[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΓΙΑΤΙ ΑΛΗΘΕΙΑ μια (ολιγόωρη) επίσκεψη της υπουργού Εξωτερικών (αλλά και
κάθε αξιωματούχου) των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής (ΗΠΑ) στην Αθήνα
προσλαμβάνει τόσο μυθικές, δραματικές διαστάσεις; Γιατί προβάλλεται ως
κατακλυσμικό γεγονός καθοριστικής σημασίας για την εξωτερική πολιτική της
χώρας και συντελείται σε απευθείας μετάδοση από την τηλεόραση (σε ποια άλλη
χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συνέβαινε κάτι τέτοιο); Γιατί όλη αυτή η
«φασαρία» που θυμίζει άλλες εποχές όταν η χώρα ήταν πράγματι εξαρτημένη από
τις ΗΠΑ και όταν πράγματι η επίσκεψη ενός Αμερικανού αξιωματούχου μπορούσε να
έχει σημαντικές συνέπειες για τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις της χώρας;
Όλα αυτά υποτίθεται ότι τώρα ανήκουν στο παρελθόν. H Ελλάδα είναι μια
ανεπτυγμένη χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανεξάρτητη και ισότιμη
καταστατικά σ’ ένα σύστημα διεθνούς αλληλεξάρτησης αλλά όχι εξάρτησης και σ’
ένα δίκτυο καθημερινών επαφών ανταλλαγής απόψεων, αλληλοεπηρεασμού και άσκησης
επιρροής. Από την άπόψη αυτή η επίσκεψη της υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ έχει
τη σημασία της, αλλά σαφώς δεν έχει και δεν μπορεί να της προσδίδεται ο
χαρακτήρας του δραματικού, καθοριστικού γεγονότος. H προσέγγιση αυτή αποπνέει
εξαρτησιακές αντιλήψεις του παρελθόντος. Οι οποιεσδήποτε πιέσεις θα ήθελαν
ενδεχομένως να ασκήσουν οι ΗΠΑ δεν μπορεί παρά να λαμβάνουν υπόψη το γεγονός
ότι η Ελλάδα, ως χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαμορφώνει την εξωτερική
της πολιτική στα μεγάλα θέματα της παγκόσμιας agenda (π.χ. Ιράν κ.λπ.) στο
πλαίσιο της Ένωσης και με βάση τις κοινές θέσεις της Ένωσης. Και αυτός άλλωστε
θα πρέπει να είναι ο στόχος της Ελλάδας: στα μεγάλα θέματα της διεθνούς και
περιφερειακής πολιτικής να υπάρχει διαμορφωμένη κοινή θέση της Ένωσης την
οποία να ακολουθεί και εφαρμόζει. Να υπάρχει δηλαδή κοινή εξωτερική πολιτική
πίσω από την οποία να στοιχίζεται (αφού θα έχει προηγουμένως συμβάλει στη
διαμόρφωσή της). Τούτο είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε θέματα στα οποία ενδεχομένως
υπάρχουν αποκλίνουσες απόψεις με την υπερδύναμη ή σε θέματα που στο εσωτερικό
της χώρας προκαλούν διαιρέσεις. Το θέμα του Ιράν εμπίπτει στις παραπάνω
κατηγορίες. Στο θέμα αυτό η Ελλάδα οφείλει να ακολουθήσει την πολιτική της
E.E.

Ο Π. K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.