Δρόμοι

Στα ζητήματα…

… της φυσικής, φαίνεται πως οι άνθρωποι έχουν μια προδιάθεση να ξεγελούν τον
εαυτό τους. Ο δόκτωρ Ντέιβιντ Άλμπερτ, καθηγητής της φιλοσοφίας και της
φυσικής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, λέει πως αναζητούμε διαρκώς κάτι σαν
επιβεβαίωση πως αποτελούμε το κέντρο του κόσμου, μια επιβεβαίωση πως έχουμε
στα χέρια μας τον έλεγχο της ζωής μας. Θέλουμε να πιστεύουμε πως ο Θεός μάς
αγαπάει ή – για να το πούμε αλλιώς – θέλουμε να πιστεύουμε πως είμαστε ο
κολοφώνας της εξέλιξης. Όμως, λέει ο καθηγητής, ένα από τα πιο σημαντικά
χαρακτηριστικά της επιστήμης είναι πως αντιστέκεται επίμονα στον πειρασμό να
βρίσκουμε τις απαντήσεις που ζητάμε. Και ποιος δεν θα ήθελε να μπορεί να
κοιτάξει σαν τον Γαλιλαίο τον κόσμο πεντακάθαρα, σε όλη την ασχήμια του και
την ομορφιά του, χωρίς φόβο και πάθος;

Η πραγματικότητα…

… είναι πέρα από τον έλεγχό μας. Τα πάντα είναι άτομα και κενό, όπως είχε
πει ο Δημόκριτος πριν από πάρα πολύ καιρό. Το τυχαίο – αυτό θεωρούν οι φυσικοί
πως είναι το βασικότερο χαρακτηριστικό της πραγματικότητας. Το Σύμπαν μοιάζει
με καζίνο. Όχι πως μας πειράζει. Δεν είναι και λίγα αυτά που μαθαίνουμε και
που έχουμε να μάθουμε για τα άτομα και το κενό. Το πώς τα άτομα ξεπήδησαν μέσα
από τη φωτιά και «λύγισαν» το Διάστημα κι έγιναν Όμηρος και καθεδρικός ναός
της Σαρτρ και Μπομπ Ντίλαν. Και το πώς τα ίδια εκείνα άτομα έμαθαν πως η γη
και ο ήλιος και η ζωή και η νοημοσύνη και ολόκληρο το Σύμπαν κάποτε θα
πεθάνουν. Άραγε θα προλάβουμε να δούμε εξωγήινους στη διάρκεια της σύντομης
ζωής μας;

Οι επιστήμονες…

… κυνηγούν τον Εξωγήινο εδώ και 40 χρόνια, χρησιμοποιώντας τεράστια
ραδιοτηλεσκόπια. Όμως, όλες αυτές οι προσπάθειες μοιάζουν σαν να κοιτάζει
κανείς το σύμπαν «μέσα από ένα μάτσο καλαμάκια», λέει ο Πολ Χόροβιτς,
καθηγητής της φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, ο οποίος μόλις παρουσίασε
ένα νέο τηλεσκόπιο που θα ψάχνει στον γαλαξία μας για φωτεινές πηγές που ίσως
να προέρχονται από εξωγήινους. Το τηλεσκόπιο είναι σχεδιασμένο έτσι που να
«χωράει» ολόκληρο τον ουρανό. Και εντάσσεται μέσα στο πρόγραμμα του
ινστιτούτου SETI, το οποίο, μολονότι όταν είχε ξεκινήσει τις έρευνές του είχε
θεωρηθεί μια λέσχη αιθεροβάμονων επιστημόνων, σήμερα πια αρχίζει να γίνεται
ολοένα και πιο σεβαστό από την επιστημονική κοινότητα.

Το τηλεσκόπιο…

… του Χόροβιτς είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να συλλαμβάνει ακόμη και τις πιο
αμυδρές αχτίνες φωτός από τα πέρατα του ουρανού. Τα πρώτα δεδομένα θα αρχίσουν
να είναι διαθέσιμα σε δύο εβδομάδες. «Ασφαλώς είναι πάρα πολύ δύσκολο να
βρούμε κάποιον εξωγήινο», παραδέχεται ο ίδιος. Όμως, σίγουρα ελπίζει πως κάπου
στα πέρατα του Διαστήματος, κάποιος εξωγήινος δεν αποκλείεται να έχει ξεχάσει
αναμμένο το φως.