Πόλεμος για τον θάνατο του Τσε

Η CIA δεν επιθυμούσε τη θανάτωσή του Τσε. Η εκτέλεσή του αποφασίστηκε από
τους Βολιβιανούς. Ο μύθος για την αμερικανική ενοχή καταρρέει, σύμφωνα με τα
αρχεία της CIA. Ή μήπως όχι;

Το πτώμα ως τρόπαιο. Πολλοί Βολιβιανοί στρατιωτικοί θέλησαν να ποζάρουν πλάι στον νεκρό μετά την εκτέλεσή του στο σχολείο του χωριού Λα Χιγκέρα.

«Είναι ανώφελο να ψάχνουν να αθωώσουν την Αμερική. Οι ΗΠΑ ήταν βουτηγμένες
μέχρι το λαιμό στη δολοφονία του Τσε». Ο Τζάνι Μινά, διευθυντής της
επιθεώρησης «Latinoamerica» και μεγάλος θαυμαστής του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα,
έχει αμφιβολίες για την άποψη που υποστηρίζουν ο Μάριο Τσερεγκίνο και ο
Βιντσέντσο Βασίλε, σύμφωνα με τους οποίους εκείνοι που αποφάσισαν την εκτέλεση
του επαναστάτη ήταν οι Βολιβιανοί, χωρίς να γνωρίζει τίποτα γι’ αυτό η CIA.
Πάντως, στο βιβλίο τους «Τσε Γκεβάρα, Top secret» παρουσιάζουν πολλά άγνωστα
μέχρι τώρα έγγραφα του αμερικανικού Στέιτ Ντιπάρτμεντ και της CIA. «Πολύ
συχνά, τα έγγραφα των μυστικών υπηρεσιών δεν είναι αξιόπιστα και πρέπει να
είμαστε προσεκτικοί στην αξιολόγησή τους», επιμένει ο Μινά, «Είναι γεγονός
αναμφισβήτητο ότι ανάμεσα στους στρατιωτικούς που κρατούσαν τον Τσε μετά τη
σύλληψή του ήταν και ο σταθμάρχης της CIA στη Βολιβία, ο Κουβανός Φέλιξ
Ροντρίγκες. Εκείνος ήταν που του έδωσε τη χαριστική βολή, σημαδεύοντας την
καρδιά. Θα το έκανε ποτέ, αν δεν είχε την έγκριση των αφεντικών του από τις
ΗΠΑ;».

Οι μαρτυρίες

Τα ντοκουμέντα. Το τηλεγράφημα που έστειλε η αμερικανική πρεσβεία της Λα Παζ στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, με το οποίο το πληροφορούσε για τον θάνατο του Τσε.

Όμως, μαρτυρίες που συνέλεξε ο δημοσιογράφος Λούτσιο Λάμι από την Λα Χιγκέρα,
το μέρος όπου εκτέλεσαν τον Γκεβάρα, δείχνουν προς την ίδια κατεύθυνση με τα
ντοκουμέντα που δημοσίευσαν ο Τσερεγκίνο και ο Βασίλε. «Όλοι», λέει ο Λάμι
στην εφημερίδα «Κοριέρε ντέλα Σέρα», «με πρώτο τον δήμαρχο Άνιμπαλ Κιρόγα, μου
είπαν πως ο Ροντρίγκες δεν ήθελε τον Τσε νεκρό και πως εκείνο που τον
ενδιέφερε περισσότερο ήταν να φωτογραφίσει το ημερολόγιό του και τους κώδικές
του. Εκείνος που αποφάσισε την εκτέλεση ήταν ο πρόεδρος της Βολιβίας Ρενέ
Μπαριέντος, αφού συμβουλεύτηκε τους στρατιωτικούς αρχηγούς σε μία σύσκεψη που
κράτησε όλη τη νύχτα της 8ης προς την 9η Οκτωβρίου 1967».

Ο ιστορικός Αντόνιο Μοσκάτο πιστεύει ότι δεν πρέπει να υπερτιμούμε τις
δυνατότητας της CIA, η οποία για πολύ καιρό είχε χάσει τα ίχνη του Τσε.
«Μάλιστα, ο διευθυντής της Ρίτσαρντ Χελμς ήταν πεπεισμένος ότι ο Κάστρο είχε
βάλει να τον σκοτώσουν. Σύμφωνα με τον πρώην πράκτορα Ουίλιαμ Μπλουμ, η ηγεσία
της CIA ήθελε τον Τσε ζωντανό. Ήθελε να τον μεταφέρει στον Παναμά και να τον
ανακρίνει εκεί. Και ήλπιζε να τον χρησιμοποιήσει εναντίον της Κούβας,
πιστεύοντας ότι η σύλληψή του και η διαφωνία του με τον Κάστρο θα τον έκαναν
πιο συνεργάσιμο».

Το συμπέρασμα

Πάντως ο Μοσκάτο πιστεύει ότι αν η εκτέλεση αποφασίστηκε από την Λα Παζ, αυτό
δεν απαλλάσσει τη CIA από τις ευθύνες της για όσα έκανε στη Λατινική Αμερική.
«Ο Μπαριέντος», λέει ο Μοσκάτο, «δεν είχε κανένα συμφέρον να αφήσει τον Τσε
ζωντανό. Γιατί θα μετέτρεπε τη δίκη του σε ένα επαναστατικό βήμα, όπως είχε
κάνει πριν από χρόνια ο Κάστρο στην Κούβα του Μπατίστα». Ο Λάμι έχει την ίδια
άποψη: «Οι κυβερνώντες στη Βολιβία είχαν ήδη προβλήματα με τον Γάλλο Ρεζίς
Ντεμπρέ, τον οποίο είχαν συλλάβει ενώ αυτός προσπαθούσε να συναντήσει τον Τσε.
Η κυβέρνηση δεν θα μπορούσε να αντέξει έναν κρατούμενο σαν τον Τσε».

Η ζωή του επαναστάτη

* Ο ΕΡΝΕΣΤΟ Γκεβάρα ντέλα Σέρνα γεννήθηκε στο Ροζάριο της Αργεντινής το
1928.

* ΣΠΟΥΔΑΣΕ ΙΑΤΡΙΚΗ, ταξίδεψε στη Ν. Αμερική και τη δεκαετία του 1950
γνώρισε τον Κάστρο. Μαζί του πήρε μέρος στην κουβανική επανάσταση κατά του
Μπατίστα. Μετά τη νίκη της επανάστασης, το 1959, έγινε υπουργός.

* ΜΕΤΑ ΤΟ 1965 άφησε τα αξιώματα και την Κούβα για να εξαγάγει την
επανάσταση και σε άλλα μέρη του κόσμου, πρώτα στο πρώην Βελγικό Κονγκό και
ύστερα στη Βολιβία. Στις 8 Οκτωβρίου 1967 συνελήφθη στην Λα Χιγκέρα και
εκτελέστηκε την άλλη μέρα.