Οι γειτονιές στο μάτι μεγάλων αλυσίδων

Τα μικρά καταστήματα της γειτονιάς έχουν μπει στο στόχαστρο μεγάλων του
λιανεμπορίου τροφίμων. Η ανάπτυξη των «5′ Μαρινόπουλος», η απόκτηση του 34%
της αλυσίδας ΟΚ Anytime Markets και η πιλοτική λειτουργία – εδώ και μερικούς
μήνες – της αλυσίδας Smile Markets στη Βόρεια Ελλάδα από την
Carrefour-Μαρινόπουλος, η κινητικότητα που δείχνει η Α-Β Βασιλόπουλος για την
ανάπτυξη καταστημάτων μικρού και ευέλικτου τύπου με την επωνυμία ΑΒ Shop &
Go και των ΑΒ Food Market, αλλά και η ανάπτυξη της Άριστα από την Ατλάντικ,
δίνουν το στίγμα για το τι πρόκειται να συμβεί στο λιανικό εμπόριο το επόμενο
διάστημα. Η δυσκολία ανεύρεσης μεγάλων καταστημάτων, παράλληλα με την ανάγκη
επέκτασής τους όπου υπάρχει εν δυνάμει καταναλωτικό κοινό, οδήγησε τους
επιχειρηματίες του κλάδου να δημιουργήσουν νέους τύπους καταστημάτων τα οποία
αναπτύσσουν και με το σύστημα της δικαιόχρησης.

Η Carrefour

Την εμπειρία της από το εξωτερικό μετέφερε στην Ελλάδα η Carrefour
αναπτύσσοντας την αλυσίδα καταστημάτων φραντσάιζ «5′ Μαρινόπουλος» την οποία
σχεδιάζει να επεκτείνει το επόμενο διάστημα. Δημιούργησε το πρώτο κατάστημα
τον Ιούνιο του 2003 και ήδη λειτουργεί πάνω από 100 καταστήματα. Ο όμιλος
Carrefour είναι ο μεγαλύτερος δικαιοπάροχος (franchiser) στην Ευρώπη, με 2.200
καταστήματά του σε σύνολο 9.000 καταστημάτων να λειτουργούν με τη μέθοδο του
φραντσάιζ, στη Γαλλία, την Ιταλία, το Βέλγιο και την Ελλάδα. Πιλοτικά μάλιστα
λειτουργεί και η αλυσίδα Smile με επίκεντρο ενδιαφέροντος την Βόρεια Ελλάδα
που είναι μικρότερα καταστήματα των 100 έως 200 τ.μ. Στόχος είναι η επέκταση
του δικτύου σε όλη την Ελλάδα, με επιλεγμένες συνεργασίες. Τα καταστήματα «5′
Μαρινόπουλος» αναπτύσσονται σε πόλεις άνω των 5.000 κατοίκων, σε χώρους 300
έως 700 τετραγωνικών μέτρων.

Βασιλόπουλος και Ατλάντικ

Η Α-Β Βασιλόπουλος αποφάσισε, περίπου πριν από μια διετία, να πραγματοποιήσει
σημαντικό «άνοιγμα» και πέραν της Αττικής. Ο σχεδιασμός ήταν να δημιουργηθούν
μικρά καταστήματα πόλης με αυτοεξυπηρέτηση (self service). Σήμερα η Α-Β
Βασιλόπουλος έχει αναπτύξει μέσω φραντσάιζ δύο τύπους καταστημάτων: τα Α-Β
Shop & Go και τα Α-Β Food Market. Ο πρώτος τύπος αφορά καταστήματα 200 έως
350 τετραγωνικών μέτρων, στις πυκνοκατοικημένες περιοχές μεγάλων αστικών
κέντρων καθώς και σε εμπορικά σημεία μικρών αστικών κέντρων. Ο δεύτερος τύπος
αφορά καταστήματα που αναπτύσσονται σε χώρους 300 έως 700 τετραγωνικών μέτρων,
σε μικρά αστικά και ημιαστικά κέντρα καθώς και σε τουριστικές περιοχές. Ήδη η
Α-Β Βασιλόπουλος διαθέτει πάνω από 24 καταστήματα που λειτουργούν με
φραντσάιζ, ενώ σχεδιάζει και περαιτέρω επέκταση σε ολόκληρη την Ελλάδα κυρίως
στην Αττική και σε μεγάλες πόλεις.

