Ντόπινγκ ή φύγε

Ο Ότα Ζαρέμπα κατέκτησε χρυσό μετάλλιο στην άρση βαρών στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1980 στη Μόσχα, ενώ είχε στο ενεργητικό του πολλά παγκόσμια ρεκόρ στη διάρκεια της καριέρας του. Αυτές τις ημέρες με δυσκολία μπορεί να σηκωθεί από το κρεβάτι.

Ο 49χρονος πρώην πρωταθλητής υποστηρίζει πως η υγεία του καταστράφηκε από τα στεροειδή, τα οποία αυτός και εκατοντάδες άλλοι αθλητές τής πρώην Τσεχοσλοβακίας λάμβαναν συστηματικά κατά τις δεκαετίες του ΄70 και του ΄80. Ο Ζαρέμπα δεν είναι ικανός να εργαστεί και λαμβάνει αναπηρική σύνταξη ύψους 216 ευρώ, ενώ αναγκάστηκε να πουλήσει τα μετάλλιά του.

Ο Γιάροσλαβ Νέκολα, επικεφαλής της Επιτροπής Αντιντόπινγκ της Τσεχίας, υπολογίζει πως 400 κορυφαίοι αθλητές από διάφορα αθλήματα- στίβο, κολύμβηση, σκι, κανό, ποδηλασία, πάλη, άρση βαρών – συμμετείχαν στο πρόγραμμα ντόπινγκ. Οι αθλητές αυτοί είχαν συμφωνήσει να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα «ειδικής περιποίησης» το οποίο στηριζόταν στο μοντέλο της πρώην Ανατολικής Γερμανίας και της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Το πρόγραμμα τέθηκε σε εφαρμογή στα τέλη της δεκαετίας του ΄70 και ελεγχόταν πλήρως από την κυβέρνηση μέσω ενός αθλητικού ινστιτούτου που συστάθηκε για τον σκοπό αυτόν από το τότε υπουργείο Υγείας.

«Οι αθλητές λάμβαναν αναβολικά στεροειδή όλων των ειδών», εξηγεί ο Νέκολα. Όσοι αρνούνταν, φοβούμενοι να πάρουν το ρίσκο, αποβάλλονταν από τις Εθνικές Ομάδες.

«Στο δικό μας άθλημα ο προπονητής Εμίλ Μπρζόσκα μάς είπε πως έπρεπε να πάρουμε αναβολικά, γιατί σε διαφορετική περίπτωση δεν θα μας επέτρεπε να προετοιμαστούμε για τους Ολυμπιακούς Αγώνες», λέει ο Ζαρέμπα, που αποφάσισε να σπάσει τη σιωπή του όταν διεπίστωσε πως πολλοί από τους εγκεφάλους εκείνου του προγράμματος συνεχίζουν να κατέχουν σημαντικές θέσεις στον αθλητισμό της Τσεχίας, όπως για παράδειγμα ο Μπρζόσκα που είναι σήμερα πρόεδρος της Ομοσπονδίας Άρσης Βαρών.

«Έπρεπε να κάνουμε ακριβώς ό,τι μας έλεγαν οι πολιτικοί. Έπρεπε να κατακτή σουμε μετάλλια», υποστηρίζει ο Μπρζόσκα. Λέει μάλιστα πως απλά εκτελούσε εντολές, ενώ μετά τις τελευταίες αποκαλύψεις ανακοίνωσε πως δεν πρόκειται να διεκδικήσει την επανεκλογή του στο αξίωμα.

ΣΤΟ ΑΡΧΕΙΟ
Αντίθετα με τη Γερμανία, όπου διενεργήθηκαν έρευνες για το ντόπινγκ στην πρώην Ανατολική Γερμανία μετά το 1989, στην Τσεχία δεν πρόκειται να απαγγελθούν κατηγορίες. Όμως ο Νέκολα ελπίζει πως τουλάχιστον θα γίνουν γνωστοί οι προπονητές και οι γιατροί που συμμετείχαν σ΄ αυτό το πρόγραμμα.

Απόρρητα έγγραφα αναφέρουν πως οι αθλητές που συμμετείχαν στο επίμαχο πρόγραμμα ντόπινγκ υποβάλλονταν σε προληπτικά ντόπινγκ τεστ σε εργαστήριο της Πράγας πριν από μεγάλες διοργανώσεις, όπως Ολυμπιακοί Αγώνες και Παγκόσμια Πρωταθλήματα, για να σιγουρευτούν πως ο οργανισμός τους έχει «καθαρίσει» και δεν θα πιαστούν θετικοί σε αναβολικά. Όσοι δεν περνούσαν τα τεστ, αποσύρονταν από τους αγώνες.

Η λέξη «ντόπινγκ» δεν αναφερόταν σε κανένα έγγραφο, ενώ τα ονόματα των αθλητών ήταν κωδικοποιημένα και οι κωδικοί αυτοί δεν έχουν «σπάσει» ακόμα. Ταυτόχρονα, η πλειονότητα των αθλητών αρνούνται να αναφερθούν σε εκείνη την περίοδο γιατί φοβούνται την κατακραυγή του Τύπου.

Κατά τη δεκαετία του ΄90 η Ολυμπιακή Επιτροπή της χώρας ζήτησε από τους αθλητές να υποβληθούν σε ειδικές ιατρικές εξετάσεις, αλλά μόνο το ένα τρίτο απ΄ αυτούς προσήλθαν, ενώ κανένας δεν διεκδίκησε αποζημίωση για βλάβες που προκάλεσαν στην υγεία τους τα αναβολικά.

Εντύπωση πάντως προκαλεί η δήλωση του Ζαρέμπα για τα αναβολικά: «Έπαιρνα τα αναβολικά στεροειδή όπως έκαναν και οι αθλητές των άλλων χωρών και τους νίκησα όλους. Αυτό σημαίνει πως εγώ ήμουν ο καλύτερος».

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Τέθηκε σε εφαρμογή στα τέλη της δεκαετίας του ΄70 και ελεγχόταν πλήρως από την κυβέρνηση.