«Eίδα τους πάγους να λειώνουν»

Ήμουν επιφυλακτικός σχετικά με την αλλαγή του κλίματος. Πιστεύω πως οι
οικολόγοι πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί όταν λένε ότι τα πράγματα είναι
καταστροφικά, ενώ στην πραγματικότητα είναι λιγότερο από καταστροφικά.

Ο σερ Ντέιβιντ Ατένμπορο (φωτογραφία) είναι ένας από τους γνωστότερους στον κόσμο παρουσιαστές, ανθρωπιστές και φυσιολάτρες. Θεωρείται δε ένας από τους πρωτοπόρους των ντοκιμαντέρ για τη φύση

Ως παρουσιαστής στο BBC ήθελα να κάνω εκπομπές για τη φυσική ιστορία. Σχεδόν
σε όλες τις μεγάλες σειρές που έκανα, η πιο πρόσφατη από τις οποίες φέρει τον
τίτλο «Πλανήτης Γη», κατέληγα αναφερόμενος στο μέλλον και σε πιθανούς
κινδύνους. Όσον αφορά την αλλαγή του κλίματος όμως, η αλήθεια είναι πως ήμουν
επιφυλακτικός.

Δεν είμαι χημικός, κλιματολόγος ή μετεωρολόγος· δεν είμαι κάποιος που μπορεί
ξαφνικά να σηκωθεί και να πει αποφάσισα πως το κλίμα αλλάζει. Δεν είμαι
εμπειρογνώμων. Μόνο και μόνο επειδή το πρόσωπό σου βγαίνει στο γυαλί, δεν
σημαίνει πως γίνεσαι και ειδικός στη μετεωρολογία. Όμως δεν είμαι πια
επιφυλακτικός. Τώρα δεν έχω καμία απολύτως αμφιβολία. Πιστεύω πως η κλιματική
αλλαγή είναι η μεγάλη πρόκληση που αντιμετωπίζει ο κόσμος. Περίμενα ώσπου να
υπάρξει απόδειξη πως η ανθρωπότητα είναι αυτή που αλλάζει το κλίμα. Αυτό που
με έπεισε πραγματικά ήταν οι γραφικές παραστάσεις που συσχετίζουν την αύξηση
του διοξειδίου του άνθρακα στο περιβάλλον και την άνοδο της θερμοκρασίας με
την αύξηση του πληθυσμού και την εκβιομηχάνιση. H σύμπτωση των καμπυλών
καθιστά απολύτως σαφές πως αφήσαμε πίσω μας την εποχή της φυσικής διακύμανσης
του κλίματος και έχουμε φθάσει σ’ ένα σημείο, όσον αφορά την άνοδο της
θερμοκρασίας, που ξεπερνάει ό,τι έχουμε δει εδώ και πολλές χιλιάδες χρόνια. Ο
κόσμος πιστεύει πως στο τέλος όλα θα είναι εντάξει. Αλλά δεν είναι έτσι. Είναι
πιθανό να βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μεγάλες καταστροφές σε παγκόσμια κλίμακα.

Είδα τον πάγο να λειώνει. Πήγα σε μέρη της Παταγονίας και άκουσα ανθρώπους να
λένε: «Εδώ έφθανε ο παγετώνας πριν από δέκα χρόνια και εδώ βρίσκεται σήμερα».
H πιο δραματική απόδειξη ήταν η Νέα Ορλεάνη μετά τον τυφώνα Κατρίνα. Είναι
σίγουρο ότι προκλήθηκε από την αλλαγή του κλίματος. Όποιος ασχολείται λίγο με
τη μαγειρική γνωρίζει πως αν θέλεις να αυξήσεις μια χημική αντίδραση τη βάζεις
στο μάτι της κουζίνας και ανεβάζεις τη θερμοκρασία. Αν αυξήσεις τη θερμοκρασία
των ωκεανών, πάνω από τους οποίους στροβιλίζονται ρεύματα αέρα, θα αυξήσεις
την ενέργεια στα ρεύματα του αέρα. Δεν πρόκειται για κάποιο μυστήριο.

Στρατευμένος

H αλήθεια λοιπόν είναι ότι αυτές οι εκπομπές για την αλλαγή του κλίματος είναι
διαφορετικές, επειδή τώρα έχω στρατευθεί σχετικά. H πρώτη εκπομπή αφορά το
γεγονός ότι το κλίμα αλλάζει πράγματι εξαιτίας του ανθρώπου. Γνωρίζω καλά ότι
κάποιοι λένε πως γίνεται πολλή φασαρία για το τίποτε, ότι ακόμη και να
αυξάνεται η θερμοκρασία δεν έχει σχέση μ’ εμάς. Χαίρομαι λοιπόν που το BBC
θέλησε να δηλωθούν σαφώς τα στοιχεία τα οποία δείχνουν ότι αυτά τα δύο
συμβαίνουν.

H δεύτερη εκπομπή παρουσιάζει μερικές από τις σχεδόν αναπόφευκτες αλλαγές και
προτείνει τι πρέπει να κάνουν τα έθνη του κόσμου για να εμποδίσουν το
χειρότερο. Θα τα εφαρμόσουν; Ποιος ξέρει;

Είναι λάθος να σπαταλάμε ενέργεια

H ΑΛΗΘΕΙΑ EINAI πως μεγάλωσα στη διάρκεια του πολέμου και τότε θεωρούσαμε
ανήθικο, ανάρμοστο, να αφήνεις φαγητό στο πιάτο σου, επειδή δεν είχαμε αρκετό.
Όπως ήταν λάθος τότε να σπαταλάς φαγητό, έτσι αισθάνομαι πως είναι λάθος τώρα
να σπαταλάμε ενέργεια. Αν αυτή η αλλαγή στην ηθική στάση επεκτεινόταν στον
παγκόσμιο πληθυσμό, τα πράγματα θα άλλαζαν.

Τα 50 τελευταία χρόνια είχα την τύχη να ταξιδέψω σε όλον τον κόσμο εξετάζοντας
τα θαύματά του. Την περίοδο αυτή είδα πολλές αλλαγές – μερικές καλές, μερικές
κακές. Αλλά μόνο την τελευταία δεκαετία άρχισα να σκέφτομαι μήπως αυτό που εγώ
ή οποιοσδήποτε άλλος κάνει μπορεί να συμβάλει στην αλλαγή του κλίματος του
πλανήτη – αναμφίβολα συμβαίνει. Όταν ήμουν παιδί, στη δεκαετία του 1930, το
διοξείδιο του άνθρακα ήταν ακόμη κάτω από τα 300 μέρη ανά εκατομμύριο.

Φέτος έφθασε τα 382, στο υψηλότερο σημείο εδώ και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια.
Είμαι τώρα 80 χρόνων. Δεν είναι πως πιστεύω, όπως όλοι οι γέροι, ότι η αλλαγή
είναι κακό πράγμα. Αναγνωρίζω πως ο κόσμος άλλαζε ανέκαθεν. Το ξέρω. Αλλά το
θέμα είναι πως τώρα αλλάζει ακραία και γρηγορότερα απ’ όσο άλλοτε εδώ και
αρκετά εκατομμύρια χρόνια. Και ένα πράγμα που δεν θέλω, είναι ν’ ακούσω τα
εγγόνια μου να μου λένε: «Παππού, ήξερες ότι συνέβαινε και δεν έκανες τίποτε».

Δείτε τα πρόσφατα στατιστικά στοιχεία που αφορούν την ενέργεια στις χώρες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης στο: http: //www.tanea.gr/docs/energyeu05.pdf