναντίον της νέας βρετανικής κυβέρνησης. Αυτό υποστηρίζει ο Χάρλαν Κένεθ Ούλμαν, εμπειρογνώμονας σε θέματα τρομοκρατίας στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSΙS) της Ουάσιγκτον.

«Πρέπει να εξετάσουμε όλες τις πιθανές υποθέσεις, όμως δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι επρόκειτο για προειδοποίηση με αποδέκτη τον νέο πρωθυπουργό της Βρετανίας Γκόρντον Μπράουν και τη νέα υπουργό Εσωτερικών Τζάκι Σμιθ», λέει ο Ούλμαν.

«Φαίνεται πως ήταν μια συμβολική ενέργεια, αλλά το γεγονός ότι ένα από τα παγιδευμένα αυτοκίνητα ήταν σταθμευμένο μπροστά σ΄ ένα νάιτ κλαμπ μας κάνει να σκεφτούμε ότι οι τρομοκράτες είναι έτοιμοι να χτυπήσουν πολυσύχναστα σημεία».

Σύμφωνα με τον Αμερικανό εμπειρογνώμονα (είναι αυτός που ανέπτυξε την τακτική του «σοκ και δέους» που προσπάθησε να εφαρμόσει ο πρόεδρος Μπους κατά την εισβολή στο Ιράκ), η Αλ Κάιντα και οι οπαδοί του Τζιχάντ «είναι οι πιθανότεροι δράστες, αν και μπορεί να πρόκειται για συμπαθούντες μάλλον, παρά για πραγματικούς πυρήνες».


«Μπαίνουμε στην εποχή των παγιδευμένων αυτοκινήτων»

Για «νέο πρόσωπο της τρομοκρατίας» κάνουν λόγο οι αναλυτές, έπειτα από το τριπλό χτύπημα στο Λονδίνο και τη Γλασκώβη. Η Αλ Κάιντα, επισημαίνουν, εισάγει στη Βρετανία τακτικές φτηνές, εύκολες και δοκιμασμένες- στη Βαγδάτη, το Μπαλί και αλλού.

«Άραγε οι δράστες απλώς δεν κατάφεραν να κατασκευάσουν ισχυρότερους εκρηκτικούς μηχανισμούς; Ή μήπως αυτός είναι ο νέος τρόπος που επέλεξε η Αλ Κάιντα για να σπείρει τον τρόμο στους δρόμους της Βρετανίας;», αναρωτιέται η «Κυριακάτικη Ιντιπέντεντ». Οι δυνάμεις ασφαλείας, αναφέρει, έχουν δύο θεωρίες: Η πρώτη είναι πως η καταστολή δεν επέτρεψε στους τρομοκράτες να βρουν τις ισχυρές βόμβες που θα ήθελαν. Η δεύτερη είναι πως η Αλ Κάιντα έχει αλλάξει τακτική. Αντί για στόχους

Η ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ

Οι αποτυχημένες επιθέσεις στο Λονδίνο και η επίθεση στη Γλασκώβη αποπνέουν «ερασιτεχνισμό»

με υψηλό συμβολισμό, επιλέγει μικρότερους, απρόβλεπτους στόχους, με σκοπό να κάνει τους πολίτες να νιώθουν παντού ανήσυχοι. Δεν αποκλείεται, φυσικά, το πρώτο να οδήγησε στο δεύτερο.

Κοινή διαπίστωση των ειδικών είναι πως τόσο οι αποτυχημένες επιθέσεις της Παρασκευής με παγιδευμένα αυτοκίνητα στο Λονδίνο όσο και η επίθεση του Σαββάτου στη Γλασκώβη αποπνέουν «ερασιτεχνισμό»: «Απέχουμε πολύ από τους τεχνολογικά προηγμένους μηχανισμούς και την επιμελή προετοιμασία των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ, των βομβιστικών επιθέσεων του 1998 σε αμερικανικές πρεσβείες της Ανατολικής Αφρικής ή ακόμα και των επιθέσεων της 7ης Ιουλίου του 2005 στο Μετρό του Λονδίνου», λέει στην «Οbserver» ο Τζέισον Μπερκ.

