Δεν απειλείται η παγκόσμια δύναμη της Aλ Kάιντα

Ο θάνατος του αλ-Ζαρκάουι συνιστά μια αναμφισβήτητη επιτυχία για τη νέα
ιρακινή κυβέρνηση και τις ΗΠΑ. Πολλοί αναλυτές, ωστόσο, εκτιμούν πως η
Ουάσιγκτον είχε διογκώσει τον ρόλο του διαβόητου τρομοκράτη.

Ερείπια. Το κρησφύγετο του Ζαρκάουι μετά την επίθεση των Αμερικανών

Με το αίμα που άφηνε σε κάθε του χνάρι, ο Αμπού Μουσάμπ αλ-Ζαρκάουι, ο
«πρίγκιπας της Αλ Κάιντα στο Ιράκ» όπως τον είχε αποκαλέσει ο Οσάμα μπιν
Λάντεν, έκανε τον αμερικανικό πόλεμο εναντίον της τρομοκρατίας να δείχνει
μάταιος. H επιδρομή που οδήγησε στον θάνατό του απάλυνε αυτή την εντύπωση.
«Δείχνει πως οι υπηρεσίες πληροφοριών και η αστυνομία έχουν αποκτήσει
μεγαλύτερη δυνατότητα διείσδυσης στις τρομοκρατικές ομάδες», λέει ο Στέφανο
Σιλβέστρι, πρόεδρος του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων της Ρώμης. Ο θάνατος του
αλ-Ζαρκάουι μπορεί, αποδυναμώνοντας τη δομή της Αλ Κάιντα στο Ιράκ, να
διευκολύνει τις επαφές ανάμεσα στην κυβέρνηση και άλλες ομάδες ανταρτών, που
είναι περισσότερο εθνικιστές παρά ισλαμιστές. Ίσως επίσης οδηγήσει σε μια
εκτόνωση της έντασης ανάμεσα στους Σουνίτες και τους Σιίτες, τους οποίους ο
αλ-Ζαρκάουι μισούσε εξίσου με τους Αμερικανούς.

Ένα πρόσωπο στον εχθρό

Υπάρχει όμως και η άλλη άποψη. Ορισμένες από τις μεθόδους του Ιορδανού
τρομοκράτη, οι προσπάθειές του να πυροδοτήσει έναν εμφύλιο πόλεμο ανάμεσα
στους Σουνίτες και τους Σιίτες, δίχαζαν τις ιρακινές ομάδες αντίστασης – η
εξαφάνισή του λοιπόν μπορεί να τους δώσει την ευκαιρία να συνασπιστούν. Το
βέβαιο, σε ένα πρώτο στάδιο, είναι πως οι οπαδοί του θα προσπαθήσουν να
εκδικηθούν τον θάνατό του· και πως ο θάνατος ενός άνδρα δεν αρκεί για να
σημάνει η αρχή του τέλους της βίας στο Ιράκ. Πόσο μάλλον αφού ο άνδρας αυτός
είχε δαιμονοποιηθεί από τους Αμερικανούς: η Ουάσιγκτον, υποστηρίζουν πολλοί
ειδικοί, είχε ανάγκη να δώσει ένα πρόσωπο στον εχθρό, χρειαζόταν έναν
αποδιοπομπαίο τράγο προκειμένου να δικαιολογήσει το τέλμα στο οποίο έχει
βυθιστεί – αλλά και τη συνεχιζόμενη παρουσία της στο Ιράκ. «Βεβαίως και είναι
ικανός για ακραίες ωμότητες, δεν πιστεύω όμως πως η οργάνωσή του είναι τόσο
σημαντική όσο υποστηρίζει η κοινότητα των μυστικών υπηρεσιών», έλεγε από το
2004 ακόμα ο Μέλβιν Γκούντμαν, από το Κέντρο Διεθνούς Πολιτικής της
Ουάσιγκτον. «Το να λέμε ότι η Αλ Κάιντα στο Ιράκ είναι υπεύθυνη για το 90% των
επιθέσεων αυτοκτονίας μου φαίνεται ανεδαφικό», δήλωνε πρόσφατα ένας άλλος
Αμερικανός αναλυτής, ο Άντονι Κόρντσμαν.

Οι «εκατό Μπιν Λάντεν»

Εκείνο στο οποίο συναινούν, πάντως, όλοι οι ειδικοί, είναι πως ο θάνατος του
αλ-Ζαρκάουι δεν μπορεί να απειλήσει την παγκόσμια δύναμη της Αλ Κάιντα. Διότι
ο Ιορδανός τρομοκράτης δεν είχε λειτουργικό ρόλο παρά μόνο σε ορισμένες
περιοχές στο Ιράκ – ελλείψει οικονομικής και θεολογικής δύναμης, ελλείψει
επαρκώς διαρθρωμένων διεθνών δικτύων, δεν έπαιζε σημαίνοντα ρόλο στους κόλπους
του παγκόσμιου φανατικού ισλαμισμού. Επιπλέον η Αλ Κάιντα έχει μετατραπεί
πλέον σε μία εμπορική ονομασία που μπορεί να δανειστεί, κατά περίσταση,
οποιοσδήποτε από τους μικρούς, ανεξάρτητους τρομοκρατικούς πυρήνες που
υπάρχουν στον κόσμο και τη Δύση ειδικότερα – οι «100 μπιν Λάντεν» που είχε πει
κάποτε ο Αιγύπτιος πρόεδρος ότι θα γεννούσε ο πόλεμος στο Ιράκ. «Μπορεί ο
θάνατος του αλ-Ζαρκάουι», συνοψίζει ο Γάλλος Ντομινίκ Τομάς, και συγγραφέας
του βιβλίου «Λονδονιστάν, η φωνή του τζιχάντ», «να έχει μεγάλη συμβολική
σημασία για τους Αμερικανούς, στο διεθνές επίπεδο ωστόσο δεν αλλάζει τίποτα.
Είναι αναμφισβήτητα μια ήττα για τον φανατικό ισλαμισμό, όσο όμως υπάρχει το
Ιράκ και άλλες περιοχές – η Παλαιστίνη, και σύντομα πιθανώς η Σομαλία, το
Νταρφούρ… – η Αλ Κάιντα θα μπορεί να ανασυντάσσεται».