Πολλές σκιές στο παρελθόν του ταπεινού παιδιού του λαού

Ισλαμισμός, λαϊκισμός και εθνικισμός είναι οι τρεις στύλοι στους οποίους
βασίζει την εξουσία του ο πρόεδρος του Ιράν Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ. Δεν θα
μπορούσε λοιπόν παρά να είναι θριαμβευτικός ο τόνος με τον οποίο ανακοίνωσε,
το βράδυ της Τρίτης, ότι η χώρα του μπήκε στην πυρηνική λέσχη καταφέρνοντας να
εμπλουτίσει το ουράνιο.

Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ. Ο Ιρανός πρόεδρος ανακοινώνει επίσημα την κατοχή πυρηνικής τεχνολογίας

Οι αντιδράσεις ήρθαν βροχή από τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν
είναι όμως η πρώτη φορά που ο πρόεδρος του Ιράν, ο οποίος δεν ομιλεί καμία
ξένη γλώσσα και δεν έχει επισκεφθεί ποτέ του την Ευρώπη, προκαλεί σάλο.
Παλαιότερα είχε εκφράσει την επιθυμία του να διαγραφεί από τον χάρτη το Ισραήλ
και είχε αμφισβητήσει τη γενοκτονία των Εβραίων από τους Ναζί. Ποιος είναι
όμως ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ;

«Είναι ένας άνθρωπος του λαού» λέει ο Φαρχάντ Μοχσενί, 70 χρόνων, εξάδελφος
του προέδρου. «Τα καταφέρνει χάρη στην απλότητά του. Δεν είναι σαν αυτούς τους
ιερωμένους με τα τουρμπάνια που εκφωνούν τους φανταχτερούς λόγους» προσθέτει,
μιλώντας στη γαλλική «Λε Φιγκαρό». Γεννημένος στο Αραντάν, κωμόπολη 10.000
κατοίκων, γιος σιδερά, ο Αχμαντινετζάντ αυτοπαρουσιάζεται ως «ταπεινό τέκνο
της επανάστασης». Τα εύσημα δεν τα απέκτησε σε κορανικές σχολές, αλλά στα
ναρκοπέδια του πολέμου Ιράν – Ιράκ (1980-1988). Ανήκει στους παλιούς
«πασνταράν», τους Φρουρούς της Επανάστασης που διεκδικούν ένα ρόλο στη
διαχείριση της χώρας. Δεν ασχολείται με θεωρίες και φιλοσοφίες, γι’ αυτόν το
Ισλάμ βιώνεται πολύ συγκεκριμένα. Για τους Ιρανούς της υπαίθρου, είναι
υπόδειγμα παιδιού μιας επανάστασης την οποία έχει σφετεριστεί μια μικρή
«νομενκλατούρα τουρμπανοφόρων».

Το Κοράνι

«Ο Μαχμούντ ήταν πειθαρχημένος και ευσεβής. Πολύ νέος, βάλθηκε να αποστηθίσει
το Κοράνι», θυμάται ο θείος του, Μοχάμεντ Ρεζά Πεζεσκπούρ. Στην εφηβεία του
ουδέποτε ενδιαφέρθηκε για τα κορίτσια. «Στον ελεύθερο χρόνο του, του άρεσε να
παίζει ποδόσφαιρο», αφηγείται ο παιδικός φίλος του, καθηγητής Πολιτικών
Επιστημών Νασέρ Χαντιάν. Στην επανάσταση εντάχθηκε στους ισλαμιστές, αλλά είχε
τις δικές του ιδέες. «Πίστευε πως έπρεπε να συλλάβουμε ομήρους στην πρεσβεία
της ΕΣΣΔ, επειδή γι’ αυτόν ο πραγματικός κίνδυνος ήταν το κομμουνιστικό κύμα»,
θυμάται ο Χαντιάν. Ως δήμαρχος της Τεχεράνης, το 2003, εμφανιζόταν στην
τηλεόραση με την πορτοκαλί στολή των οδοκαθαριστών. Και απέκτησε τη φήμη του
αδιάφθορου, υποσχόμενος «να φέρει το χρήμα του πετρελαίου στο τραπέζι των
Ιρανών». Αφότου ανέλαβε την προεδρία, 3 Αυγούστου 2005, έχει πραγματοποιήσει
δέκα περιοδείες στην επαρχία όπου υπόσχεται δρόμους, αθλητικά κέντρα, σχολεία,
τζαμιά. Τα εξαδέλφια του υπενθυμίζουν με υπερηφάνεια πως έχει κρατήσει το
ταπεινό σπίτι του στο Ναρμάκ, αντί να εγκατασταθεί στο προεδρικό μέγαρο του
Σαάντ Αμπάντ, βόρεια της Τεχεράνης. H γυναίκα του και τα τρία παιδιά τους ζουν
πολύ μετρημένη ζωή.