«Αυτό είναι καλό νέο, καθώς σημαίνει πως οι φανατικοί ισλαμιστές έχουν ελλείψεις σε εμπειρογνωμοσύνη και δυσκολεύονται να επιτελέσουν εξεζητημένες αποστολές – έχουν φροντίσει γι΄ αυτό, σε μεγάλο βαθμό, η δημόσια επαγρύπνηση και οι υπηρεσίες ασφαλείας. Είναι όμως και κακό νέο, καθώς σημαίνει πως η απειλή προέρχεται από τους ανθρώπους εκείνους που είναι δυσκολότερο να αναχαιτιστούν: απλούς πολίτες, αρκετά οργισμένους ή διαταραγμένους ώστε να φανατιστούν. Μια τρομοκρατική οργάνωση μπορεί να διαθέτει ένα άριστα εκπαιδευμένο, διαρθρωμένο, πειθαρχημένο σώμα ικανότατων μαχητών ή ένα χαλαρό, διάχυτο δίκτυο λιγότερο ικανών και λιγότερο πειθαρχημένων ατόμων – συνήθως όμως όχι και τα δύο. Το πρώτο είναι πιο αποτελεσματικό, το δεύτερο πιο ανθεκτικό».

Ένα άλλο στοιχείο το οποίο επισημαίνουν οι αναλυτές, είναι πως καμία από τις επιθέσεις του τελευταίου τριημέρου στη Βρετανία δεν ήταν επίθεση αυτοκτονίας: σχεδόν όλα τα χτυπήματα που έχει «παραγγείλει» ο σκληρός πυρήνας της Αλ Κάιντα- υπενθυμίζουν- ο Μπιν Λάντεν και ο Αλ-Ζαουάχρι, περιλαμβάνουν τον θάνατο των βομβιστών. Η αλλαγή αυτή μάλλον δεν είναι εσκεμμένη: δείχνει έλλειψη μακροχρόνιας ψυχολογικής προετοιμασίας των δραστών, οι οποίοι είναι μάλλον «νέοι, πιθανώς στα τέλη της εφηβείας, και ριζοσπαστικοποιήθηκαν πολύ γρήγορα». Τι σημαίνουν όλα αυτά για τη Βρετανία; «Φοβάμαι πως μπαίνουμε στην εποχή των παγιδευμένων αυτοκινήτων», δήλωσε στην «Ιντιπέντεντ» πηγή των μυστικών υπηρεσιών.


Τρομοκρατικά σενάρια και στη Λευκωσία

ΣΕΝΑΡΙΑ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΣ αναπτύσσονται στη Λευκωσία μετά τη μυστηριώδη εξαφάνιση του Αμερικανού στρατιωτικού ακολούθου Τhomas Μooney. Από το μεσημέρι της Πέμπτης ο Αμερικανός στρατιωτικός ακόλουθος δεν έδωσε κανένα σημείο ζωής. Η αμερικανική πρεσβεία άρχισε να ανησυχεί όταν δεν πήγε στο ραντεβού που είχε με τον Αμερικανό πρέσβη την Παρασκευή το πρωί. Επισήμως η Κυπριακή Αστυνομία εξετάζει υπόθεση ελλείποντος προσώπου, αλλά οι έρευνες στρέφονται προς κάθε κατεύθυνση, μη αποκλειόμενης και της τρομοκρατικής ενέργειας, αν και σύμφωνα με αρμόδιες πηγές το ενδεχόμενο η εξαφάνιση να συνδέεται με τα πρόσφατα τρομοκρατικά σχέδια στη Βρετανία είναι μάλλον απίθανο.


Ανατριχιαστικές ομοιότητες με παλαιότερες συνωμοσίες

ΟΙ ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ που επιχειρήθηκαν στο Λονδίνο και τη Γλασκώβη έχουν ανατριχιαστικές ομοιότητες με παλαιότερες συνωμοσίες τρομοκρατών εναντίον της Βρετανίας: ο Ντίρεν Μπάροτ, ένας Λονδρέζος ινδικής καταγωγής που καταδικάστηκε πέρυσι σε 40ετή κάθειρξη, σχεδίαζε να σταθμεύσει στο υπόγειο σημαντικών κτιρίων λιμουζίνες γεμάτες φιάλες αερίου που θα προκαλούσαν μαζική καταστροφή. Πιστεύεται πως είχε πάρει το πράσινο φως από υψηλόβαθμους της Αλ Κάιντα στη διάρκεια επίσκεψής του στο Πακιστάν το 2004.

