[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

H ΠΡΟΤΑΣΗ του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας κ. K. Στεφανόπουλου για
παραπομπή του συνόλου των ελληνοτουρκικών διαφορών (εκτός από το θέμα των
λεγόμενων «γκρίζων περιοχών») στο Διεθνές Δικαστήριο στη Χάγη προκάλεσε
δικαιολογημένα συζητήσεις, σχόλια και αντιδράσεις. Είναι μια ιδιαίτερα σοβαρή
πρόταση που στοχεύει στο «να βγάλει» την εξωτερική πολιτική από την ακινησία
και τη λογική της διαιώνισης των προβλημάτων, με το τεράστιο κόστος,
ανθρώπινο, πολιτικό και οικονομικό που έχει η διαιώνιση αυτή και για τις δύο
χώρες και κυρίως την Ελλάδα. Είναι μια πρόταση που μπορεί, κάτω από
προϋποθέσεις, να οδηγήσει στη διευθέτηση των προβλημάτων. H παραπομπή έχει
βεβαίως περίπλοκες τεχνικές, νομικές, πολιτικές πτυχές. Χρειάζεται προσεκτική
προετοιμασία και απαιτεί και τη συγκατάθεση της άλλης πλευράς – Τουρκίας (για
την υπογραφή συνυποσχετικού κ.λπ.). H πρόταση Στεφανόπουλου βρίσκεται εμφανώς
στη λογική του «πακέτου του Ελσίνκι» (1999) το οποίο, ως γνωστόν, προέβλεπε ως
καταληκτικό στάδιο της διαδικασίας επίλυσης των προβλημάτων την παραπομπή τους
στο Διεθνές Δικαστήριο (εάν η σχετική διαπραγμάτευση δεν απέδιδε καρπούς). Και
στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι η παραπομπή στο Διεθνές
Δικαστήριο (και τα θέματα που τελικά θα παραπεμφθούν) θα πρέπει να γίνει αφού
προηγουμένως εξαντληθούν όλες οι δυνατότητες αξιοποίησης του πλαισίου της
Ευρωπαϊκής Ένωσης (E.E.) και της ενταξιακής διαπραγματευτικής διαδικασίας E.E.
– Τουρκίας. Με άλλα λόγια, και παρά τις νέες και δύσκολες συνθήκες που
επικρατούν τώρα τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και στην Τουρκία, οι δυνατότητες
αξιοποίησης του πλαισίου αυτού δεν έχουν εξαντληθεί πλήρως. Υπάρχουν ακόμη
ορισμένες συγκεκριμένες δυνατότητες να υπάρξει μια νέα ευρωπαϊκή στρατηγική
(ένα «νέο Ελσίνκι» με νέο περιεχόμενο) που θα συνδέει τη διαπραγματευτική
διαδικασία επίλυσης των προβλημάτων με την παραπομπή στη Χάγη ως καταληκτική
επιλογή. H πρόταση Στεφανόπουλου δηλαδή μπορεί τόσο από πολιτική όσο και
διαδικαστική άποψη να προχωρήσει καλύτερα εάν «συνδεθεί» με το «ευρωπαϊκό
γίγνεσθαι». Και προς την κατεύθυνση αυτή θα μπορούσε να κινηθεί η ελληνική
πλευρά εν όψει του κρίσιμου «ραντεβού» για την Τουρκία το ερχόμενο φθινόπωρο
στην Ευρωπαϊκή Ένωση…

Ο Π. K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.