[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

TA ΟΣΑ ΣΥΝΕΒΗΣΑΝ τις τελευταίες μέρες στις ελληνοτουρκικές σχέσεις (και
ιδιαίτερα το τραγικό συμβάν στο Αιγαίο) επιβεβαιώνουν το πόσο εσφαλμένη υπήρξε
η εγκατάλειψη του «πακέτου του Ελσίνκι» (του πακέτου δηλ. των ρυθμίσεων που
αποφασίστηκε το 1999 για την επίλυση των προβλημάτων με την Τουρκία πριν από
την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τη χώρα αυτή). Και υπογραμμίζουν
την ανάγκη να υπάρξει ένα νέο πλαίσιο, νέος μηχανισμός για την επίλυση των
προβλημάτων σε συνάρτηση με την ενταξιακή διαπραγματευτική διαδικασία. Τα όσα
συμφωνήθηκαν τον περασμένο Οκτώβριο ως μέρος του διαπραγματευτικού πλαισίου
για την Τουρκία αποτελούν διαδικασία επιτήρησης της Τουρκίας. Δεν συνιστούν
μηχανισμό επίλυσης των προβλημάτων (όπως αποτελούσε το «πακέτο Ελσίνκι»). Εδώ
όμως θα πρέπει να τονίσουμε ότι η ενσωμάτωση της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση
υποστηρίζεται από την Ελλάδα γιατί έτσι εξυπηρετούνται τα διαχρονικά και πάγια
ελληνικά συμφέροντα (όπως άλλωστε και τα συμφέροντα της Τουρκίας και της
ευρύτερης περιοχής). Δεν υποστηρίζεται ως πράξη αλτρουισμού. Τι σημαίνει η
ένταξη; Σημαίνει ότι η Τουρκία εντάσσεται σ’ ένα θεσμικό πλαίσιο και
πειθαρχείται με την αποδοχή ενός συνόλου αρχών, ρυθμίσεων, κανόνων – του
κεκτημένου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μπορεί π.χ. να διανοηθεί κάποιος ότι η
Τουρκία θα είναι πλήρες μέλος της Ένωσης και ταυτόχρονα θα αμφισβητεί τα
ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα; Τούτο είναι σαφώς αδιανόητο. Αλλά μέχρι να
φθάσουμε στην ένταξη και καθώς οι σχετικές αβεβαιότητες θα εντείνονται, η
συμπεριφορά της Τουρκίας θα είναι απρόβλεπτη, σπασμωδική και ενίοτε
επικίνδυνη. Και την επικινδυνότητα «θα εισπράττει» βεβαίως πρώτη η Ελλάδα (και
όχι, ας πούμε, το Βέλγιο, η Φινλανδία, ή η Πορτογαλία). Επομένως το συμπέρασμα
που μπορεί κάποιος να αντλήσει από την πρόσφατη ένταση είναι η ανάγκη να
επιταχυνθεί η διαδικασία «οριστικού κλειδώματος» της Τουρκίας στην Ένωση και
όχι το αντίθετο: να ανακοπεί. Το απλό ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι: η
απομάκρυνση της Τουρκίας από την Ευρώπη (ενδεχόμενη κατάρρευση
διαπραγματεύσεων κ.λπ.) θα την καταστήσει λιγότερο ή περισσότερο επικίνδυνη
για τα ελληνικά συμφέροντα; H απάντηση νομίζω είναι προφανής.

Ο Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.