ANAΛΩΣIMA Δωρεάν Παιδεία

Ένα πολύ χαριτωμένο κορίτσι μπήκε στο βιβλιοπωλείο όπου περίμενα να πληρώσω
για να πάρει τα πανεπιστημιακά της βιβλία δωρεάν. H πωλήτρια, μια γυναίκα
τουλάχιστον είκοσι χρόνια μεγαλύτερή της, ζήτησε συγγνώμη που δεν μπορούσε να
την εξυπηρετήσει, της έλειπαν τα χαρτιά που θα υπέγραφε για την παραλαβή,
έπρεπε να ξαναπεράσει. Ακολούθησε σύντομος διάλογος, όπου η νεαρή, όμορφη,
καλοντυμένη, άνετη, από την αφρόκρεμα της ελληνικής κοινωνίας, μίλαγε στον
ενικό, αγανακτισμένα, σχεδόν προσβλητικά, κι έφυγε μόνο αφού τόνισε στην
πωλήτρια να πει σ’ εκείνους που της είχαν δώσει την πληροφορία ότι είναι
«τουλάχιστον ανεύθυνοι». Θαύμασα την ψυχραιμία τής πωλήτριας, της το είπα όταν
ήρθε η σειρά μου. «A, έχω ακούσει τόσα από φοιτητές, δεν ιδρώνει τ’ αυτί μου.
Τι να γίνει παιδιά είναι, θα μάθουν», πρόσθεσε συμφιλιωτικά. Μέρος του
συστήματος παραγωγής και διάθεσης δωρεάν πανεπιστημιακών βιβλίων κι αυτή, κάτι
σαν δασκάλα δηλαδή, υπομονής και αντοχής, δεν μπορούσε να εκδηλωθεί
περισσότερο. Οι πελάτες όμως εντυπωσιάστηκαν. Τσάμπα βιβλία θα έπαιρνε στο
κάτω-κάτω η μικρή, μπορούσε να είναι λίγο ευγενέστερη. Τσάμπα, δηλαδή,
πληρωμένα από ποιον; Από εμάς όλους, τους φορολογούμενους που ετοιμαζόμασταν
να καταβάλουμε το αντίτιμο για τα δικά μας, και που σε καμιά περίπτωση δεν θα
διανοούμασταν να μιλήσουμε έτσι. Να έχει κάποια σχέση το τσάμπα με τη
συμπεριφορά; Μήπως πρέπει να πληρώνεις τα βιβλία σου για να τα σέβεσαι
περισσότερο, κι αυτά και τον χώρο όπου πουλιούνται, και τους άλλες πελάτες που
αγοράζουν, που συνυπάρχεις σε ένα χώρο μαζί τους για λίγα λεπτά; Μήπως αυτό το
«δωρεάν» κακομαθαίνει τόσο που νομίζεις ότι δεν δικαιούσαι μόνο τα βιβλία από
το βιβλιοπωλείο την ώρα που σε βολεύει, αλλά και το να εκδηλώνεσαι όπως σου
έρθει; Μήπως και η πληρωμή τελικά είναι εκπαιδευτική μέθοδος;