[ ΓΝΩΜΗ ] Υπουργείον Εθνικής Ταυτότητος

Στη φανταστική Ωκεανία του Όργουελ, την ολοκληρωτική χώρα του Μεγάλου Αδελφού, τα υπουργεία είχαν ονόματα, όπως Αλήθειας, Αφθονίας, Ειρήνης ή Αγάπης. Το οργουελιανό σύμπαν του «1984» εμπλουτίστηκε στις μέρες μας με ένα νέο υπουργείο. Το «Εθνικής Ταυτότητας». Το ενεπνεύσθη ο υποψήφιος της Δεξιάς για τη γαλλική προεδρία Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος υποσχέθηκε τις προάλλες πως, αν εκλεγεί, θα ιδρύσει ένα υπουργείο Μετανάστευσης και Εθνικής Ταυτότητας.

Η αναγγελία προκάλεσε σάλο.

Στοιχειώνει το καθεστώς του Βισί, που είχε ειδική υπηρεσία για να αποκλείει της εθνικής ταυτότητας τους Εβραίους, επιτέθηκε η «Μοντ».

«Οι πολίτες πρέπει να τιμούν τη χώρα τους χωρίς τη χρόνια νεύρωση της ταυτότητας» αντέτεινε ο κεντρώος Μπαϊρού. Προσοχή, φώναξε ο φιλόσοφος Τσβετάν Τοντόροφ. Μόνον στα ολοκληρωτικά καθεστώτα η «αγάπη για την πατρίδα» τίθεται ως προϋπόθεση για να έχει κανείς την ιδιότητα του πολίτη. Και η «ταυτότητα» είναι κάτι που αλλάζει και εξελίσσεται, όχι μια αιώνια, ακίνητη «ουσία».

«Είμαι Ευρωπαίος, Γάλλος, άνδρας, ετεροφυλόφιλος, φεμινιστής, γιος μεταναστών από το Μαρόκο, εραστής μιας γυναίκας από την Πολωνία, οικονομολόγος, οπαδός της Λυών, σοσιαλιστής, καπνιστής. Και όλες αυτές οι ταυτότητες είναι ισότιμες. Ποιος θα με κλείσει στο κουτάκι μιας μόνον ταυτότητας;» έγραψε ένας μπλόγκερ, που διαβάζει Αμάρτια Σεν. Μα ο Σαρκοζί επιμένει. Κοιτάζοντας στα μάτια τους ψηφοφόρους του Λε Πεν, ανεμίζει το υπουργείο Εθνικής Ταυτότητας ως προεκλογική σημαία. Η ταυτότητα, από αντικείμενο των ιστορικών, των φιλοσόφων ή των κοινωνιολόγων, θα γίνει πλέον πεδίο κυβερνητικής δράσης. Όλη αυτή η συζήτηση μπορεί να φαίνεται ακατανόητη στα μάτια άλλων Ευρωπαίων. Στην Ελλάδα, όμως, όλα αυτά ακούγονται πολύ οικεία. Εμείς έχουμε εδώ και χρόνια ιδρύσει, ατύπως, το σχετικό υπουργείο Εθνικής Ταυτότητας και Εθνικής Αλήθειας και έχουμε ορίσει ως μόνιμο εξωκοινοβουλευτικό υπουργό τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο. Ο οποίος κρίνει, οίκοθεν, τη συμβατότητα με τη δική του εκδοχή εθνικής ταυτότητας πότε της εξωτερικής πολιτικής της χώρας και πότε των σχολικών εγχειριδίων Ιστορίας.

Η εξαγγελία Σαρκοζί αποδεικνύει απλώς ότι δεν είμαστε ανάδελφοι. Ούτε στον θόρυβο για τα σχολικά βιβλία ιστορίας πρωτοτυπούμε, άλλωστε.

