Mαγειρεύουν… τα σούπερ μάρκετ

Αν παλαιότερα η λίστα για τα ψώνια στο σούπερ μάρκετ περιελάμβανε τα υλικά
για το μαγείρεμα ενός φαγητού σήμερα περιλαμβάνει το ίδιο το φαγητό. Οι
Έλληνες εγκαταλείπουν την κουζίνα του σπιτιού τους και γεμίζουν τα πιάτα τους
με γεύματα που πωλούν τα σούπερ μάρκετ.

Οι δύο στους 10 επιλέγουν να καταναλώνουν έτοιμα γεύματα, ενώ το 10%
προμαγειρεμένα φαγητά που βρίσκουν στα ψυγεία και τα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Όσο τα χρόνια περνούν και ο ελεύθερος χρόνος λιγοστεύει όλο και περισσότεροι
καταναλωτές στρέφονται στο έτοιμο φαγητό. Αυτό είναι φανερό και στα ράφια των
σούπερ μάρκετ, όπου μεγάλες εταιρείες κονταροχτυπιούνται. Στο μέλλον, έτσι
όπως εξελίσσονται οι ανάγκες των καταναλωτών, τα σούπερ μάρκετ θα πωλούν όλο
και περισσότερο έτοιμο φαγητό.

Λύσεις – υποκατάστατα

Η ζωή του σύγχρονου ανθρώπου τον κάνει να προτιμά να αγοράζει έτοιμο το φαγητό
που καταναλώνει και για τον σκοπό αυτό τα σούπερ μάρκετ επενδύουν προς την
κατεύθυνση αυτή. Υπολογίζεται ότι το 10,4% των έτοιμων γευμάτων που πωλήθηκαν
το 2005 ήταν μαγειρεμένα από τις λεγόμενες «ζεστές γωνιες» των σούπερ μάρκετ.

Αυτό, άλλωστε, κάνει τις εταιρείες τροφίμων και στη χώρα μας να φτιάχνουν και
να προτείνουν στους καταναλωτές λύσεις που αντικαθιστούν το παραδοσιακό
σπιτικό φαγητό. H τάση αυτή στην αγορά οδήγησε την τελευταία πενταετία αρκετές
βιομηχανίες τροφίμων να μπουν στην αγορά του έτοιμου φαγητού. Στις εταιρείες
αυτές συγκαταλέγονται η Μπαρμπα-Στάθης με τη σειρά των έτοιμων φαγητών
«Σπιτικό Φαγητό» και τη σειρά προμαγειρεμένων γευμάτων «Οι Συνταγές μου», η
Creta Farm, η οποία διαθέτει στην αγορά τη σειρά προϊόντων με την ονομασία
«Πιάτα της Μαμάς», η Παλίρροια με τη σειρά προϊόντων που ονομάζονται «Γεύσεις
Ελλάδας», η Καλλιμάνης με τα “Πιάτα Ημερας”, η Pelekan με έτοιμα γεύματα
λαχανικών σε κονσέρβα, αλλά και εταιρείες όπως οι Νηρέας, Νίκας, Υφαντής, HQF,
Κανάκη, οι οποίες διαθέτουν προψημένα κρεατοσκευάσματα, προϊόντα ζύμης,
πίτσες, σαλάτες ή μαριναρισμένα ψαρικά, αλλά και παραδοσιακές συνταγές με
ψάρια και θαλασσινά. Ήδη, όμως, η αγορά παρουσιάζει σημαντικό βαθμό
συγκέντρωσης, καθώς 12 από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου (εισαγωγικές
και παραγωγικές) καλύπτουν ποσοστό πάνω από το 75% του συνόλου της αγοράς
έτοιμων φαγητών.

Εύκολη κουζίνα για πολυάσχολες νοικοκυρές

ΜΑΓΕΙΡΕΥΤΑ φαγητά με βάση το κρέας, τα λαχανικά, τα όσπρια, πίτες,
πίτσες ακόμα και γλυκά μπορούν να συνδυαστούν και να χορτάσουν τα μέλη μιας
οικογένειας, όπου η νοικοκυρά δεν έχει τον χρόνο να ετοιμάσει ένα παραδοσιακό
γεύμα. Ντομάτες γεμιστές, μουσακά, κουνέλι στιφάδο ή σουτζουκάκια σμυρναίικα
περιλαμβάνει πλέον η γκάμα των προϊόντων που λανσάρουν στους καταναλωτές
πολλές ελληνικές εταιρείες πραγματοποιώντας όλο και μεγαλύτερους τζίρους.