Βασανισμοί και φόνοι

Ωστόσο, το παρελθόν του έχει πολλές σκιές. Φήμες τον θέλουν να έχει εμπλακεί
σε βασανισμούς και φόνους «εχθρών» της επανάστασης, ενώ διατηρούσε στενούς
δεσμούς με τις μυστικές υπηρεσίες. Στη Βιέννη, υποψιάζονται ότι εμπλέκεται στη
δολοφονία, τον Ιούλιο του 1989, του Κούρδου διαφωνούντος Ραχμάν Γασεμλού και
δύο οικείων του. Σήμερα, με τον Αχμαντινετζάντ στην εξουσία, οι «πασνταράν»
και τα πρώην μέλη των υπηρεσιών πληροφοριών βρίσκονται σε θέσεις κλειδιά –
υπουργοί, κυβερνήτες, υπεύθυνοι πανεπιστημίων, σε πρεσβείες, σε μεγάλες
τράπεζες. Άλλοι ωστόσο θεωρούν ότι στην πραγματικότητα η εξουσία του είναι
περιορισμένη. H ανώτατη εξουσία παραμένει στον Αγιατολάχ Χαμενεΐ, ο οποίος
ελέγχει την αστυνομία, τον στρατό και τη δικαιοσύνη και μπορεί να καθαιρέσει
τον πρόεδρο ανά πάσα στιγμή. Και στο θέμα των πυρηνικών, λέει ο συγγραφέας
Εμαντεντίν Μπαγί, «μολονότι ο ανώτατος ηγέτης δεν συμφωνεί εντελώς με τον
Αχμαντινετζάντ, ξέρει να τον χρησιμοποιεί σαν σκιάχτρο για να τρομάζει τη Δύση».

H πορεία του

Μπαλαδόρος. Στον ελεύθερο χρόνο του, του άρεσε να παίζει ποδόσφαιρο

* 28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1956: Γέννηση του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ στο Αραντάν,
στην επαρχία Σεμνάν, ανατολικά της Τεχεράνης. Είναι ο τρίτος γιος μιας φτωχής
οικογένειας με επτά παιδιά.

* 1980-1988: Βρίσκεται στα χαρακώματα του πολέμου Ιράν – Ιράκ. Στο
τέλος της σύγκρουσης, επαναλαμβάνει τις σπουδές του και κάνει διδακτορικό στη
χωροταξία και τις δημόσιες μεταφορές.

* 2003: Ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ γίνεται δήμαρχος της Τεχεράνης.

* 24 IOYNIOY 2005: Εκλέγεται πρόεδρος στον δεύτερο γύρο των εκλογών με
63% των ψήφων, με αντίπαλο τον Χασεμί Ραφσατζανί. Αναλαμβάνει καθήκοντα στις 3
Αυγούστου.

* 25 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005: Στη διάρκεια διάσκεψης με τίτλο «Ένας κόσμος χωρίς
σιωνισμό», ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ προτείνει, να «διαγραφεί (το Ισραήλ) από
τον παγκόσμιο χάρτη».