Υποψήφιος Νεοελληνική Γλώσσα

Επιλεγμένα θέματα για τους υποψήφιους μαθητές της Γ τάξης Ενιαίου Λυκείου.

ΚΕΙΜΕΝΟ
Διακήρυξη και πρόγραμμα δράσης της Βιέννης Η παγκόσμια συνδιάσκεψη για τα ανθρώπινα δικαιώματα αναγνωρίζει και δηλώνει ότι όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα απορρέουν από την αξιοπρέπεια και την αξία που είναι εγγενής στην προσωπικότητα του ανθρώπου, ότι η προσωπικότητα του ανθρώπου είναι το υποκείμενο των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών και ως εκ τούτου πρέπει να επωφελείται πλήρως και να συμμετέχει ενεργώς στην πραγμάτωση όλων αυτών των δικαιωμάτων και ελευθεριών. Υπογραμμίζει την υποχρέωση όλων των κρατών να προάγουν και να ενθαρρύνουν το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών για όλους, χωρίς διακρίσεις φυλής, φύλου, γλώσσας ή θρησκείας.

Αρχικά, όλοι οι λαοί έχουν το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης. Χάρη σ΄ αυτό το δικαίωμα, ορίζουν ελεύθερα το πολιτικό καθεστώς τους και ακολουθούν ελεύθερα την οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξή τους. Δεδομένης της ιδιαίτερης κατάστασης λαών υπό αποικιοκρατική κυριαρχία ή άλλες μορφές ξένης κυριαρχίας ή κατοχής, η Παγκόσμια Συνδιάσκεψη για τα ανθρώπινα δικαιώματα αναγνωρίζει το δικαίωμα όλων των λαών να αναλαμβάνουν οποιαδήποτε νόμιμη δράση για να εκπληρώσουν το αναπαλλοτρίωτο δικαίωμα της αυτοδιάθεσής τους. Η παγκόσμια συνδιάσκεψη θεωρεί την άρνηση του δικαιώματος αυτοδιάθεσης παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και υπογραμμίζει τη σημασία της ουσιαστικής πραγμάτωσης αυτού του δικαιώματος.

Ακόμα, η δημοκρατία, η ανάπτυξη και ο σεβασμός των ανθρώπινων δικαιωμάτων και θεμελιωδών ελευθεριών συνδέονται στενά μεταξύ τους και αλληλοενισχύονται. Η δημοκρατία στηρίζεται στην ελευθέρως εκφραζόμενη βούληση των λαών να ορίζουν το πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιστικό σύστημά τους και να συμμετέχουν πλήρως σε όλες τις πλευρές της κοινωνικής ζωής. Σ΄ αυτό το πλαίσιο, η προαγωγή και προάσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών σε εθνικό και διεθνές επίπεδο πρέπει να είναι οικουμενική και να μην υπόκειται σε κανένα περιορισμό. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να υποστηρίζει την ενίσχυση και προαγωγή της δημοκρατίας, της ανάπτυξης και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών σε όλο τον κόσμο.

Παράλληλα, ο άνθρωπος είναι το κεντρικό υποκείμενο της ανάπτυξης. Ενώ η ανάπτυξη διευκολύνει την απόλαυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η απουσία ανάπτυξης δεν μπορεί να προβάλλεται για να νομιμοποιήσει τον περιορισμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται διεθνώς. Τα κράτη πρέπει να συνεργάζονται μεταξύ τους για να εξασφαλίσουν την ανάπτυξη και να εξαλείψουν τα εμπόδια στα οποία προσκρούει. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να προάγει την ουσιαστική διεθνή συνεργασία για την πραγμάτωση του δικαιώματος της ανάπτυξης και την εξάλειψη των εμποδίων στα οποία προσκρούει. Για να υπάρχει συνεχής πρόοδος όσον αφορά την πραγμάτωση του δικαιώματος της ανάπτυξης, απαιτείται αποτελεσματική αναπτυξιακή πολιτική σε εθνικό επίπεδο, καθώς και ισότιμες οικονομικές σχέσεις και ευνοϊκό οικονομικό περιβάλλον σε διεθνές επίπεδο.

