Χορεύοντας με τους τοξικούς ρύπους

Κάθε φορά που έβγαιναν από το κλαμπ με πονοκέφαλο και νιώθοντας δυσφορία, σκέφτονταν ότι «η ατμόσφαιρα εκεί μέσα δεν είναι και η καλύτερη». Όμως η Μαρία, η Αναστασία και η Αγγελική δεν μπορούσαν να φανταστούν ότι στους χώρους όπου συνηθίζουν να διασκεδάζουν με την παρέα τους τα σαββατόβραδα οι συγκεντρώσεις επικίνδυνων σωματιδίων θα ήταν 265 φορές πιο πάνω από τα επιτρεπτά όρια, θα έφταναν δηλαδή στα όρια της τοξικότητας!

«Ό ποιος πάει σε κλαμπ ή μπαρ, αισθάνεται αμέσως ότι η κατάσταση είναι αφόρητη, αφού η κάπνα είναι πολλή και οι χώροι δεν αερίζονται. Αλλά οι συγκεντρώσεις που βρήκαμε στις μετρήσεις ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο» λέει στα «ΝΕΑ» η Μαρία Καψαλάκη, η οποία μαζί με τέσσερις συμφοιτητές της στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών πραγματοποίησαν μετρήσεις σωματιδίων σε δέκα δημοφιλή κλαμπ και μπαρ της Αθήνας και των βορείων προαστίων και διαπίστωσαν ατμόσφαιρα… θανάτου: για πρώτη φορά παρατηρήθηκαν τόσο υψηλές τιμές ρύπων!

Οι φοιτητές μέτρησαν τις συγκεντρώσεις των μικροσκοπικών αιωρούμενων σωματιδίων ΡΜ 2,5 και ΡΜ 1, τα οποία είναι τα πιο επικίνδυνα για την υγεία, αφού έχουν διάμετρο μικρότερη των 2,5 και του 1 εκατομμυριοστού του μέτρου αντίστοιχα, με αποτέλεσμα να «εγκαθίστανται» στους πνεύμονες δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα.

Φοιτητές από το Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών πραγματοποίησαν μετρήσεις

Μιλούν οι αριθμοί. Οι αριθμοί που έδειξε το ειδικό μηχάνημα μιλούν από μόνοι τους: η μέγιστη συγκέντρωση ΡΜ 2,5 έφτασε τα 9.300 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα (μg/m3), ενώ τα ΡΜ 1 άγγιξαν τα 4.900 για μόλις μία ώρα παραμονής στα μπαρ- τιμές μέχρι 265 φορές πάνω από τα όρια ασφαλείας!

Ο μέσος όρος συγκεντρώσεων στο εσωτερικό των μπαρ που μελέτησαν οι φοιτητές ήταν 569 έως 3.528 μg/m3 για τα ΡΜ 2,5 και 567 έως 2.297 μg/m3 για τους νανο-ρύπους ΡΜ 1. Με τους ρύπους στα όρια της τοξικότητας- ή και πάνω από αυτά- η δυσφορία, ο πονοκέφαλος, ο ερεθισμός του λαιμού ή το τσούξιμο στα μάτια είναι… αναμενόμενα συμπτώματα σε αυτούς τους χώρους. «Τέτοια συμπτώματα εκδηλώνουν όλοι όσοι διασκεδάζουν σε τέτοιους χώρους και γι΄ αυτά δεν φταίει μόνον το αλκοόλ. Αν μάλιστα η παραμονή στους χώρους αυτούς είναι πολύωρη, τα συμπτώματα μπορεί να επιμείνουν για όλη την επόμενη μέρα», λέει ο επιβλέπων των φοιτητών κ. Μάνθος Σανταμούρης, αναπληρωτής καθηγητής και επικεφαλής της Ομάδας Φυσικής Κτιριακού Περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Προσθέτει δε, ότι «η κατάσταση σε αυτούς τους χώρους είναι αφόρητη, αφού σε αρκετές περιπτώσεις δεν υπάρχει αερισμός, ενώ όπου υπάρχει δεν έχει εγκατασταθεί σύμφωνα με τους κανονισμούς».

Ο καπνός. Τα φονικά σωματίδια στους χώρους διασκέδασης των νέων παράγονται κυρίως από τον καπνό – έξι στους δέκα θαμώνες των κλαμπ είναι καπνιστές. Όπως αναφέρει ο κ. Σανταμούρης, «είναι φανερό ότι οι νέοι εκτίθενται σε εξωφρενικά μεγάλες συγκεντρώσεις σωματιδίων. Μάλιστα είναι αδύνατον να υπολογίσουμε τις επιπτώσεις στην υγεία τους, αφού δεν έχουμε προηγούμενη εμπειρία τόσο υψηλών συγκεντρώσεων. Τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα για τους εργαζόμενους οι οποίοι εκτίθενται σε αυτή την τοξική ρύπανση για πολλές ώρες και σε καθημερινή βάση»!


Εκατοντάδες θάνατοι από αιωρούμενα σωματίδια

Τα μικροσκοπικά σωματίδια ΡΜ 2,5 και ΡΜ 1 εισχωρούν βαθιά στους πνεύμονες προκαλώντας φλεγμονές οι οποίες οδηγούν σε αναπνευστικά προβλήματα ή και μόνιμες βλάβες. Περιέχουν μάλιστα εξαιρετικά τοξικές χημικές ουσίες- όπως βαρέα μέταλλα και πολυαρωματικούς υδρογονάνθρακες- γι΄ αυτό και έχουν συσχετιστεί με διάφορες μορφές καρκίνου.

Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι εκατοντάδες θάνατοι κάθε χρόνο στην Αθήνα σχετίζονται με τα αιωρούμενα σωματίδια. Πρόκειται κυρίως για θανάτους από καρδιαγγειακά και αναπνευστικά προβλήματα. Επιστήμονες εκτιμούν μάλιστα ότι, αν το νέφος της πρωτεύουσας μειωθεί, κάθε Αθηναίος μπορεί να κερδίσει έως ενάμιση χρόνο ζωής!

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ευρωπαϊκού προγράμματος ΑΡΗΕΙS (που μελετά τη ρύπανση και τις επιπτώσεις της στην υγεία σε πάνω από 30 ευρωπαϊκές πόλεις), στους 100.000 θανάτους ετησίως οι 873 σχετίζονται με την ατμοσφαιρική ρύπανση! Από αυτούς, οι 441 οφείλονται σε καρδιαγγειακές παθήσεις και οι 72 σε αναπνευστικά προβλήματα. Ειδικά τα αιωρούμενα σωματίδια ευθύνονται για πάνω από 800 θανάτους (ανά 100.000) στην Αθήνα.


Τα όρια σε Ε.Ε. και ΗΠΑ

Tο ανώτατο επιτρεπόμενο όριο για τα ΡΜ 2,5-ισχύει από το 1997 στις Ηνωμένες Πολιτείες- είναι τα 35 μg/m3, και μάλιστα ως μέση ημερήσια τιμή! Όσο για τα ΡΜ 1, δεν έχει συμφωνηθεί ανώτατο όριο.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να εκδοθεί οδηγία για να τεθεί όριο για τα ΡΜ 2,5. Η αρχική πρόταση σχετικά με το ανώτερο επιτρεπτό όριο συγκέντρωσης είναι τα 25 μg/m3, με έτος έναρξης εφαρμογής το 2010.