Επιχειρήσεις / Αγορές

Δώρο στους ιδιώτες του ρεύματος

Ακριβότερο ρεύμα για τα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις τα επόμενα χρόνια, αλλά και συρρίκνωση της κερδοφορίας της ΔΕΗ, φέρνει το ελληνικό μοντέλο απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ήδη η κυβέρνηση, προκειμένου να κινητοποιήσει τους ιδιώτες κατόχους αδειών ηλεκτροπαραγωγής για να επενδύσουν σε νέες μονάδες, αύξησε σημαντικά τη χονδρική τιμή με την οποία πωλείται το ρεύμα στον ΔΕΣΜΗΕ, το οποίο εν συνεχεία αγοράζει η ΔΕΗ. Το τίμημα από το «δώρο» αυτό της κυβέρνησης στους ιδιώτες απεικονίζεται στις απώλειες κερδών που έγραψε η ΔΕΗ το 2006, τις οποίες για να περιορίσει προχώρησε για πρώτη φορά σε αύξηση των τιμολογίων της επιχείρησης (νυχτερινό, βιομηχανικό), όχι τον Αύγουστο, όπως συνηθίζεται, αλλά πέντε μήνες νωρίτερα, τον Μάρτιο.

Αν και το μπόνους αυτό έχει κινητοποιήσει μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον εκ μέρους των ιδιωτών για νέες μονάδες στην αγορά ηλεκτρισμού, η ΔΕΗ- μέσω της κατακόρυφης αύξησης της χονδρικής τιμής της κιλοβατώρας- επιβαρύνεται σε ετήσια βάση με περίπου 300 εκατ. ευρώ για αγορές ρεύματος από τρίτους, ιδιώτες παραγωγούς (π.χ. τα Ελληνικά Πετρέλαια) και εισαγωγές.

Για να γίνει κατανοητό το βαρύ τίμημα που πληρώνει η ΔΕΗ, αρκεί να επισημανθεί ότι, ενώ η λιανική τιμή με την οποία πωλεί το ρεύμα που παράγει κυμάνθηκε το 2006 στα 45 ευρώ τη μεγαβατώρα, κατά μέσον όρον, τις ποσότητες του ρεύματος που χρειάστηκε επί πλέον αυτού που παράγει, τις χρυσοπλήρωσε με 65 ευρώ τη μεγαβατώρα. Πρόκειται για το μεγάλο δώρο που έδωσε η κυβέρνηση- μέσω του ΔΕΣΜΗΕ- στους ιδιώτες μνηστήρες, Έλληνες και ξένους, της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, για να δεχθούν να προχωρήσουν στις πρώτες τους επενδύσεις στη νέα απελευθερωμένη αγορά.

Παζάρι έξι ετών
Περίπου έξι χρόνια κράτησε το παζάρι ανάμεσα στους μνηστήρες και το υπουργείο Ανάπτυξης, με τους πρώτους να έχουν στα χέρια τους τις περίφημες άδειες για μονάδες ηλεκτροπαραγωγής αλλά να τις κρατούν στα συρτάρια τους επαναλαμβάνοντας σε κάθε ευκαιρία ότι το κλειδί για να προχωρήσουν σε οποιαδήποτε επένδυση είναι να αυξηθούν γενναία οι τιμές χονδρικής του ηλεκτρικού ρεύματος. Όπερ και εγένετο, πριν από περίπου έναν χρόνο, με τη γενναιόδωρη αύξηση της λεγόμενης οριακής τιμής του συστήματος (χονδρική τιμή). Αυτός είναι και ο λόγος που όλοι σχεδόν οι μνηστήρες σπεύδουν πλέον για τη δημιουργία μονάδων παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, γυρίζοντας την πλάτη στους διαγωνισμούς του ΔΕΣΜΗΕ. Πρόκειται για τους διαγωνισμούς για τις τρεις μονάδες παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, στους νικητές των οποίων προσφέρεται εξασφαλισμένη «επιδότηση» από τον ΔΕΣΜΗΕ: να τους αγοράζει, «βρέξει- χιονίσει» και για χρονικό διάστημα 12 ετών το 70% της ενέργειας που θα παράγουν.