Τέλος, πρέπει να ενισχυθούν οι εθνικοί και διεθνείς οργανισμοί και τα προγράμματα για την προστασία των παιδιών. Είναι επιβεβλημένη η προστασία κυρίως των κοριτσιών, των εγκαταλειμμένων παιδιών, των παιδιών του δρόμου, των παιδιών που είναι θύματα οικονομικής και σεξουαλικής εκμετάλλευσης, συμπεριλαμβανομένης της παιδικής πορνογραφίας, παιδικής πορνείας ή πώλησης οργάνων, των παιδιών που είναι θύματα νόσων, των παιδιών προσφύγων, καθώς και των παιδιών που υποφέρουν από ασιτία, ξηρασία και άλλες καταστάσεις ανάγκης. Πρωταρχικός, λοιπόν, στόχος της δραστηριότητας του συστήματος των ηνωμένων εθνών στον τομέα των δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι η εφαρμογή της συνθήκης για τα δικαιώματα των παιδιών.

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε (110- 130 λέξεις). Β.1. Γιατί στο συγκεκριμένο απόσπασμα επιλέγεται η αναφορική λειτουργία της γλώσσας αντί της συνυποδηλωτικής;

Β.2.α)Να ετυμολογήσετε τις παρακάτω λέξεις: νομιμοποιήσει, επιβεβλημένη, εγκαταλειμμένων, οικονομική.

β) Να σχηματίσετε δυο παράγωγα ουσιαστικά με το δεύτερο συνθετικό της λέξης επιβεβλημένη με τις προθέσεις “δια”, “από”.

Β.3. Να γράψετε ένα συνώνυμο για κάθε λέξη: αυτοδιάθεσης, εγγενής, προάσπιση, πραγμάτωση, οικουμενική, θεμελιώδης.

Γ. Με αφορμή τα κρούσματα παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όχι μόνο στη χώρα σας αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο, αναλαμβάνετε να συντάξετε μία ηλεκτρονική επιστολή την οποία σκοπεύετε να αποστείλετε στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Κεντρικό θέμα της επιστολής σας θα είναι οι σκέψεις σας σχετικά με το πώς οι υπερεθνικοί οργανισμοί και οι πολίτες ανά τον κόσμο θα μπορούσαν να ευαισθητοποιηθούν και να συμβάλουν στην προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου (500-600 λέξεις).

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
Α. Το κείμενο αποτελεί μέρος της διακήρυξης που έγινε στην παγκόσμια συνδιάσκεψη της Βιέννης και αναφέρεται στα ανθρώπινα δικαιώματα. Στη διακήρυξη αναγνωρίζονται αρχικά τα απαραβίαστα δικαιώματα και οι ελευθερίες του ανθρώπου, η αναγκαιότητα συμμετοχής του στην πραγμάτωσή τους και τονίζεται η υποχρέωση όλων για τη διατήρησή τους. Θεμελιώδες, είναι το δικαίωμα και ο αγώνας για την κατάκτηση της πολιτικής και οικονομικής αυτοδιάθεσης των λαών. Επιπροσθέτως, η δημοκρατία πρέπει να διασφαλίζεται σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, ενώ η διεθνής κοινότητα οφείλει να υποστηρίζει με κάθε τρόπο την ενίσχυση και την προαγωγή της. Η ανάπτυξη αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο των ανθρώπινων δικαιωμάτων ενώ η έλλειψή της δεν αναστέλλει την εφαρμογή τους. Πρέπει να προάγεται η διαθνής συνεργασία για την επίτευξη του δικαιώματος της ανάπτυξης και την εξάλειψη των εμποδίων που τυχόν συναντήσει. Καταληκτικά τονίζεται ότι τα παιδιά πρέπει να προστατεύονται από κάθε είδους κακοποίηση και εκμετάλλευση ενώ υπογραμμίζεται ότι πρωταρχικός στόχος των Ηνωμένων Εθνών, είναι η εφαρμογή της Συνθήκης για τα Δικαιώματα των Παιδιών.

