ABPAAM ΓEΟΣΟYA «Aς μην περιμένουμε τον Mεσσία»

Ο Αβραάμ Γεοσούα δεν είναι πολιτικός. Είναι ένας από τους πιο καταξιωμένους
συγγραφείς του Ισραήλ. Έχει όμως να κάνει στον νικητή των εκλογών, τον Εχούντ
Ολμέρτ, μια ενδιαφέρουσα πολιτική πρόταση. «Αυτή τη στιγμή», λέει στα «NEA»,
«δεν μπορούμε να αρχίσουμε τη “μεγάλη διαπραγμάτευση” για την ειρήνη. Αυτό
όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να καθήσουμε ακίνητοι και να περιμένουμε τον
Μεσσία. H επέμβαση διαχωρισμού των σιαμαίων πρέπει σιγά σιγά να αρχίσει».

Ο νικητής των ισραηλινών εκλογών δέχεται τα συγχαρητήρια ραβίνου αφού προσκύνησε στο ιερό Δυτικό Τείχος της Ιερουσαλήμ

Ας αρχίσουμε όμως από τα πιο απλά. Αν ο Αβραάμ Γεοσούα έπρεπε να βγάλει ένα
μόνο συμπέρασμα από τα αποτελέσματα των πρόσφατων ισραηλινών εκλογών, αυτό θα
ήταν ότι «τα κοινωνικά προβλήματα κυριαρχούν πλέον στη σκηνή, πάνω από τα
πολιτικά ζητήματα της ειρήνης και του πολέμου». Έτσι εξηγείται κατά την άποψή
του η συντριπτική ήττα που υπέστη το Λικούντ: «Ο Νετανιάχου ήταν ο
αρχιτέκτονας αυτής της καπιταλιστικής οικονομίας των τελευταίων ετών, που
οδήγησε στη φτώχεια τόσους πολλούς ανθρώπους». Έτσι εξηγείται η είσοδος στην
Κνεσέτ, με επτά έδρες, ενός κινήματος «από αυτά που συνήθως δεν μπαίνουν ποτέ
στο Κοινοβούλιο», του Κόμματος των Συνταξιούχων: «Ξέρετε, τους ψήφισαν και
πολλοί νέοι. Και λίγο σαν αστείο, αλλά κυρίως ως διαμαρτυρία». Έτσι εξηγείται
εν μέρει και το ποσοστό – ρεκόρ της αποχής: «Στην πραγματικότητα είναι ένας
συνδυασμός απελπισίας, αδιαφορίας και ηδονισμού»…

Ψήφισε Εργατικούς. Ο ίδιος ψήφισε Εργατικούς. Όπως κάνει χρόνια τώρα. H
γνωστή φιλία του με τον Σιμόν Πέρες λοιπόν δεν στάθηκε ικανή να τον στρατεύσει
και αυτόν στο Καντίμα; «Ο Πέρες δεν είναι πια φίλος μου» λέει ο Γεοσούα και
είναι η μόνη στιγμή που η φωνή του σκληραίνει. «Είναι ένας γελοίος. Είναι 83
ετών και θα τελειώσει τη ζωή του σαν ανέκδοτο. Αυτή η δίψα του να είναι με την
πλευρά της εξουσίας τού στέρησε τον σεβασμό πολλών ανθρώπων». Πολλών Εργατικών
εννοεί. Και είναι λογικό. Από το κόμμα του πάντως ο γνωστός Ισραηλινός
συγγραφέας δεν είναι δυσαρεστημένος. «Κράτησε λίγο – πολύ τη δύναμή του και
είναι ουσιαστικά ένα νέο κόμμα, με ανανεωμένο πρόγραμμα, με έμφαση στα
κοινωνικά ζητήματα και με έναν νέο επικεφαλής, ο οποίος προέρχεται από τις
κατώτερες κοινωνικές τάξεις, δεν υπήρξε ποτέ υπουργός, σιγά σιγά όμως
εδραιώνεται ως ηγέτης». Και το Καντίμα, ο «μεγάλος» νικητής;

«Κοιτάξτε, υπάρχουν πολλοί τρόποι να το δούμε. Μπορούμε να το δούμε ως ένα
νεοσύστατο κόμμα που άρχισε από την αρχή· έτσι, οι 28 έδρες είναι αξιοπρεπείς.
Αν όμως το δούμε ως ένα κόμμα έμπειρων πολιτικών που πήγαινε τόσο καλά στις
δημοσκοπήσεις, τότε είναι αποτυχία. Φυσικά, αν ο Αριέλ Σαρόν ήταν ζωντανός, ή
ακόμα αν οι εκλογές γίνονταν πριν από έναν μήνα, θα έπαιρνε περισσότερες
έδρες. Λίγο λίγο, όμως, οι πολίτες αναρωτιόντουσαν “τι ακριβώς είναι το
Καντίμα” και οι απαντήσεις δεν ήταν αυτές που προσδοκούσαν».