Ήδη, ο πρώτος που γύρισε την πλάτη στον ΔΕΣΜΗΕ- με εξαίρεση την περίπτωση των Ελληνικών Πετρελαίων που μπήκαν από πολύ νωρίς, μέσω της μονάδας ηλεκτροπαραγωγής που διαθέτουν στη Θεσσαλονίκη και, φυσικά, και τη μονάδα Ήρων 150 ΜW του ομίλου ΓΕΚ- ήταν ο όμιλος Μυτιληναίου. Έχει ανακοινώσει ότι θα κατασκευάσει μονάδα στο ενεργειακό κέντρο που δημιουργεί στην παραλία Διστόμου, όπου και το εργοστάσιο της θυγατρικής του Αλουμίνιον της Ελλάδος, ενώ εξηγώντας την απόφασή του να μην «κατέβει» στον διαγωνισμό του ΔΕΣΜΗΕ τον είχε χαρακτηρίσει ως «μη αναγκαίο πλέον».

«Στον αέρα»
Άλλωστε, κύκλοι της αγοράς ενέργειας επισημαίνουν ότι οι διαγωνισμοί αυτού του είδους- ο ένας προκηρύχθηκε ήδη και πρόκειται να προκηρυχθούν άλλοι δύο- κινδυνεύουν να τιναχθούν στον αέρα, είτε με «αυτεπάγγελτη» παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης είτε με προσφυγή σε αυτήν ανταγωνιστριών κοινοπραξιών με το επιχείρημα ότι «ήδη τα ΕΛΠΕ, ο όμιλος Μυτιληναίου και άλλοι ιδιώτες μπαίνουν στο παιχνίδι της αγοράς χωρίς τις επιδοτήσεις του ΔΕΣΜΗΕ». Με βάση τις εξελίξεις αυτές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί, όπως εκτιμούν οι ίδιοι κύκλοι, να θεωρήσει τον διαγωνισμό του ΔΕΣΜΗΕ ως «παράβαση των κανόνων του υγιούς ανταγωνισμού».


Τα σχέδια των ομίλων

Τις πληροφορίες ότι η κοινοπραξία Εnelco (σχήμα της ιταλικής ΕΝΕL και του ομίλου Κοπελούζου) ανακηρύχθηκε μειοδότης στον πρώτο διαγωνισμό που ολοκληρώθηκε πριν από περίπου 15 ημέρες, ακολούθησε δήλωση του εκπρόσωπου της ανταγωνίστριας, στον ίδιο διαγωνισμό, ιταλικής εταιρείας Εdison στην Ελλάδα, ότι η επιχείρηση πρόκειται να προχωρήσει αυτόνομα στη δημιουργία μονάδας στη Θίσβη Βοιωτίας, χωρίς να βασίζεται στα «δεκανίκια» των κρατικών εγγυήσεων. Συγκεκριμένα, η Εdison δηλώνει ότι θα προωθήσει στην κατασκευή της μονάδας της στη Θίσβη, σε συνεργασία με την Ελληνική Τεχνοδομική και τη Βιοχάλκο (όμιλος Στασινόπουλου), κίνηση που υποδηλώνει ότι η αγορά υπόσχεται μεγάλα κέρδη, ακόμη και χωρίς τις εγγυήσεις που παρέχει στους ενδιαφερόμενους ο ΔΕΣΜΗΕ.

Ο Μυτιληναίος
Ο όμιλος Μυτιληναίου έως τα τέλη Ιουλίου πρόκειται να έχει ολοκληρώσει τη μονάδα συμπαραγωγής της Αλουμίνιον, των 330 μεγαβάτ, ενώ έχει αναγγείλει σε συνεργασία με την Εndesa μια μονάδα συνδυασμένου κύκλου 400 μεγαβάτ και άλλη μια λιθάνθρακα, 600 μεγαβάτ. Και οι τρεις, στην παραλία Διστόμου, στη Βοιωτία.

Περιστέρης- Κάμπας
Από την πλευρά του, ο όμιλος των Περιστέρη- Κάμπα είχε εδώ και καιρό δηλώσει ότι, ανεξαρτήτως του αποτελέσματος που θα είχε ο εν λόγω διαγωνισμός (στον οποίο συμμετείχε και αυτός), θα «στήσει» άλλη μία μονάδα στη Βοιωτία – τη δεύτερη- δίπλα στην ΗΡΩΝ. Για τον λόγο αυτό έχει εξασφαλίσει μεγάλες εκτάσεις στην ανατολική πλευρά της Εύβοιας, εκεί όπου κάποτε βρισκόταν το συγκρότημα Σκαλιστήρη, προκειμένου να εγκαταστήσει μονάδα ηλεκτροπαραγωγής με καύση λιθάνθρακα, ισχύος 600 μεγαβάτ.