Β.1. Το κείμενο αναφέρεται στα ανθρώπινα δικαιώματα, ζήτημα σοβαρό και ακανθώδες για όλη την ανθρωπότητα. Επειδή ο συντάκτης του αποβλέπει στην ενίσχυση των δικαιωμάτων και την προάσπισή τους από όλους τους κοινωνικοπολιτικούς φορείς, γι΄ αυτό επιλέγει την αναφορική λειτουργία της γλώσσας. Αυτή η λειτουργία αποδίδει με αντικειμενικότητα και σαφήνεια τις θέσεις του, αντί της συνυποδηλωτικής που κινεί περισσότερο το συναίσθημα παρά τη λογική του δέκτη.

Β.2.α) νόμος + ποιέω/ ῶ, επί + βάλλω, εν + κατά + λαμβάνω, οίκος + νομή (νέμω) β) διαβολή, αποβολή Β.3. ανεξαρτησίας, έμφυτη, υπεράσπιση, υλοποίηση, καθολική, ριζικός. Γ.
Αθήνα, 2 Ιουλίου 2007 Αξιότιμε κ. Πρόεδρε, Έλαβα την πρωτοβουλία να συντάξω αυτή την επιστολή, ως απλός αλλά πάνω απ΄ όλα ευαισθητοποιημένος πολίτης, με αφορμή τα κρούσματα παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου, ακόμη και σε κράτη που θεωρούνται οικονομικά, πολιτιστικά και πνευματικά προηγμένα. Στόχος της επιστολής μου είναι η επισήμανση κάποιων μέτρων που θα μπορούσε να εφαρμόσει ο Οργανισμός, αλλά και ο κάθε πολίτης ξεχωριστά, έτσι ώστε το φαινόμενο της παραβίασης των δικαιωμάτων του ανθρώπου, που έχει προσλάβει ανησυχητικές διαστάσεις, να περιοριστεί.

Καθημερινά γινόμαστε αυτόπτες μάρτυρες της κατάφωρης παραβίασης των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Στα λεγόμενα τριτοκοσμικά κράτη κυριολεκτικά η λέξη «δικαίωμα» είναι σχεδόν άγνωστη μιας και δεν έχουν διασφαλιστεί έστω τα στοιχειώδη δικαιώματα της ζωής, της περιουσίας και της περίθαλψης. Αλλά και στα κράτη του «Δυτικού κόσμου» η κατάσταση δεν είναι η ιδανική, παρόλες τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί από τα μέσα του εικοστού αιώνα έως σήμερα. Το πρόβλημα εστιάζεται κυρίως στο γεγονός ότι σε πολλά κράτη τα ανθρώπινα δικαιώματα αφενός εξακολουθούν να θεωρούνται αναφαίρετες και δίκαιες κατακτήσεις της ανθρωπότητας, αλλά παρόλ΄ αυτά παραμένουν στο επίπεδο των θεωρητικών διακηρύξεων για πολλές κοινωνικές ομάδες.

Γι΄ αυτό, λοιπόν, απαιτείται η υιοθέτηση μέτρων προκειμένου τα ανθρώπινα δικαιώματα να αποκτήσουν ουσιαστικό περιεχόμενο και καθολική ισχύ. Τα μέτρα αυτά είναι αναγκαίο να ληφθούν και να εφαρμοστούν πρωτίστως από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, του οποίου ηγείσθε, γιατί δεν είναι μόνο το κύρος και η εμπειρία που διαθέτει, ως υπερεθνικός και παγκοσμίως αναγνωρισμένος φορέας, αλλά και οι αυξημένες αρμοδιότητές του που του προσφέρουν τη δυνατότητα της παρέμβασης σε όποιο σημείο του πλανήτη υπάρχει αναγκαιότητα προάσπισης των δικαιωμάτων.

