Ο Μπους ψηφίζει Καραμανλή

«Δεν έχουμε μόνιμους φίλους. Έχουμε μόνιμα συμφέροντα». Την κυνική ρήση του Λόρδου Πάλμερστον, υπουργού Εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας, εφαρμόζουν οι Αμερικανοί, που στηρίζουν την κυβέρνηση Καραμανλή, τουλάχιστον στα θέματα όπου ταυτίζονται τα συμφέροντά τους. Αυτή η «φιλία υπό όρους» ωστόσο θα δοκιμαστεί σκληρά το 2007 εξαιτίας του Κυπριακού.

Η Ουάσιγκτον προτιμά τις σταθερές κυβερνήσεις και θεωρεί την κυβέρνηση Καραμανλή αξιόπιστο συνομιλητή, εφόσον συνοδεύεται από μια ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία που δεν αμφισβητείται. Επιπλέον- παρ΄ όλο που οι «εκλεκτικές συγγένειες» των Αμερικανών σπάνια στηρίζονται στην ιδεολογία- οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές της νεοδημοκρατικής κυβέρνησης ταιριάζουν με το αμερικανικό μοντέλο. Δεν είναι λίγοι όσοι έχουν μιλήσει ακόμη και για «κρυπτομπουσισμό» του Κώστα Καραμανλή, η κυβέρνηση του οποίου είχε δεχθεί με ανακούφιση την επανεκλογή του Τζορτζ Μπους το 2004.

Άριστη συνεργασία. Ο Αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα Τσαρλς Ρις δήλωσε πριν από λίγες μέρες σε συνέντευξή του (στον «Τύπο της Κυριακής») ότι έχει άριστη συνεργασία με όλα τα μέλη της κυβέρνησης, ενώ εξέφρασε τη στήριξή του στις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και τις ιδιωτικοποιήσεις. Ο κ. Ρις είπε ότι οι μεταρρυθμίσεις ευνοούν την προσέλκυση επενδύσεων, τάχθηκε υπέρ υγιών συγχωνεύσεων εταιρειών, και στην ουσία κάλυψε τον Βύρωνα Πολύδωρα λέγοντας ότι η ΕΛ.ΑΣ. και οι υπηρεσίες ασφαλείας κάνουν καλά τη δουλειά τους. Παρόμοια είναι η στάση των Αμερικανών και απέναντι στο πολυσυζητημένο άρθρο 16, αφού είναι έντονο το ενδιαφέρον αμερικανικών πανεπιστημίων να ανοίξουν παραρτήματα στην Ελλάδα.

Ο Τσαρλς Ρις μόλις τον περασμένο Οκτώβριο «προξένευε» την αμερικανική εταιρεία Contour για συνεργασία με τη ΔΕΗ, αφού η Ουάσιγκτον δεν κρύβει το ενδιαφέρον της για τις ενεργειακές επενδύσεις που δρομολογούνται στα Βαλκάνια, ειδικά στο Κόσοβο, τη Σερβία, τη FΥRΟΜ και την Αλβανία. Τα «προξενιά» δεν έλειψαν ούτε για τα F16, η απευθείας ανάθεση των οποίων στην αμερικανική κυβέρνηση είχε προκαλέσει πολλά ερωτηματικά, αφού η επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού, του υπουργού Εθνικής Άμυνας και της υπουργού Εξωτερικών στην Ουάσιγκτον το 2005 κόστισε…1,1

δισ. ευρώ αμυντικής προμήθειας.

Οι σχέσεις της κυβέρνησης με τους Αμερικανούς δεν κλονίστηκαν ούτε με την υπόθεση των υποκλοπών. Παρά το φορτισμένο

κλίμα των πρώτων ημερών και το γεγονός ότι φωτογραφήθηκε ως υπαίτια η αμερικανική πρεσβεία, ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έκανε μια μετρημένη δήλωση ότι το θέμα αφορά την ελληνική κυβέρνηση, η οποία εντέλει δεν έκανε καμιά ουσιαστική προσπάθεια για να βρει ποιος έβαλε τους κοριούς.

Ο αντιαμερικανισμός. Πάντως, οι σκοτεινές μέρες του ΄60, όταν η Ελλάδα γινόταν ο Δούρειος Ίππος της αμερικανικής πολιτικής στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ και ο περίφημος «αμερικανικός παράγοντας» επηρέαζε απροκάλυπτα τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα μας έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί. Σήμερα οι Αμερικανοί ανησυχούν ιδιαίτερα για την αύξηση του αντιαμερικανισμού στην Ελλάδα που κατέρριψε ρεκόρ ύστερα από τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς στο Κόσοβο και την εισβολή στο Ιράκ και επιθυμούν να κάνουν κινήσεις για τη μείωση του αντιαμερικανικού αισθήματος, θεωρώντας ότι αυτό είναι θετικό και για τις δύο πλευρές. Χαρακτηριστικό είναι το «θέλω να με φωνάζουν Τσάρλι» που είχε εκστομίσει ο Τσαρλς Ρις, σε μια προσπάθεια να αποφύγει το προσωνύμιο «ανθύπατος» που συνοδεύει κάθε Αμερικανό πρέσβη στην περιοχή από την εποχή του Νίκολας Μπερνς.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών εκτιμά ότι το κλίμα ανάμεσα στην αμερικανική και την ελληνική κυβέρνηση είναι καλό, αλλά θεωρούν ότι προεκλογικά οι Αμερικανοί δεν θα μπουν στο παιχνίδι υποστήριξης της Νέας Δημοκρατίας. Εξάλλου, την ίδια περίοδο θα βρίσκονται σε προεκλογική αναταραχή και οι ΗΠΑ. Αυτό, όμως, δεν είναι κατ΄ ανάγκη υπέρ της κυβέρνησης, γιατί, όπως υποστηρίζουν διπλωματικοί κύκλοι, ήταν σε εποχές μετάβασης στην Ουάσιγκτον που έγιναν τα χειρότερα για την Ελλάδα, αφού κανένας δεν χρεωνόταν τη «βρώμικη δουλειά».