Στην Τουρκία οι κεμαλιστές ζήτησαν το κεφάλι του συγγραφέα ενός σχολικού εγχειριδίου που δεν περιέγραφε, όπως παλιά, τον τελευταίο σουλτάνο ως «αιμοσταγή τύραννο». Αλλά, αν δεν ήταν τύραννος ο σουλτάνος πώς ήταν ελευθερωτής

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

έχουμε εδώ και χρόνια ιδρύσει, ατύπως, υπουργείο Εθνικής Ταυτότητας και Εθνικής Αλήθειας και έχουμε ορίσει ως μόνιμο εξωκοινοβουλευτικό υπουργό τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο

μας ο Κεμάλ; Στην κατεχόμενη Κύπρο, οι οπαδοί του Ντενκτάς ζητούν να καούν τα νέα σχολικά βιβλία που διδάσκουν- φρίκη!- πως κάποτε Έλληνες και Τούρκοι ζούσαν ειρηνικά στο νησί με κοινά ήθη και έθιμα. Στην Ιαπωνία σηκώνεται πόλεμος κατά κάθε παραδοχής στη σχολική αφήγηση της ιστορίας πως ο ένδοξος αυτοκρατορικός στρατός διέπραξε απάνθρωπα εγκλήματα στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Στην Αυστραλία, η συντηρητική κυβέρνηση Χάουαρντ άρχισε σταυροφορία για να επανέλθει η εκπαίδευση σε μια «δομημένη αφήγηση της εθνικής ιστορίας». Να διδάσκονται τα παιδιά, και πάλι, περηφάνια για το «έπος» της εγκατάστασης των λευκών στην ήπειρο, χωρίς πολλά- πολλά για τις σφαγές των ιθαγενών Αβοριγίνων. Και στις ΗΠΑ; Μα από εκεί ξεκίνησαν όλα.

Ό ταν επί των ημερών Κλίντον είχε αρχίσει μια διαδικασία αναθεώρησης των σχολικών βιβλίων Ιστορίας, ώστε ο Ψυχρός Πόλεμος να πάψει να περιγράφεται ως μια μάχη του καλού με το κακό, η Ιστορία να μη διδάσκεται ως αφήγηση ανδραγαθημάτων ηρώων, στρατηγών και προέδρων, μα «από τα κάτω», δίνοντας έμφαση στην καθημερινή ζωή των καθημερινών ανθρώπων- οι σκοτεινές σελίδες, η Κου Κλουξ Κλαν για παράδειγμα, να πάψουν να είναι κρυφές, η συμβολή των ριζοσπαστικών ρευμάτων, των φεμινιστριών, των πρώην σκλάβων στην αμερικανική ιστορία να αναγνωριστεί- ήταν η κ. Τσένεϊ, η σύζυγος του σημερινού αντιπροέδρου που ξεσήκωσε καμπάνια υπέρ της «παραδοσιακής αφήγησης της Ιστορίας», της ανάδειξης των «αμερικανικών αξιών» και των παραδοσιακών Αμερικανών ηρώων. Ένα άρθρο της στη «Γουόλ Στριτ Τζόρναλ» έγινε σάλπισμα αγώνα κατά των νέων βιβλίων Ιστορίας. Στη Φλόριντα (των Μπους) η Πολιτεία έκρινε ότι η Ιστορία πρέπει να διδάσκεται με τρόπο ώστε οι μαθητές να μαθαίνουν, εντέλει, «την υπεροχή του αμερικανικού πολιτισμού έναντι του πολιτισμού των άλλων». Η ρεπουμπλικανική πλειοψηφία του Κογκρέσου απέσυρε τα νέα βιβλία. Και η κ. Τσένεϊ είχε τη χαρά να πολτοποιήσει με προσωπική φροντίδα ένα από αυτά.

Δεν είμαστε ανάδελφοι λοιπόν. Και το μόνο πρόβλημα είναι πως πρέπει τώρα να χωρέσουμε τους Τούρκους στρατηγούς και τον Ντενκτάς, τον Αυστραλό πρωθυπουργό Χάουρντ (της «συμμαχίας των προθύμων» που εισέβαλε στο Ιράκ), τον Σαρκοζί, την κ. Τσένεϊ και τον ίδιο τον Τζορτζ Μπους σ΄ αυτήν τη μεγάλη συναστρία των αδούλωτων πνευμάτων που μάχονται κατά της «νέας τάξης», της «παγκοσμιοποίησης» και της «αποδόμησης των εθνικών ταυτοτήτων» που η νέα τάξη θέλει να επιβάλει, μέσω της αποδόμησης της ιστορίας «για να μας διαλύσει όλους σε έναν χυλό». Αλλά γιατί να έχουμε προκαταλήψεις; Όλοι οι καλοί χωράνε…