[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΓΡΑΦΑΜΕ την προηγούμενη εβδομάδα ότι η Ευρώπη δεν έχει
αποκρυσταλλωμένη, συνεκτική σχέση για την Τουρκία και την ένταξή της στην
Ευρωπαϊκή Ένωση (E.E.). Γι’ αυτό και ακούγονται τα πλέον αντιφατικά
επιχειρήματα και απόψεις για το θέμα αυτό. Τελευταία αρχίζει να προβάλλει και
πάλι η ιδέα της «ειδικής, προνομιακής σχέσης» μεταξύ E.E. – Τουρκίας ως
εναλλακτικού καθεστώτος της πλήρους ένταξης. Την περασμένη εβδομάδα το
ημιεπίσημο όργανο της Ένωσης, το Agence Europe, επιχειρηματολόγησε εκτεταμένα
υπέρ της εγκατάλειψης του στόχου της πλήρους ένταξης και θέσπισης ειδικής
σχέσης. Κανένας μέχρι σήμερα δεν έχει βεβαίως εξηγήσει το περιεχόμενο της
ειδικής σχέσης, αν και μερικές χώρες-μέλη επεξεργάζονται σχετικές ιδέες.
Φαίνεται ωστόσο ότι η ειδική αυτή σχέση θα εδράζεται σε δύο πυλώνες: (α) την
τελωνειακή ένωση και συμμετοχή τής Τουρκίας στην ευρύτερη ενιαία εσωτερική
αγορά (κάτι που άλλωστε συμβαίνει και με άλλες ευρωπαϊκές χώρες που δεν είναι
μέλη της Ένωσης – π.χ. Νορβηγία στο πλαίσιο του ΕΟΧ) και (β) την επιλεκτική
συμμετοχή της Τουρκίας στην κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας
και άμυνας (ΚΕΠΠΑ/ΚΕΠΑΑ) της Ένωσης. H Τουρκία, με άλλα λόγια, δεν θα
συμμετέχει στους θεσμούς/όργανα (Συμβούλιο κ.ά.), κοινές πολιτικές (π.χ.
διαρθρωτική πολιτική, ΚΑΠ κ.ά.) και προϋπολογισμό της Ένωσης. Με αυτόν τον
τρόπο πιστεύεται ότι η Ευρώπη θα έχει διασφαλίσει τόσο την αγορά της Τουρκίας
όσο και τη γεωστρατηγική θέση και τον ρόλο της στην ευρύτερη περιοχή. Αλλά
ποιους εξυπηρετεί και συμφέρει αυτή η «σχέση»; Άποψή μου είναι ότι δεν
συμφέρει ούτε την Ευρώπη ούτε την Τουρκία. Και πάντως δεν συμφέρει καθόλου την
Ελλάδα. Μπορεί να συμφέρει ορισμένες επιμέρους χώρες-μέλη της E.E. Δεν
συμφέρει την Ελλάδα γιατί σ’ ένα τέτοιο καθεστώς/σχέση η Τουρκία δεν θα
υπόκειται και πειθαρχείται από το σύστημα αξιών, αρχών, κανόνων συμπεριφοράς
και μηχανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο εσωτερικός «εξευρωπαϊσμός» της
Τουρκίας με την προώθηση των μεταρρυθμίσεων για πολιτική δημοκρατία κ.λπ. θα
εγκαταλειφθεί. Επομένως η ειδική, προνομιακή σχέση δεν αποτελεί την «άριστη
επιλογή» για τα ελληνικά συμφέροντα. H πλήρης ένταξη αποτελεί. Και γι’ αυτό
δεν θα πρέπει να δολοφονηθεί…

Ο Π. K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.