1.560 σκελετοί αποκαλύπτουν τα μυστικά των Βενετσιάνων

Οι Βενετσιάνοι που έζησαν τις ημέρες της δόξας της Ενετικής Δημοκρατίας ήταν μάλλον μικρόσωμοι, με ύψος μόλις 1,65 μ. Στο σύνολό τους ήταν καλοθρεμμένοι και τους έλειπε μεν η ζάχαρη και το λίπος, είχαν όμως ως εκ τούτου εξαιρετικές οδοντοστοιχίες, χωρίς χαλασμένα δόντια.

Αυτά είναι μερικά από τα πρώτα ευρήματα μιας ομάδας αρχαιολόγων που ερευνούν έναν εντυπωσιακό θησαυρό της ιστορίας της Βενετίας, ο οποίος ήταν για αιώνες κλειδωμένος και ξεχασμένος: τους τάφους του Λαζαρέτου, του νησιού στα ανοικτά του Λίντο που έγινε το πρώτο νοσοκομείο καραντίνας στον κόσμο. Η δουλειά τους έχει μόλις αρχίσει, όμως ο μυθικός κόσμος

ΣΤΟ ΛΑΖΑΡΕΤΟ

Το νησάκι που έμεινε στην ιστορία λόγω της αποικίας λεπρών, αποδεικνύεται το πρώτο νοσοκομείο καραντίνας στον κόσμο

της Βενετίας της εποχής του Μάρκο Πόλο ήρθε ήδη πολύ πιο κοντά μας.

Έπειτα από την καταστροφική επιδημία της πανούκλας του 1348, η οποία αποδεκάτισε τον πληθυσμό της Ενετικής Δημοκρατίας, ο δόγης και οι σύμβουλοί του βάλθηκαν να σκεφτούν τρόπο για να μην επαναληφθεί παρόμοια τραγωδία. Έτσι προέκυψε, στην αρχή του 15ου αιώνα, το πρώτο νοσοκομείο καραντίνας, το οποίο καταλάμβανε ολόκληρο το μικρό νησί. Το 1630, το νοσοκομείο διαλύθηκε και στο νησί εγκαταστάθηκε στρατιωτική φρουρά· αργότερα χρησιμοποιήθηκε για να περιορίζονται σ΄ αυτό αδέσποτα σκυλιά. Στη δεκαετία του 1960 εγκαταλείφθηκε πλήρως. Αντικείμενο μελετών
Τώρα όμως έχει γίνει αντικείμενο επισταμένων μελετών. Με την υποστήριξη του Consorzio Venezia Νuova, της κοινοπραξίας που διευθύνει την κατασκευή των υποθαλάσσιων πυλών που θα προστατεύσουν τη Βενετία από τις μεγάλες πλημμύρες, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν περισσότερους από 1.500 σκελετούς ασθενών του Λαζαρέτου που πέθαναν στο νησί και ενταφιάστηκαν χωρίς πολλά πολλά, οι περισσότεροι σε κοινούς τάφους. «Δεν ήταν δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι κάποιοι άνθρωποι θα είχαν θαφτεί στο νησί», λέει ο Λουίτζι Φοτσάτι, που είναι επικεφαλής των ανασκαφών, «όμως δεν είχαμε ιδέα ότι θα βρίσκαμε τόσο πολλούς».

Οι πρώτοι τάφοι ήρθαν στο φως ενώ καθαρίζονταν χαλάσματα για να κτιστεί ξανά μια αποθήκη. Από τότε έχουν ανακαλυφθεί περισσότεροι από 240 τάφοι, μερικοί γεμάτοι με σκελετούς, άλλοι με λίγους. Μέχρι σήμερα, έχουν βρεθεί 1.560 σκελετοί, που χρονολογούνται πριν από τέσσερις, πέντε και έξι αιώνες, οι περισσότεροι σε τέλεια κατάσταση. «Με την έρευνα που θα γίνει στους σκελετούς αυτούς στο εργαστήριο», δήλωσε στην εφημερίδα «Λα Ρεπούμπλικα» η ανθρωπολόγος Λουίζα Γκαμπάρο του Πανεπιστημίου της Πάδοβας, «θα πάρουμε ένα σωρό πληροφορίες άνευ προηγουμένου».


Οι περισσότεροι ήταν από 20 έως 40 ετών

ΗΔΗ ΕΧΕΙ αρχίσει να διαφαίνεται μια εικόνα της σκληρής ζωής μερικών από τους ανθρώπους που ήταν περιορισμένοι στο Λαζαρέτο. Αριθμός ασθενών είχαν προσβληθεί από τη νόσο που ονομάζεται «οζίδιο του Σμορλ», έναν τύπο κήλης που προκαλείται από έντονη πίεση στην πλάτη- πιθανόν να επρόκειτο για την επαγγελματική νόσο των αχθοφόρων που μετέφεραν τα εμπορεύματα της Βενετίας στην πλάτη τους.

Όμως, μολονότι οι σκελετοί αυτοί ανήκαν εξ ορισμού σε ανθρώπους που ήταν πολύ άρρωστοι- και η πλειονότητα των λειψάνων που έχουν βρεθεί μέχρι σήμερα είναι ηλικίας μεταξύ 20 και 40 ετών, αμφοτέρων των φύλωνοι άνθρωποι αυτοί, πέρα από το γεγονός ότι βρίσκονταν στο κατώφλι του θανάτου, ήταν αξιοσημείωτα καλοστεκούμενοι. Μερικοί είχαν αρθρίτιδα, μερικοί φυματίωση, μερικοί είχαν κατάγματα που επουλώθηκαν στραβά, όμως εν γένει φαίνεται πως έτρωγαν καλά και ακολουθούσαν υγιεινό τρόπο ζωής. Μέχρι στιγμής μόνο ένας κοινός τάφος έχει βρεθεί που περιέχει θύματα της λέπρας, της ασθένειας της οποίας έγινε συνώνυμο το Λαζαρέτο.