Τελικά, ο ίδιος, ως πολίτης και Αριστερός διανοούμενος, είναι ευχαριστημένος
με το εκλογικό αποτέλεσμα; «Έχουμε περάσει τόσες προεκλογικές περιόδους σε
κατάθλιψη, για να μην πω σε πανικό, που θα έλεγα ότι τα πράγματα δεν πήγαν
άσχημα. Το πλέον σημαντικό είναι ότι η Δεξιά δεν μπορεί να σχηματίσει έναν
συνασπισμό που θα εμποδίσει την ανάδυση μιας Αριστερής, ή καλύτερα μιας
ειρηνόφιλης, κυβέρνησης».

Συμφωνία με τη Χαμάς για τους εποίκους

Ο Αβραάμ Γεοσούα είναι κατηγορηματικός: έπειτα από την εκλογική νίκη της
Χαμάς, οι πιθανότητες διαπραγμάτευσης με τους Παλαιστίνιους είναι «ελάχιστες».
Μιλά όμως για τη «μεγάλη διαπραγμάτευση» – αυτή που θα καθορίσει το καθεστώς
της Ιερουσαλήμ – η οποία θα επιλύσει μια και καλή τη διαμάχη. Αυτό δεν
σημαίνει ότι το Ισραήλ και οι Παλαιστίνιοι δεν μπορούν να κάνουν μικρά βήματα
συνεργασίας που θα δώσουν μια νέα δυναμική. Σε αυτήν ακριβώς την πίστη του
βασίζεται η πρόταση που σκοπεύει να κάνει στον Ολμέρτ.

Το σχέδιο μονομερούς απεμπλοκής του Ολμέρτ από τη Δυτική Όχθη όπως είναι
διαμορφωμένο, λέει, είναι αφ’ ενός άδικο, αφ’ ετέρου ανεδαφικό. Πρώτον,
μπροστά στην αντίσταση της Δεξιάς και των χιλιάδων εποίκων, πολύ δύσκολα θα το
εφαρμόσει. Δεύτερον, το τείχος «ασφαλείας», έτσι όπως κατασκευάζεται, «όπως
εισχωρεί στην παλαιστινιακή γη, μόνο περισσότερο πόνο θα προκαλέσει». Ο
Γεοσούα είναι υπέρ του φυσικού διαχωρισμού των δύο λαών. Το τείχος όμως πρέπει
να κατασκευαστεί «στη Γραμμή του 1967, πάνω στα διεθνώς αποδεκτά σύνορα του
Ισραήλ». Και οι οικισμοί που θα μείνουν εκτός;

«Να κάνουμε μια συγκεκριμένη συμφωνία με τη Χαμάς. Όσοι έποικοι θέλουν να
αποχωρήσουν, να αποχωρήσουν. Όσοι θέλουν να μείνουν, να μείνουν υπό
παλαιστινιακό καθεστώς, αρκεί η Χαμάς να εγγυηθεί την ασφάλειά τους. Οι
περισσότεροι είναι θρησκευόμενοι άνθρωποι και η Χαμάς σέβεται τους
θρησκευόμενους. Αν λοιπόν εγγυηθεί την ασφάλειά τους, θα έλεγα πως την
εμπιστεύομαι περισσότερο από τη Φατάχ. Προσέξτε, μιλώ για ένα πείραμα.
Μπορούμε να δοκιμάσουμε αρχικά με 10.000 εποίκους, στη Νότια Ιουδαία ας πούμε.
Γιατί όχι;».

Μα το Ισραήλ αρνείται κάθε επαφή με τη Χαμάς! «Κάποια στιγμή θα πρέπει να
έρθουν σε επαφή, δεν γίνεται αλλιώς. Ζούμε πλάι – πλάι. Δεν μπορούμε να
αγνοούμε ο ένας τον άλλον. Σιαμαίοι είμαστε. H επέμβαση διαχωρισμού είναι
δύσκολη και χρειάζεται προσοχή, πρέπει όμως να γίνει».

ΠΟΙΟΣ EINAI

Διδάσκει Λογοτεχνία

Ο Αβραάμ Γεοσούα γεννήθηκε το 1936 στην Ιερουσαλήμ. Σήμερα διδάσκει
Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Χάιφας. Έχει γράψει πολυάριθμα βιβλία, μεταξύ
των οποίων τα «Ο Κύριος Μάνι», «Ταξίδι στο τέλος της Χιλιετίας» και «Υπεύθυνος
Ανθρώπινου Δυναμικού» (κυκλοφορούν όλα από τις Εκδόσεις Καστανιώτη). Έχει
ιδιαίτερη αδυναμία στη χώρα μας, μιας και η οικογένειά του βρισκόταν στη
Θεσσαλονίκη στις αρχές του 19ου αιώνα. Επισκέφθηκε μάλιστα πρόσφατα στην
Αθήνα, προσκεκλημένος του πολυπολιτισμικού προγράμματος Megaron Plus του
Μεγάρου Μουσικής. Αλήθεια, τι ωραιότερο «κρατά» από αυτή την επίσκεψη; «Τον
περίπατο που έκανα στον πεζόδρομο γύρω από την Ακρόπολη!». Πριν κλείσουμε το
τηλέφωνο, κάνει γελώντας μια τελευταία επισήμανση: «Αυτό που διαπίστωσα σε
αυτό το ταξίδι, είναι πως οι Ελληνίδες γίνονται όλο και πιο όμορφες!». Για τα
καλά σας λόγια και τη γλυκύτητά σας εν γένει, κύριε Γεοσούα, σας ευχαριστούμε…