Η Εnelco
Ακόμη και η Εnelco, παρ΄ ότι φαίνεται να κερδίζει τον διαγωνισμό, ο οποίος αφορά μονάδα 440 ΜW στη Χαιρώνεια της Βοιωτίας, κινείται προς την ίδια κατεύθυνση: στις αρχές του μήνα κατέθεσε αίτηση προς την ΡΑΕ για τροποποίηση της άδειας παραγωγής που κατέχει στον Έβρο, προκειμένου να αυξηθεί η εγκατεστημένη ισχύς από τα 360-390 ΜW στα 447 ΜW.

Ιberdrola- Μotor Οil και ΕΛΠΕ
Όσο για το σχήμα της ισπανικής Ιberdrola με τη Μotor Οil, που επίσης συμμετείχε στον διαγωνισμό του ΔΕΣΜΗΕ, σκέφτεται και αυτό να προχωρήσει από μόνο του στην κατασκευή μονάδας, ενώ τα ΕΛΠΕ κάνουν σχέδια για επέκταση στα 1.000-1.200 ΜW.


Ο τζογαδόρος των κατασκευών

O πολυπράγμων επιχειρηματίας- έτσι τον αποκαλούν συνάδελφοί του στον κατασκευαστικό κλάδο- Παν. Πανούσης, επικεφαλής του ομίλου της Αττικάτ, βρέθηκε αρκετές φορές στην επικαιρότητα, κυρίως για τις τολμηρές αλλά και- για πολλούς- αμφιλεγόμενες επιχειρηματικές κινήσεις του. Όπως αυτές που εκδηλώθηκαν την περίοδο της χρηματιστηριακής άνοιξης (1999- 2000) και τώρακάποιες από αυτές, κυρίως η εξαγορά και η χρηματιστηριακή αξιοποίηση της τεχνικής εταιρείας Σιγάλας- βρίσκονται στο μικροσκόπιο της Δικαιοσύνης στο πλαίσιο των ερευνών που διεξάγονται για την υπόθεση της ανακρίτριας Μπουρμπούλια.

Οι επιχειρηματικές «περίτεχνες» κινήσεις του κ. Πανούση δεν περιορίστηκαν στην εποχή της χρηματιστηριακής φρενίτιδας. Είναι αξιοσημείωτο ότι πριν από μερικούς μήνες και ενώ είχε τεθεί εκτός του κλαμπ των μεγάλων του κατασκευαστικού κλάδου, κατάφερε να κερδίσει τέσσερα μεγάλα κομμάτια της Εγνατίας Οδού, προσφέροντας εκπτώσεις μέχρι και 40%. Από την πλευρά ανταγωνιστικών ομίλων ακούστηκαν τότε διάφορα σχόλια για τον τρόπο ανάληψης των έργων αυτών, που τον έβαλαν ξανά στο παιχνίδι της διανομής της πίτας των μεγάλων έργων υποδομής του Δημοσίου. Ένα από αυτά ήταν ότι με τέτοιες εκπτώσεις ο επιχειρηματίας θα βγει ζημιωμένος αν δεν τα παρατήσει στη μέση όπως έγινε και στην περίπτωση της Ευρωπαϊκής Τεχνικής, η οποία άφησε στη μέση την κατασκευή της Μαραθώνιας Διαδρομής.

Στον Άγιο Κοσμά
Η τελευταία κίνηση στην επιχειρηματική σκακιέρα του κ. Παναγιώτη Πανούση ήταν η ανάδειξη της ελεγχόμενης από τον όμιλο της Αττικάτ κοινοπραξίας Σείριος, σε πλειοδότη του διαγωνισμού για την εκμετάλλευση των χώρων του Ολυμπιακού Κέντρου Ιστιοπλοΐας Αγίου Κοσμά. Το έργο θεωρείται ένα από τα καλύτερα «φιλέτα» των ολυμπιακών εγκαταστάσεων και για τον λόγο αυτό το διεκδίκησαν ισχυροί επιχειρηματικοί όμιλοι. Αν το έργο πάει τελικά στον πλειοδότη του διαγωνισμού, ο κ. Πανούσης θα εκμεταλλεύεται για 45 χρόνια τον συγκεκριμένο χώρο, ο οποίος βεβαίως δεν θα μείνει ως έχει.

Σε μια έκταση 425.000 τ.μ., ο όμιλος της Αττικάτ θα έχει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει και να εκμεταλλεύεται τη μαρίνα που υπάρχει. Θα μπορεί να κατασκευάσει εμπορικά καταστήματα, εστιατόρια και αναψυκτήρια, να κατασκευάσει 30 σουίτες πολυτελείας, χώρους άθλησης και ψυχαγωγίας, αλλά και ελικοδρόμιο για πελάτες με γερά πορτοφόλια.

