Bαθιά συντηρητική η Tουρκία

Δύο στους τρεις Τούρκους – αποκαλύπτει μια νέα δημοσκόπηση – πιστεύουν πως
η μουσουλμανική κεφαλομαντίλα πρέπει να επανέλθει στις δημόσιες υπηρεσίες και
τα Πανεπιστήμια… Ψήφος εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση Ερντογάν; Όχι
απόλυτα. Δύο στους πέντε Τούρκους θα προτιμούσαν μια στρατιωτική κυβέρνηση και
ένας στους τρεις εκφράζει δυσαρέσκεια για τις δημοκρατικές διαδικασίες.

Ο στρατός. H παράδοση που θέλει τους Τούρκους να τον σέβονται περισσότερο από κάθε άλλον θεσμό καλά κρατεί, όπως δείχνει η δημοσκόπηση

H δημοσκόπηση των Πανεπιστημίων Ισίκ και Σαμπαντσί της Κωνσταντινούπολης
διεξήχθη τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, σε μια περίοδο μεγάλης έντασης για τη
γείτονα, με την αντιπαλότητα μεταξύ ισλαμιστών και κεμαλιστών σε πορεία
κορύφωσης, και δόθηκε στη δημοσιότητα χθες, μόλις δύο ημέρες μετά το δραματικό
και επίπονο κλείσιμο, στις Βρυξέλλες, του πρώτου και ευκολότερου εκ των 35
κεφαλαίων των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας. Όπως αναφέρει η
φιλελεύθερη εφημερίδα «Ραντικάλ» υπό τον τίτλο «Ας γνωρίσουμε τον λαό μας»,
τρεις Τούρκοι στους πέντε αποδίδουν την αποτυχία στη ζωή στην έλλειψη
θρησκευτικής πίστης και δηλώνουν πως θα ήταν αντίθετοι στο να παντρευτεί η
κόρη τους μη μουσουλμάνο. Σχεδόν το ένα τρίτο θεωρεί πως τα αγόρια και τα
κορίτσια θα έπρεπε να φοιτούν σε ξεχωριστές τάξεις στο σχολείο. Και δύο στους
τρεις στηρίζουν τις – ανεπιτυχείς προς το παρόν – προσπάθειες του κυβερνώντος
Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) να χαλαρώσει η απαγόρευση της
μαντίλας για τις φοιτήτριες και τις υπαλλήλους του Δημοσίου. Όλα αυτά,
λιγότερο από ένα μήνα μετά τη δολοφονία δικαστή του Συμβουλίου της Επικρατείας
από φανατικό δικηγόρο, ο οποίος δήλωσε πως ενήργησε εξ ονόματος του Θεού
εναντίον των νόμων και των θεσμών που απαγορεύουν τη μαντίλα…

«Ψήφος εμπιστοσύνης» στον Ερντογάν

Ταγίπ Ερντογάν. Ο Τούρκος πρωθυπουργός με τη σύζυγό του Εμινέ, που φορά πάντα τη μουσουλμανική μαντίλα

ΑΠΟ τους 1.846 πολίτες που συμμετέσχον στη δημοσκόπηση, περισσότεροι
από τους μισούς δήλωσαν ευχαριστημένοι με την κυβέρνηση Ερντογάν. Και αυτό
μπορεί πράγματι να εκληφθεί ως ψήφος εμπιστοσύνης προς τον Τούρκο πρωθυπουργό·
όπως και ως ψήφος διαμαρτυρίας για τις δυνάμεις εκείνες του κατεστημένου – την
αντιπολιτευόμενη κοσμική ελίτ που κυριαρχεί στο δικαστικό σώμα, τον στρατό και
τη γραφειοκρατία – που επιδιώκουν την προκήρυξη πρόωρων εκλογών. Πολιτικοί
αναλυτές ωστόσο εκφράζουν την άποψη ότι στο κλίμα έντασης που επικρατεί, μια
τέτοια κοινωνική ανάλυση ενδεχομένως να «εξοργίσει» ακόμα περισσότερο τους
Κεμαλιστές, ωθώντας τους να επιρρίψουν την ευθύνη στον ίδιο τον Ερντογάν για
τον θρησκευτικό προσανατολισμό της κοινωνίας.

«Οι τουρίστες καταστρέφουν τα χρηστά ήθη»

ΔΕΝ HTAN πάντως όλες οι απαντήσεις των πολιτών ευοίωνες για τους
«μετριοπαθείς ισλαμιστές» του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης. Όπως
επισημαίνουν οι αναλυτές, η τουρκική κοινωνία είναι γεμάτη από αντιθέσεις.
Τέσσερις στους δέκα δήλωσαν πως θα προτιμούσαν μια στρατιωτική κυβέρνηση. Όπως
όλα δείχνουν, η παράδοση που θέλει τους Τούρκους να σέβονται τον στρατό – ο
οποίος έχει εκδιώξει στην Τουρκία δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις τέσσερις
φορές τα τελευταία 50 χρόνια – περισσότερο από κάθε άλλον θεσμό καλά κρατεί.
Οι μισοί και πλέον από τους πολίτες που ρωτήθηκαν δήλωσαν πως οι πολιτικές
ελευθερίες πρέπει να είναι περιορισμένες και τα ανθρώπινα δικαιώματα μπορεί να
περιορίζονται προς χάριν των εθνικών συμφερόντων. Όσο για την ευρωπαϊκή
προοπτική της Τουρκίας, μόλις το 57% εξέφρασε την υποστήριξή του για την
ένταξη στην E.E. – πριν από λίγα χρόνια, προτού ενταθούν οι πιέσεις προς την
Τουρκία για εφαρμογή των απαραίτητων, για την ένταξη, μεταρρυθμίσεων, το
αντίστοιχο ποσοστό ήταν 74%.

Ρατσισμός

Χαρακτηριστικό, όμως, είναι και το γεγονός ότι σχεδόν οι μισοί από τους
ερωτηθέντες δήλωσαν πως οι τουρίστες καταστρέφουν τα χρηστά ήθη και βλάπτουν
τον πολιτισμό της Τουρκίας. Επίσης, το 92% δεν θέλει γείτονα τοξικομανή, το
91% δεν θέλει γείτονα ομοφυλόφιλο και το 88% δεν θέλει γείτονα πάσχοντα από
AIDS… Τελικά, το μοναδικό απόλυτο συμπέρασμα στο οποίο μπορεί να καταλήξει
κανείς με βάση τη δημοσκόπηση των Πανεπιστημίων Ισίκ και Σαμπαντσί της
Κωνσταντινούπολης, είναι πως η τουρκική κοινωνία παραμένει βαθιά συντηρητική
σε κοινωνικά και ηθικά ζητήματα – ίσως, μάλιστα, χαρακτηρίζεται από μια
εντεινόμενη εσωστρέφεια.