Τα τυποποιημένα έτοιμα φαγητά αποτελούν μέρος του ευρύτερου κλάδου τροφίμων
και ποτών και εντάσσονται στην κατηγορία της λεγόμενης «εύκολης» σίτισης
(«convenience food»). Έτοιμα φαγητά θεωρούνται εκείνα που δεν χρειάζονται
περαιτέρω επεξεργασία ή προσθήκη υλικών εκτός από ψήσιμο ή ζέσταμα, δίνουν
λύση στην ανάγκη άμεσης σίτισης του καταναλωτή στο σπίτι ή και στον τόπο
εργασίας και αποτελούν πλήρη γεύματα.

Προοπτικές ανάπτυξης

H εγχώρια αγορά έτοιμου φαγητού ακολούθησε τα τελευταία χρόνια ανοδική πορεία
ιδιαίτερα την περίοδο 2000-2005 με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 16,2%. Ανάμεσα
στο 2002 και το 2003 οι πωλήσεις των κατεψυγμένων έτοιμων γευμάτων αυξήθηκαν
κατά 33,5%. Το 2005 η συνολική αξία της αγοράς έτοιμου φαγητού στην Ελλάδα
υπολογίζεται ότι ξεπέρασε τα 210 εκατ. ευρώ παρουσιάζοντας όμως μικρότερους
ρυθμούς αύξησης από τα προηγούμενα χρόνια, περίπου 5%. Πάντως οι προοπτικές
ανάπτυξης του κλάδου είναι υψηλές, καθώς οι Έλληνες καταναλωτές υπολείπονται
πολύ από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Ανταγωνισμός με τα ντελίβερι

H ΑΝΑΠΤΥΞΗ που παρουσίασε ο κλάδος τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας,
συνδέεται άμεσα με την τάση για «λιγότερο μαγείρεμα στο σπίτι». H μείωση του
διαθέσιμου χρόνου συνέβαλε στην αυξημένη ζήτηση των νοικοκυριών για έτοιμο
φαγητό, την οποία καλύπτουν οι μεγάλες βιομηχανίες τροφίμων με ευρεία γκάμα
προϊόντων. Ένας ακόμα παράγοντας που επηρέασε τη ζήτηση για έτοιμο φαγητό
είναι και η αύξηση του αριθμού των μονομελών νοικοκυριών. Τα μονομελή
νοικοκυριά στο σύνολο της χώρας σύμφωνα με την Έρευνα Οικογενειακών
Προϋπολογισμών της ΕΣΥΕ που έγινε κατά την περίοδο 2004/05, αντιπροσωπεύουν το
20,9%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στην προηγούμενη Έρευνα Οικογενειακών
Προϋπολογισμών (1998/99) ήταν 16%. Πάντως, αν και ο μεγάλος ανταγωνιστής των
έτοιμων γευμάτων είναι το φαγητό από delivery, εντούτοις οι βιομηχανίες
τροφίμων δεν φαίνεται να ανησυχούν.

Προβλέψεις – Κατανομή

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της τελευταίας κλαδικής μελέτης της Icap, η
κατανομή της αγοράς τυποποιημένων έτοιμων φαγητών το 2005 είχε ως εξής:
κατεψυγμένα 38,1%, κονσέρβες 35,0%, ψυγείου 14,6%, «ζεστή γωνιά» σούπερ μάρκετ
10,4% και αποξηραμένα 1,9%. Οι κατηγορίες των κατεψυγμένων έτοιμων φαγητών και
των φαγητών ψυγείου είναι αυτές που κερδίζουν έδαφος σε βάρος των κονσερβών.
Οι συγκεκριμένες κατηγορίες εκτιμάται ότι θα παρουσιάσουν το μεγαλύτερο
ποσοστό ετήσιας αύξησης κατά την επόμενη διετία και σε αξία αλλά και σε όγκο.
Μάλιστα οι επιχειρηματίες εκτιμούν ότι η αγορά θα εξακολουθήσει την ανοδική
της πορεία και το 2006 και το 2007, αν και οι ετήσιοι ρυθμοί ανόδου αναμένεται
να είναι χαμηλότεροι από τα προηγούμενα χρόνια.