Κυπριακό και Κόσοβο στην ατζέντα

Ησημερινή αμερικανική κυβέρνηση δεν θέλει να χάνει φίλους όπως έλεγαν διπλωματικοί κύκλοι. Πόσο μάλλον σε μια παραδοσιακά αντιαμερικανική χώρα όπως η Ελλάδα. Και κυρίως, ενώ στα θέματα προτεραιότητας της ατζέντας τους είναι η συμμετοχή μεγαλύτερης ελληνικής δύναμης στο Αφγανιστάν, η στάση που θα κρατήσει η Ελλάδα στο θέμα του Κοσόβου, στο οποίο αναμένεται τελική διευθέτηση το 2007, το αν η Ελλάδα θα συνεχίσει την πολιτική τής ελληνοτουρκικής προσέγγισης, αλλά και τι θα κάνει στη Μέση Ανατολή, έχοντας να αντιμετωπίσει μια Τουρκία, η οποία προσεγγίζει «επικίνδυνα» το Ιράν και τη Ρωσία του Πούτιν.

Το μεγάλο ζήτημα, όμως, που θα ανακύψει εντός του 2007 είναι το Κυπριακό και αναμένεται να δοκιμάσει τις σχέσεις της κυβέρνησης Καραμανλή με τους Αμερικανούς. Σύμφωνα με τους ίδιους κύκλους, θεωρείται βέβαιο ότι η Ουάσιγκτον θα ασκήσει πιέσεις για την επίλυσή του στη βάση του σχεδίου Ανάν (διζωνική- δικοινοτική ομοσπονδία), ενώ ανησυχούν ήδη για τη στάση που θα κρατήσει η κυβέρνηση, αν δηλαδή θα πιέσει τον Τάσσο Παπαδόπουλο ή αν θα συνταχθεί με αυτόν.


Κόντρα στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ

Στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπάρχει διάσταση σύμφωνα με πληροφορίες ανάμεσα στον κ. Ματ Μπράιζα, αναπληρωτή βοηθό υπουργού για τα θέματα της περιοχής, ο οποίος βάζει το μαχαίρι στο λαιμό της ελληνικής κυβέρνησης να εγκαταλείψει τη Λευκωσία και τον πρέσβη κ. Ρις, ο οποίος εμφανίζεται πιο ήπιος και στηρίζει την Ντόρα Μπακογιάννη. Άλλωστε, οι καλές σχέσεις των Αμερικανών με την κυβέρνηση Καραμανλή οφείλονται εν πολλοίς στην υπουργό Εξωτερικών κι όχι στην ίδια την κυβέρνηση. Είναι παραδοσιακά καλές οι σχέσεις της οικογένειας Μητσοτάκη με την οικογένεια Μπους, αλλά και η προσωπική σχέση που έχει αναπτυχθεί ανάμεσα στην Ντόρα Μπακογιάννη και την Αμερικανίδα ομόλογό της Κοντολίζα Ράις. Η διάσταση ανάμεσα στα στελέχη του Στέιτ Ντιπάρτμεντ θα μπορούσε να αμαυρώσει αυτή τη σχέση, αν και το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών διαψεύδει κάτι τέτοιο.

Ο Γ. Παπανδρέου. Οι επαφές του Γιώργου Παπανδρέου με την Ουάσιγκτον κατά τη διάρκεια της θητείας του στο ΥΠΕΞ, ήταν αντίστοιχες με αυτές της Ντόρας Μπακογιάννη. Η πολιτική της ελληνοτουρκικής προσέγγισης την οποία ακολούθησε μόνος κόντρα στο ρεύμα, η στήριξη της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας, αλλά και η στήριξη του σχεδίου Ανάν είχαν δημιουργήσει θετικό κλίμα ανάμεσα στον Γιώργο Παπανδρέου και την αμερικανική κυβέρνηση, παρ΄ όλο που ο ίδιος φαίνεται να αισθανόταν πιο άνετα με τις κυβερνήσεις των Δημοκρατικών, λόγω ιδεολογικής συγγένειας. Όπως και οι Δημοκρατικοί, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν εκφράζεται με λαϊκίστικο τρόπο, ενώ έχει καλές προσβάσεις στο στρατόπεδο των Δημοκρατικών και στο επιτελείο του Τζον Κέρι. Ένας από τους λόγους, άλλωστε, που ο Κώστας Καραμανλής είχε δείξει ανακούφιση με την επανεκλογή Μπους, ήταν γιατί πιθανή εκλογή του Κέρι θα καθιστούσε τον Γιώργο Παπανδρέου καλύτερο συνομιλητή της Ουάσιγκτον από τον κ. Καραμανλή.