H νέα Aριστερά της Λατινικής Aμερικής τρομάζει τις HΠA

Την ώρα που ο Έβο Μοράλες, ο πρώτος Ινδιάνος που εκλέγεται πρόεδρος μιας
χώρας της Λατινικής Αμερικής, θα γυρίζει τον κόσμο, η Χιλή θα ψηφίζει αύριο
στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών για τις οποίες η σοσιαλίστρια Μισέλ
Μπασελέτ είναι φαβορί.

Δύο διαφορετικά γεγονότα, δύο διαφορετικές ιστορίες, δύο διαφορετικές
προτάσεις της λατινοαμερικάνικης Αριστεράς, τις οποίες παρακολουθούν με
ενδιαφέρον όχι μόνο η αμερικανική κυβέρνηση αλλά και οι κυβερνήσεις της
Ευρώπης.

Το ταξίδι του Μοράλες, που μετά το Παρίσι, τη Μαδρίτη και τις Βρυξέλλες θα
πετάξει στη Νότια Αφρική και την Κίνα και επιστρέφοντας θα περάσει από τη
Βραζιλία, ξεκίνησε εντυπωσιακά από το Καράκας. Ήταν μια θεαματική συνάντηση
του Μοράλες με τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες. Θεαματική από
πολιτική άποψη. Γιατί, υποδεχόμενος τον Μοράλες, ο Τσάβες δήλωσε ότι αυτοί οι
δύο πολιτικοί αντιπροσωπεύουν τον «άξονα του καλού», σε αντιπαράθεση με τον
«άξονα του κακού», δηλαδή την Αμερική και τους συμμάχους της που «απειλούν,
εισβάλλουν και σκοτώνουν» σε όλον τον κόσμο. Μια θέση στον άξονα του καλού
διατηρούν οι δύο ηγέτες για τον Κουβανό πρόεδρο Φιντέλ Κάστρο, για τον οποίο
δεν έκρυψαν ποτέ τις συμπάθειές τους.

Αυτός ο άξονας θα μπορούσε να διευρυνθεί ακόμη περισσότερο στη Λατινική
Αμερική, αν στις προσεχείς εκλογές στο Περού και το Μεξικό αναδειχθούν νικητές
δημοφιλείς προσωπικότητες όπως ο Ολάντα Ουμάλα, πρώην στρατιωτικός, φίλος και
θαυμαστής του Τσάβες, και ο Αντρές Λόπες Ομπραντόρ, πρώην δήμαρχος της
μεξικανικής πρωτεύουσας. Σύμφωνα με τους επικριτές αυτού του άξονα, κοινό
σημείο της πολιτικής τους είναι ο λαϊκισμός και οι ανεξέλεγκτες δημόσιες
δαπάνες. Κάποιοι μάλιστα προσθέτουν σε αυτόν τον άξονα και τον πρόεδρο της
Αργεντινής Νέστορ Κίρχνερ, ο οποίος φαίνεται ότι δεν πηγαίνει πάντα με τα
«νερά» του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Παρά τις διαφορετικές αποχρώσεις των νέων ηγετών, το βέβαιο είναι ότι
παρατηρείται μια στροφή προς τα αριστερά που αμφισβητεί την πολυετή τάξη
πραγμάτων που είχαν επιβάλει οι ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική. Και αυτή η στροφή
μπορεί να γίνει ακόμη πιο εντυπωσιακή, αν συνυπολογίσουμε τη Βραζιλία του
Λούλα, την Ουρουγουάη του Ταμπαρέ Βάσκες, αλλά και τη Νικαράγουα, όπου όλα
δείχνουν ότι ετοιμάζεται η επιστροφή του Ντανιέλ Ορτέγκα. H νέα Αριστερά της
Λατινικής Αμερικής έχει ένα κοινό ιδεολογικό σημείο: την αντίθεση στη λεγόμενη
«συναίνεση της Ουάσιγκτον», δηλαδή στις νεοφιλελεύθερες οικονομικές θεραπείες
και συνταγές που συνταγογραφεί για την περιοχή το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο
υπό την υψηλή εποπτεία της αμερικανικής κυβέρνησης, χωρίς να λαμβάνει υπόψη
του τα κοινωνικά προβλήματα και το χαμηλό βιοτικό επίπεδο. Πάνω σε αυτή την
ιδεολογική στάση μπορεί κανείς να διακρίνει δύο γραμμές. H μία στηρίζεται στις
υψηλές δημόσιες δαπάνες αδιαφορώντας για τις πληθωριστικές πιέσεις και στρέφει
τα πυρά της σε έναν εξωτερικό εχθρό: τις ΗΠΑ. H άλλη, πιο μετριοπαθής,
μεταρρυθμιστική, μοιάζει με τη γραμμή που ακολουθούν τα κεντροαριστερά κόμματα
της Ευρώπης και επιδιώκει το εφικτό τόσο στην εσωτερική όσο και στην εξωτερική
πολιτική. H Χιλιανή σοσιαλίστρια Μισέλ Μπασελέτ είναι η κυριότερη εκφραστής
της. Γι’ αυτό Αμερικανοί και Ευρωπαίοι έχουν τα μάτια στραμμένα στις εκλογές
που γίνονται αύριο στη Χιλή.

Γυναίκα σοσιαλίστρια ψηφίζουν στη Χιλή

Μισέλ Μπασελέτ

Αυτό που για πολλούς Λατινοαμερικανούς είναι ο «άξονας του καλού», για την
αμερικανική κυβέρνηση είναι ο «άξονας του κακού». Όμως, η Μπασελέτ δεν
συμφωνεί με την αμερικανική άποψη. Δεν μπορεί κανείς να χαρακτηρίζει έτσι
προέδρους «οι οποίοι εξελέγησαν δημοκρατικά», λέει η σοσιαλίστρια που θέλει να
γίνει η πρώτη γυναίκα πρόεδρος στη Νότια Αμερική. Παιδίατρος, 54 ετών, είδε
τον στρατηγό πατέρα της να πεθαίνει στις φυλακές του Πινοσέτ, ενώ η ίδια
βασανίστηκε και υποχρεώθηκε να πάρει τον δρόμο της εξορίας. «Μέχρι το 1990»,
λέει στην εφημερίδα «Κοριέρε ντέλα Σέρα», «το έτος που επέστρεψε η δημοκρατία,
δεν είχα ασχοληθεί με την πολιτική, αλλά με τα ψυχικά τραύματα που είχαν
υποστεί τα παιδιά από τη δικτατορία, τα ορφανά και τα παιδιά των
εξαφανισθέντων». Όμως δεν κρατάει κακία στον υπέργηρο σήμερα στρατηγό Πινοσέτ.
Έχει άλλες προτεραιότητες για τη Χιλή. Πιστεύει ότι η πιο συντηρητική χώρα της
Νότιας Αμερικής έχει ανάγκη από μεταρρυθμίσεις. «Ο κόσμος δεν ψηφίζει για το
παρελθόν», λέει η Μπασελέτ. «Όμως το δικό μου παρελθόν είναι μια εγγύηση για
τους αδυνάτους. H κοινωνική προστασία, το δικαίωμα στην παιδεία, στην υγεία,
αυτές είναι οι προτεραιότητές μου. Με δυο λόγια, είμαι μια γνήσια
σοσιαλίστρια».