Ειδικότερα, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών:

μπορεί να εισηγηθεί τη θέσπιση νόμων τέτοιων που να κατοχυρώνουν την αξιοκρατία και την ισότητα μεταξύ των κρατών και να παρέχουν ίσες ευκαιρίες σε όλους τους πολίτες, σύμφωνων με τις αρχές του δημοκρατικού πνεύματος επιβάλλεται να παρεμβαίνει σε περιπτώσεις όπου παραβιάζεται το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης και της ειρήνης. Αυτό σημαίνει ότι ο υπερεθνικός αυτός οργανισμός θα πρέπει να επαγρυπνεί και να προστατεύει τα μικρότερα και ανίσχυρα κράτη από τις επεκτατικές διαθέσεις των ισχυρότερων κρατών. Προς την κατεύθυνση αυτή θα βοηθήσει ο προσδιορισμός ζωνών αποστρατιωτικοποίησης ανάμεσα σε χώρες που μαστίζονται από εθνικές διαφορές και μίση πρέπει να μεριμνά για την αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας σε λαούς που υποφέρουν από εθνικούς και εμφυλίους πολέμους, ανέχεια και από πλήγματα φυσικών καταστροφών αλλά και η εφαρμογή προγραμμάτων περιορισμού των πολεμικών εξοπλισμών είναι αναγκαίο να οδηγεί στο Διεθνές Δικαστήριο και να επιβάλει αυστηρές ποινές σε όλους εκείνους που με τις πράξεις τους ή με τις φιλοδοξίες τους θέτουν σε σοβαρό κίνδυνο την εφαρμογή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

τέλος, χρειάζεται να αποσυνδέσει τις υποχρεώσεις και το έργο του από διάφορες πολιτικές και οικονομικές σκοπιμότητες που αναστέλλουν την αποτελεσματική δράση του.

Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί πως υπάρχουν και άλλοι διεθνείς οργανισμοί που μάχονται για τη χορήγηση αμνηστίας, για την κατάργηση της θανατικής ποινής, για την προστασία των δικαιωμάτων της γυναίκας και των παιδιών, για τη διάδοση της εκπαίδευσης και για την εξάλειψη της πείνας και των ασθενειών. Όλοι αυτοί οι οργανισμοί θα μπορούσαν να προωθήσουν και να επεκτείνουν τη συνεργασία τους με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών για την καλύτερη δυνατή προσπάθεια διασφάλισης των δικαιωμάτων αλλά και για τη διοργάνωση παγκόσμιων εκστρατειών ενημέρωσης της κοινής γνώμης για όλα τα δεινά που πλήττουν την ανθρωπότητα. Είναι σημαντικό για το μέσο άνθρωπο μέσα από τις εκστρατείες αυτές να βρει τον ορθό προσανατολισμό της ζωής του και να απαγκιστρωθεί από τον ατομικισμό που χαρακτηρίζει κάθε ενέργειά του. Είναι, επίσης, σημαντικό να συνειδητοποιήσει κάθε πολίτης ότι η ανάληψη ευθυνών συνιστά προσωπική υπόθεση και υποχρέωση του καθενός απέναντι στο συνάνθρωπο. Καμία ευθύνη δεν πρέπει να μετατοπίζεται σε όσους ασχολούνται επαγγελματικά με τα κοινά. Κτήμα κάθε σύγχρονου και σκεπτόμενου ανθρώπου πρέπει να γίνει η πεποίθηση πως χωρίς το αίσθημα της συλλογικότητας και της προσφοράς υποθηκεύεται αρνητικά το μέλλον του συνόλου και κατ΄ επέκταση και του ατόμου.

Κλείνοντας αυτή την επιστολή θα ήθελα να εκφράσω την προσδοκία για την ανάληψη συντονισμένων ενεργειών εκ μέρους σας και εκ μέρους όλων των ευαισθητοποιημένων και σκεπτόμενων πολιτών σε επίπεδο πολιτικό, κοινωνικό, ηθικό και υλικοτεχνικό για την ενίσχυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την κατάκτηση της ουσιαστικής ποιότητας ζωής όλων των ανθρώπων.

Με εκτίμηση

Τα θέματα επιμελήθηκαν τα φροντιστήρια:

ΠΛΑΤΕΙΑ ΚΑΝΙΓΓΟΣ- Λ.ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΗΣ- ΑΝΩ ΓΛΥΦΑΔΑ