Είναι αλήθεια ότι ο επικεφαλής του ομίλου της Αττικάτ έχει το χάρισμα να διατηρεί πολύ καλές σχέσεις με ανθρώπους που παίζουν σημαντικό ρόλο στα κυβερνητικά δρώμενα αλλά και στον τραπεζικό κλάδο. Όταν αποφάσισε να εξαγοράσει την εταιρεία Σιγάλας, είχε πείσει δύο μεγάλες τράπεζες- μία κρατική και μία ιδιωτική- να συμμετέχουν και αυτές στο μετοχικό κεφάλαιο της προς εξαγοράν εταιρείας, κάτι βέβαια που δεν έγινε τελικά.

Πώς ξεκίνησε
Στον χώρο των κατασκευών ο 59χρονος επιχειρηματίας από τη Μεσσηνία μπήκε με την ιδιότητα του χειριστή σκαπτικού μηχανήματος και πολύ σύντομα κατάφερε να αναδειχθεί ως το αφεντικό (ο μεγαλύτερος βασικός μέτοχος) ενός από τους μεγαλύτερους κατασκευαστικούς ομίλους της χώρας, της Αττικάτ. Οι κατασκευές δεν ήταν το μοναδικό πεδίο που απασχόλησε τον πολυπράγμονα επιχειρηματία. Ο χώρος των

Το 1993 η κοινοπραξία, επικεφαλής της οποίας ήταν η Αττικάτ, κέρδισε τον διαγωνισμό για το καζίνο του Φλοίσβου, αλλά η άδεια δεν δόθηκε ποτέ

τυχερών παιχνιδιών ήταν ακόμη ένας τομέας στον οποίο προσπάθησε να μπει ο Παν. Πανούσης, αλλά δεν τα κατάφερε. Η κοινοπραξία, επικεφαλής της οποίας ήταν η Αττικάτ, κέρδισε μεν το 1993 τον διαγωνισμό για το καζίνο του Φλοίσβου, αλλά η άδεια δεν δόθηκε ποτέ.

Η Σιγάλας, η οποία απορροφήθηκε στη συνέχεια από τον μητρικό όμιλο της Αττικάτ, ήταν το σημείο συνάντησης του Παν. Πανούση με τον Τρύφ. Αποστολόπουλο (ήταν τότε βασικός της μέτοχος) και τον Ευγένιο Παπαδόπουλο (ειδικός γραμματέας του υπουργείου Απασχόλησης έως την περασμένη εβδομάδα που έγινε η αποπομπή Τσιτουρίδη). Ο κ. Παπαδόπουλος ήταν μέλος του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας Σιγάλας, διευθυντικό στέλεχος της εταιρείας Κοροντζής και μετά την πώλησή της στον όμιλο ΑΛΤΕ, στέλεχος του ομίλου της Αττικάτ.


Το ράλι των εξαγορών από την Αττικάτ

Από τις πρώτες εξαγορές που πραγματοποίησε ο κ. Πανούσης την περίοδο της χρηματιστηριακής φρενίτιδας, ήταν η απόκτηση πλειοψηφικού πακέτου της εταιρείας Σιγάλας. Στη συνέχεια η Αττικάτ εξαγόρασε την Ι. Κ. Κοροντζής, ενώ την ίδια περίοδο φλερτάρει με τις Θεμελιοδομή και Αθηνά για τη δημιουργία εταιρείας holding, κάτι όμως που τελικά δεν έγινε. Στη συνέχεια η Αττικάτ αναλαμβάνει ρόλο «λευκού ιππότη» για μία σειρά τεχνικών εταιρειών, οι οποίες αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα επιβίωσης (Τεχνοδομή, ΑΤΕΜΚΕ). Εν τω μεταξύ, ύστερα από περιπετειώδες σίριαλ ο κ. Πανούσης εξαγόρασε το μεγαλύτερο ποσοστό του Γ. Μπατατούδη στο κτήμα Καμπάς. Η επένδυση αυτή πωλήθηκε στη συνέχεια. Λίγο αργότερα θέτει υπό τον έλεγχό του την κατασκευαστική ΕΤΑΝΕ/ Ευκλείδης, την οποία στη συνέχεια πώλησε στον όμιλο της ΑΕΓΕΚ.

Για τους περισσότερους, η εμπλοκή της Αττικάτ στις προβληματικές εταιρείες ήταν επιλογή προκειμένου να αποσπαστούν υπεραξίες, τουλάχιστον όσο θα διαρκούσε η περίοδος των εικονικών ή και πραγματικών προσπαθειών εξυγίανσής της.