Αλλά και η αλυσίδα Ατλάντικ, μετά την ένταξη της αλυσίδας Άριστα στο δυναμικό
της, ξεκίνησε τη δραστηριοποίησή της. Σήμερα διαθέτει πάνω 300 καταστήματα
Άριστα σε όλη την Ελλάδα, τα οποία αναπτύσσει με τη μέθοδο της δικαιόχρησης.

Το προφίλ τους

Τα μικρά καταστήματα των μεγάλων αλυσίδων προσφέρουν στους καταναλωτές τιμές
ανάλογες με εκείνες ενός μεγάλου σούπερ μαρκετ, μεγάλο αριθμό τυποποιημένων
προϊόντων, καθώς και φρέσκα προϊόντα μαναβικής. Δημιουργούνται κυρίως σε
γειτονιές ή σε κομβικά σημεία, για παράδειγμα κοντά στους σταθμούς του Μετρό ή
του Ηλεκτρικού, σε χώρους λίγων τετραγωνικών, και αναπτύσσονται με τη μέθοδο
του φραντσάιζινγκ. Στόχος των μεγάλων του λιανεμπορίου είναι να κατακτήσουν –
σε σύντομο χρονικό διάστημα – σημαντικά μερίδια μιας κατακερματισμένης αγοράς
των μικρών καταστημάτων, η οποία αριθμεί πάνω 12.000 συνολικά στην Ελλάδα.

Συμπληρωματικά

Όπως λέει εκπρόσωπος μιας εκ των επιχειρήσεων που ήδη έχουν εκδηλώσει
ενδιαφέρον για την ανάπτυξη του νέου μοντέλου καταστημάτων, μόνο η αγορά της
Αττικής «χωράει» περί τα 400 – 500 καταστήματα αυτού του είδους, πράγμα που
αποτελεί δέλεαρ για τους μεγάλους του λιανεμπορίου, οι οποίοι θεωρούν ότι τα
καταστήματα αυτού του τύπου δεν είναι ανταγωνιστικά προς τα μεγάλα σούπερ
μάρκετ αλλά λειτουργούν συμπληρωματικά σε ό,τι αφορά τις αγορές των
καταναλωτών. To πλεονέκτημά τους έναντι των ανταγωνιστών τους – που είναι τα
παραδοσιακά μίνι μάρκετ – είναι οι τιμές τους (έως και 10% χαμηλότερες), ενώ
προσφέρουν μεγαλύτερη ποικιλία προϊόντων, κυρίως φρέσκων τυποποιημένων όπως
κρέατα, τυροκομικά και αλλαντικά καθώς και λαχανικά.

Σύμφωνα με έρευνες αγοράς, αν και για τον μεγάλο όγκο των αγορών τους οι
καταναλωτές επιλέγουν τα υπερμάρκετ, τα μικρά καταστήματα δέχονται συχνότερα
την επίσκεψη των καταναλωτών για αγορές που κυρίως αφορούν καθημερινές
ανάγκες. Έρευνα της IRI αναφέρει ότι στα μικρά σημεία πώλησης τροφίμων οι
καταναλωτές πηγαίνουν περίπου 9,6 φορές τον μήνα, ενώ σε ένα μεγάλο σούπερ
μάρκετ μόλις 3,2 φορές, στο ίδιο διάστημα.

Αν και ο τζίρος της αγοράς αυτής δεν είναι ανάλογος με εκείνον που
πραγματοποιείται στα υπερμάρκετ, οι επιχειρηματίες εκτιμούν ότι το σύνολο της
συγκεκριμένης αγοράς είναι σημαντικό, ιδιαίτερα σε μια εποχή που γενικά
σημειώνεται μία συγκράτηση των πωλήσεων και των κερδών και ο ανταγωνισμός έχει
γίνει ιδιαίτερα σκληρός.