Νόμπελ στο «αρχαίο φως»

Το «αρχαίο φως» πήρε Νόμπελ. Οι δύο Αμερικανοί επιστήμονες που το
ανακάλυψαν, ο Τζον Μάδερ και ο Τζορτζ Σμουτ, βραβεύτηκαν με το Νόμπελ Φυσικής
2006 επειδή μέτρησαν την κοσμική ακτινοβολία που εκπέμπει από τη γέννησή του
το Σύμπαν.
![]() |
|
Οι Αμερικανοί επιστήμονες Τζον Μάδερ (αριστερά) και Τζορτζ Σμουτ πήραν το |
Το έργο των δύο Αμερικανών επιστημόνων επιβεβαίωσε τη θεωρία της Μεγάλης
Έκρηξης (Big Bang) για τη δημιουργία του Σύμπαντος και εμβάθυνε στην κατανόηση
της προέλευσης των γαλαξιών και των άστρων.
Οι εργασίες του Μάδερ, 60 ετών, και του Σμουτ, 61 ετών, βασίστηκαν σε
μετρήσεις της NASA που έγιναν με τον δορυφόρο Cosmic Background Explorer το
1989. Έτσι μπόρεσαν να παρατηρήσουν το Σύμπαν στα αρχικά του στάδια, περίπου
380.000 χρόνια μετά τη γέννησή του. Επίσης, οι «ρυτίδες» φωτός που εντόπισαν,
τους βοήθησαν να αποδείξουν πώς σχηματίστηκαν οι γαλαξίες με την πάροδο του
χρόνου. «Δεν απέδειξαν τη θεωρία του Big Bang, αλλά της προσέφεραν ισχυρή
στήριξη», δήλωσε ο Περ Κάρλσον, πρόεδρος της Επιτροπής Νόμπελ για τη Φυσική.
«Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις του αιώνα μας. Διευρύνει
τις γνώσεις μας για τη θέση μας στο Σύμπαν».
Το Μπιγκ Μπανγκ
Η έρευνα βασίστηκε στα δεδομένα του δορυφόρου COBE της NASA, ο οποίος μελέτησε
την κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου, δηλαδή τον αμυδρό φωτεινό «απόηχο» του
Μπιγκ Μπανγκ που διαπερνά ακόμα μέχρι σήμερα το Σύμπαν. Σύμφωνα με τη θεωρία
της Μεγάλης Έκρηξης, η ακτινοβολία υποβάθρου είναι ένα κατάλοιπο από το αρχικό
στάδιο της δημιουργίας του Σύμπαντος. Το Σύμπαν τότε, όταν είχε θερμοκρασία
3.000 βαθμών Κελσίου, εξέπεμπε ακτινοβολία, αλλά σταδιακά ψύχθηκε καθώς το
Σύμπαν διεστάλη. Οι βραβευμένοι με το φετινό Νόμπελ υπολόγισαν ότι η
ακτινοβολία υποβάθρου σήμερα αντιστοιχεί σε θερμοκρασία μόλις 2,7 βαθμών πάνω
από το απόλυτο μηδέν. Επιβεβαιώνοντας έτσι τις προβλέψεις της θεωρίας της
Μεγάλης Έκρηξης με άμεσα ποσοτικά στοιχεία, ο Μάδερ και ο Σμουτ μετέβαλαν τη
μελέτη του πρώιμου Σύμπαντος από μία κυρίως θεωρητική αναζήτηση σε άμεση
παρατήρηση και μέτρηση. Η Σουηδική Ακαδημία χαρακτήρισε τον Μάδερ κινητήριο
δύναμη πίσω από το δορυφορικό πρόγραμμα COBE, ενώ ο Σμουτ έκανε τις μετρήσεις
μικρών διακυμάνσεων στη θερμοκρασία της συμπαντικής ακτινοβολίας («αρχαίο
φως»). «Οι πολύ λεπτομερείς παρατηρήσεις που έκαναν οι βραβευθέντες μέσω του
δορυφόρου COBE, έπαιξαν βασικό ρόλο στην εξέλιξη της σύγχρονης κοσμολογίας σε
μια συγκεκριμένη επιστήμη», αναφέρει η Σουηδική Ακαδημία σε ανακοίνωσή της.
Ξεχωριστή τιμή
![]() |
|
Εικόνα από το δορυφορικό πρόγραμμα COBE, στο οποίο εργάστηκαν οι δύο |
Ο Μάδερ εργάζεται στο διαστημικό κέντρο Γκόνταρντ της NASA στο Μέριλαντ και ο
Σμουτ στο Εθνικό Εργαστήριο Λόρενς Μπέρκλεϊ στην Καλιφόρνια. Από το σπίτι του
στο Μπέρκλεϊ, ο Σμουτ είπε στους δημοσιογράφους πόσο ξαφνιάστηκε, όταν του
τηλεφώνησαν από την Επιτροπή Νόμπελ μέσα στα άγρια μεσάνυχτα. «Με ξάφνιασε που
ήξεραν το τηλέφωνό μου», λέει. «Η ανακάλυψη ήταν υπέροχη, ένα απίστευτο
ορόσημο. Τώρα, αυτή η τιμή είναι μια μεγάλη αναγνώριση. Είναι εκπληκτικό». Τον
ενθουσιασμό του εκφράζει και ο Μάδερ. «Δεν μπορώ να πω ότι εξεπλάγην ακριβώς,
επειδή πολλοί έλεγαν ότι έπρεπε να βραβευτούμε, αλλά πάντως πρόκειται για
σπάνια και ξεχωριστή τιμή», δήλωσε σε τηλεφωνική συνέντευξή του.
Ποιοι είναι
ΤΖΟΝ ΜΑΔΕΡ
* Γεννήθηκε το 1946 και είναι αστροφυσικός στη NASA.
* Είναι ερευνητής της υπεριώδους αστρονομίας και κοσμολογίας.
* Ήταν ο συντονιστής του προγράμματος COBE.
ΤΖΟΡΤΖ ΣΜΟΥΤ
* Γεννήθηκε το 1945 και είναι ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της
Καλιφόρνιας (Μπέρκλεϊ).
* Πέρασε χρόνια εξετάζοντας τα αμυδρά απομεινάρια μικροκυματικής
ακτινοβολίας που φτάνουν έως εμάς από την απαρχή του Σύμπαντος.
* Το 1977 ανακάλυψε ότι ο γαλαξίας ταξιδεύει με περισσότερα από 1,5
εκατ. χιλιόμετρα την ώρα σε σχέση με την επέκταση του Σύμπαντος,
αποδεικνύοντας έτσι την άνιση κατανομή της ύλης.















