[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

H ΕΛΛΑΔΑ εμφανίζεται πολλές φορές να κινείται ανάμεσα σε δύο αρχετυπικά
σύνδρομα: το σύνδρομο του Μεγαλέξανδρου και αυτό του Καραγκιόζη. Το είχαμε
γράψει προ μηνών από τη θέση αυτή και προκάλεσε αντιδράσεις. Ωστόσο η
πραγματικότητα το επιβεβαιώνει. Οι «καραγκιόζηδες», που υπάρχουν σε όλους τους
χώρους, νομίζουν ότι είναι «Μεγαλέξανδροι». Οι περισσότερο αντιπροσωπευτικοί
του αρχετυπικού συνδρόμου είναι όμως οι κάθε λογής πολιτικοί, θρησκευτικοί,
θεατρικοί «καραγκιόζηδες» με τις έμμονες ιδέες (obsessions), όπως π.χ. του
υπερπατριωτισμού. Όλοι αυτοί, μιλούν τελευταία, αποφαίνονται, κρίνουν,
επικρίνουν. Εκστομίζουν ασυναρτησίες και γελοιότητες και νομίζουν ότι λένε
κάτι ιδιαίτερα σημαντικό (κάτι το «θέσφατον»), που θα πρέπει να περάσει «εις
τας δέλτους της Ιστορίας». Είναι αυτοί που εκφράζουν το απόλυτο τίποτα και
νομίζουν ότι ενσαρκώνουν το σύμπαν. Τολμούν να κρίνουν και κυρίως να
επικρίνουν με διάθεση να κατεδαφίσουν αξίες της πολιτικής και προσωπικότητες
(πολιτικών κ.ά.) που έγραψαν ιστορία στον τόπο αυτό. «Ηγεμόνες εκ Δυτικής
Λιβύης», που «βλάπτουν όλοι τους τη Συρία το ίδιο», για να παραφράσουμε ολίγον
τον Αλεξανδρινό. Είναι όλοι αυτοί που, όπως θα έλεγε ο Ο. Wilde, «γνωρίζουν
την τιμή όλων των πραγμάτων αλλά την αξία κανενός». Είναι οι πονηροί ή μάλλον
κουτοπόνηροι που νομίζουν ότι είναι οι «έξυπνοι». Είναι οι δήθεν «ατσίδες» που
νομίζουν ότι έχουν τη μοναδική ικανότητα να βλέπουν «πίσω από τα γεγονότα» και
συνήθως το μόνο που βλέπουν είναι κάτι περίεργες συνωμοσίες και μεγαλεπήβολα
σχέδια καταστροφής που όλοι οι άλλοι, με την περιορισμένη διανοητική μας
ικανότητα, δεν μπορούμε να δούμε. Υπερπατριώτες όλων των εθνικών καταστροφών
και αδιεξόδων αλλά αμετανόητοι. Είναι αυτοί που επίσης ολοφύρονται για τη
φτώχεια, την εξαθλίωση, τα λαϊκά συμφέροντα ενώ ζουν μέσα στην «προκλητική
χλιδή» που ενδεχομένως τροφοδοτείται από κάθε είδους διαφθορά. Είναι ακριβώς
αρχετυπικοί καραγκιόζηδες – «τα δικά μου δικά μου και τα δικά σου δικά μου» –
που φαντασιώνονται τον Μεγαλέξανδρο. Γιατί αλήθεια υπάρχει σε αυτή την έκταση
το φαινόμενο; Άγνωστο. «Έκαστος τόπος έχει την πληγή του… και η Ελλάδα τον
υπερπατριωτισμόν», όπως θα έλεγε και ο E. Ροΐδης.

Ο Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.