Eφιαλτικά σενάρια στο εργαστήριο

Το σενάριο των Βρετανών επιστημόνων που εντόπισαν την μετάλλαξη του ιού της
γρίπης των πτηνών είναι εφιαλτικό: ένα παιδί παίζει με κότες και μολύνεται από
τη γρίπη των πτηνών. Το ίδιο πάσχει ήδη από την κοινή εποχική γρίπη. Οι δύο
ιοί συνδυάζονται μέσα στο σώμα του και παράγουν έναν τρίτο, που μεταδίδεται
εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Ο ιός εξαπλώνεται ταχύτατα. Κανένα από τα υπάρχοντα εμβόλια δεν είναι
αποτελεσματικό και μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, εκατομμύρια άνθρωποι έχουν
πεθάνει. Δεν είναι ιστορία τρόμου, αλλά αυτό που φοβούνται ότι θα κληθούν να
αντιμετωπίσουν κάθε ημέρα που πηγαίνουν στη δουλειά οι τρεις επιστήμονες του
«σφραγισμένου», υψίστης ασφαλείας εργαστηρίου στο προάστιο Μιλ Χιλ του B.
Λονδίνου. Μόνο 4 άνθρωποι έχουν άδεια να μπουν στο εργαστήριο: οι τρεις
επιστήμονες και ο διευθυντής ασφαλείας.

Συναγερμός

Αυτό το εργαστήριο έχει τεθεί ξαφνικά στην πρώτη γραμμή της μάχης που
διεξάγεται διεθνώς κατά της γρίπης των πτηνών. Προχθές οι 3 ειδικοί βρίσκονταν
σε κατάσταση συναγερμού καθώς, φάνηκε ότι ο εφιάλτης θα γινόταν
πραγματικότητα.

Ένας Ρώσος δημοσιογράφος, ερχόμενος στο Βέλγιο από μολυσμένη περιοχή της
Τουρκίας, εισήχθη εσπευσμένα στο νοσοκομείο με συμπτώματα της γρίπης. Ο
ασθενής απομονώθηκε και δείγμα από το αίμα του εστάλη στο Μιλ Χιλ. Πανικός
κατέλαβε ολόκληρη την Ευρώπη. Λίγο αργότερα, ο Βέλγος υπουργός Εσωτερικών
ανακοίνωσε ότι τα αποτελέσματα των εξετάσεων έπεισαν «100%» τους γιατρούς ότι
ο Ρώσος δεν προσβλήθηκε από τη γρίπη των πτηνών. Ο πανικός έπαυσε. Προς το
παρόν όμως…

Αν (ή όταν, σύμφωνα με τους επιστήμονες) ο ιός μεταλλαχθεί σε πανδημική μορφή,
ικανή να σκοτώσει 150 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, οι Βρετανοί
επιστήμονες θα είναι πιθανότατα οι πρώτοι που θα το εντοπίσουν. Ένας από
αυτούς είναι ο 54χρονος Άλαν Ντάγκλας, ο πρώτος που απομόνωσε και ανέπτυξε το
στέλεχος που σκότωσε τρία παιδιά στην Τουρκία.

Απομόνωσαν τον ιό

Το καλύτερο από τα δείγματα της Τουρκίας προερχόταν από τον 14χρονο Μεχμέτ
Κοτζιγκίτ. Αυτός και οι δύο αδελφές του πέθαναν, έχοντας παρουσιάσει
συμπτώματα της γρίπης των πτηνών. «Γνώριζα ότι το αγόρι προσέφερε την καλύτερη
ευκαιρία μας ώστε να απομονώσουμε και να αναπτύξουμε τον ιό», δήλωσε ο
Ντάγκλας, ο οποίος αραίωσε το δείγμα και από κάποιο τμήμα του, απέσπασε το
RNA, το αντίστοιχο με το DNA γενετικό υλικό του ιού. Στη συνέχεια το ανέλυσε.
Το υπόλοιπο δείγμα μοιράστηκε σε διαφορετικούς ειδικούς δίσκους. Κάποιοι
περιείχαν αυγά κότας και άλλοι ιστούς – κατόπιν καλλιέργειας – από νεφρικά
κύτταρα σκύλων. «Ήρθα την Κυριακή, ήλεγξα τους ιστούς στο μικροσκόπιο και πήρα
υγρά από τα αυγά. Ανακάλυψα ότι ο ιός είχε αναπτυχθεί. Στη συνέχεια, επανέλαβα
τις εξετάσεις». Όπως ανακάλυψαν οι επιστήμονες στο Μιλ Χιλ, η πρωτεΐνη στην
επιφάνεια του ιού είχε αλλάξει και ο ιός έδειχνε πλέον ικανός να πλήττει
περισσότερο τους ανθρώπους απ’ ό,τι τα πτηνά.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ενημερώθηκε ότι ο ιός έχει απομονωθεί. Οι
αμερικανικές εφημερίδες χαρακτήρισαν το Μιλ Χιλ ως ένα μόνο από τα εργαστήρια
που ασχολούνται με τον ιό. Ο κ. Ντάγκλας και οι συνάδελφοί του ενοχλήθηκαν.
«Είμαστε οι μόνοι στον κόσμο που αναπτύξαμε τον ιό. Πολλοί τον ζητούν. Οι
Αμερικανοί θα είναι οι τελευταίοι στη λίστα εκείνων που υποβάλλουν το αίτημα».

Αποτελεσματικά

Ύστερα από τις εξετάσεις στο βρετανικό εργαστήριο την περασμένη εβδομάδα (ένα
από τα 4 στον κόσμο που δέχονται δείγματα από νέα θύματα – τα άλλα βρίσκονται
σε ΗΠΑ, Ιαπωνία και Αυστραλία), ο ΠΟΥ επιβεβαίωσε ότι τα αντιιικά φάρμακα
Ταμιφλού και Αμανταδίνη είναι αποτελεσματικά κατά του τουρκικού αυτού
στελέχους. Οι ίδιες εξετάσεις όμως έδειξαν ότι το στέλεχος H5N1 είχε αλλάξει
στο σώμα του αγοριού. «Αυτό δεν ήταν το εφιαλτικό σενάριο, αλλά ήταν άλλο ένα
βήμα», επεσήμανε ο Σερ Τζον Σκέχελ, διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου
Ιατρικής Έρευνας του Μιλ Χιλ. Τόνισε μάλιστα ότι η μετάλλαξη που εντοπίσθηκε
σε μία από τις πρωτεΐνες, είχε παρατηρηθεί στο Χονγκ Κονγκ το 2003 και πέρυσι
στο Βιετνάμ και ότι πιθανόν να χρειασθούν άλλες δύο γενετικές αλλαγές πριν ο
ιός καταστεί ιδιαίτερα μολυσματικός μεταξύ των ανθρώπων.