Ούτε η ιδέα της επίθεσης σε νάιτ κλαμπ, όμως, είναι νέα: μέλη της Αλ Κάιντα που καταδικάστηκαν τον Απρίλιο σχεδίαζαν να επιτεθούν με μια γιγάντια βόμβα από λίπασμα σε ένα από τα μεγαλύτερα λονδρέζικα κλαμπ, το «Μinistry of Sound». Τα κλαμπ άλλωστε αποτελούν για τους ισλαμιστές την επιτομή του «διεφθαρμένου δυτικού τρόπου ζωής»: ένας από τους επίδοξους βομβιστές του Μinistry, ο 23χρονος Τζαουάντ Ακμπάρ, είχε ακουστεί να λέει: «Κανείς δεν μπορεί να γυρίσει και να πει “α, ήταν αθώοι” γι΄ αυτά τα σκουπίδια που χορεύουν τριγύρω». Και ένας από τους βομβιστές που έπληξαν νάιτ κλαμπ στο Μπαλί το 2002 σκοτώνοντας 200 ανθρώπους είχε μιλήσει για «Δυτικές πόρνες που κάνουν επίδειξη».


Η σύνοδος του αστακού

ΟΝΟΜΑΣΤΗΚΕ Η «σύνοδος του αστακού» γιατί αστακό θα περιλαμβάνει σχεδόν κάθε γεύμα των ηγετών Ρωσίας- ΗΠΑ που συναντώνται στο Κένεμπανκπορτ του Μέιν στις ΗΠΑ και γιατί ο αστακός είναι το πιο εκλεκτό από τα αλιεύματα της περιοχής. Τα θέματα που θα συζητηθούν όμως δεν θα είναι το ίδιο εύπεπτα: πυραυλική άμυνα, Ιράν, Κόσοβο, δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις στη Ρωσία- ζητήματα που το κάθε ένα χωριστά και όλα μαζί αποτελούν αγκάθια στις σχέσεις των δύο χωρών.

Άτυπη μεν αλλά η σύνοδος αυτή, η οποία θα κρατήσει δύο μέρες, είναι διαφορετική από κάθε προηγούμενη ανάμεσα στους προέδρους των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας. Είναι η πρώτη φορά- εδώ και 6 χρόνια που βρίσκεται στην προεδρία ο Μπους- που ο Αμερικανός πρόεδρος προσκαλεί ξένο ηγέτη όχι στον Λευκό Οίκο ή στο Καμπ Ντέιβιντ ή στο ράντσο του στο Τέξας, αλλά στην θερινή κατοικία του πατέρα του, στο Κένεμπανκπορτ. Οι συνομιλίες λοιπόν ανάμεσα στους δύο ηγέτες θα διεξαχθούν υπό τη σκιά του Τζορτζ Μπους του πρεσβύτερου και, κάποιες φορές, υπό την παρουσία του.

Το κληροδότημα
Η αλήθεια είναι πως οι σχέσεις των δύο χωρών βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών και παρατηρητές εκφράζουν τον προβληματισμό τους όσον αφορά τις προοπτικές βελτίωσης, με αφορμή τη διήμερη άτυπη σύνοδο στο Μέιν. Ο Άντριου Κούτσινς, ειδικός σε θέματα Ρωσίας στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών στην Ουάσιγκτον τόνισε πάντως πως η παρουσία του πρώην προέδρου των ΗΠΑ μπορεί να βοηθήσει. «Καθώς και οι δύο ηγέτες προετοιμάζονται για την τελευταία περίοδο στη θητεία τους, ενδιαφέρονται έντονα για την ιστορία και το κληροδότημα που θα αφήσουν και κανείς από τους δύο δεν θα θέλει να ενταχθεί σε αυτό το κληροδότημα μια κατεστραμμένη αμερικανορωσική σχέση».