Tα υπερκαταστήματα αλλάζουν τον χάρτη του λιανεμπορίου

Αλλάζει ριζικά ο χάρτης του λιανεμπορίου στην Ελλάδα. Τα υπερκαταστήματα που
αναπτύσσονται στις παρυφές των μεγαλουπόλεων και τα νέα εμπορικά κέντρα που
άνοιξαν πρόσφατα τις πόρτες τους στους καταναλωτές ανατρέπουν τις ισορροπίες
της αγοράς. Μαζί τους φέρνουν σημαντικές αλλαγές, τόσο στις καταναλωτικές
συνήθειες των Ελλήνων όσο και στα μερίδια των μικρού μεγέθους επιχειρήσεων, τα
οποία μειώνονται μέρα με τη μέρα.

Πρόκειται για επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, που αλλάζουν τον χάρτη
του λιανεμπορίου όπως τον γνωρίζαμε μέχρι σήμερα, καθώς δημιουργούν νέους
πόλους έλξης, συνήθως περιφερειακά των παραδοσιακών εμπορικών αγορών,
απομακρύνοντας έτσι τους καταναλωτές από τις υπάρχουσες «πιάτσες» και
στερώντας από τους τοπικούς λιανεμπόρους ένα μεγάλο κομμάτι της πελατείας και
του τζίρου τους. Τη στροφή των καταναλωτών προς τα πολυκαταστήματα
επιβεβαιώνουν τα τελευταία στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, σύμφωνα
με τα οποία ενώ στο διάστημα Ιανουαρίου – Αυγούστου οι πωλήσεις στα
πολυκαταστήματα αυξήθηκαν κατά 2,6% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι,
στα μικρότερα καταστήματα παρουσιάστηκε οριακή άνοδος ή και πτώση έως 1,7%.

Πρωτοφανής εισβολή

Το τελευταίο διάστημα, η ελληνική αγορά δέχθηκε έναν άνευ προηγουμένου
καταιγισμό αφίξεων πολυεθνικών κολοσσών από όλο το φάσμα του λιανεμπορίου, που
πραγματοποιούν μια πρωτοφανή εμπορική εισβολή σε ολόκληρη την Ελλάδα. Αν και
οι μεγάλες διεθνείς αλυσίδες προετοίμαζαν για χρόνια την εισβολή αυτή, η
ολοκλήρωση μεγάλων οδικών έργων στην Αθήνα αλλά και την υπόλοιπη Ελλάδα
προκάλεσαν τη μαζική είσοδό τους σε ελάχιστο διάστημα.

Τα δύο καταστήματα της σουηδικής IKEA που ήδη λειτουργούν σε Αθήνα και
Θεσσαλονίκη, τα υπερκαταστήματα που αναπτύσσει η Κωτσόβολος μετά την εξαγορά
από την αγγλική Dixons, αλλά και η έλευση της γαλλικής αλυσίδας πολυμέσων Fnac
και της γερμανικής αλυσίδας ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών Media Markt, δείχνουν
την «παγκοσμιοποίηση» του ελληνικού λιανεμπορίου. Την ίδια στιγμή, στη
Θεσσαλονίκη άνοιξαν τις πόρτες τους τα εμπορικά κέντρα Mediterranean Cosmos
στην περιοχή της Πυλαίας και City Gate στη δυτική είσοδο της πόλης, με
καταστήματα, εστιατόρια, πολυκινηματογράφους αλλά και σούπερ μάρκετ.

«Αγώνας δρόμου»

Ταυτόχρονα, οι εγχώριες αλυσίδες αναπτύσσουν καινούργιες δραστηριότητες και
προσφέρουν εναλλακτικές λύσεις στους καταναλωτές, σε μια προσπάθεια να
«θωρακίσουν» τα μερίδια που διαθέτουν στην αγορά. Μάλιστα, Έλληνες και ξένοι
λιανέμποροι έχουν επιδοθεί σε «αγώνα δρόμου» προκειμένου να εξασφαλίσουν θέση
στα εμπορικά κέντρα που αναπτύσσονται ανά την Ελλάδα, καθώς αναγνωρίζουν ότι
αυτά αποτελούν το νέο μέτωπο του ανταγωνισμού. Από την άλλη όμως, τα μικρά
καταστήματα βλέπουν τους καταναλωτές να γυρίζουν την πλάτη στους παραδοσιακούς
εμπορικούς δρόμους και να προτιμούν τα υπερκαταστήματα, ενώ παράλληλα δεν
μπορούν να αντεπεξέλθουν στον «πόλεμο τιμών» που έχει ξεσπάσει στην αγορά.

Στο Μαρούσι

Τα σχεδόν ταυτόχρονα εγκαίνια του εμπορικού κέντρου The Mall, το οποίο
φιλοξενεί περίπου 200 καταστήματα, εστιατόρια και χώρους ψυχαγωγίας σε έκταση
58.500 τ.μ. και του υπερκαταστήματος ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών ειδών της
Media Markt στην περιοχή του Αμαρουσίου, είναι ένα πρώτης τάξεως παράδειγμα
για τις αλλαγές που συντελούνται στις τοπικές αγορές. Δεν έχει περάσει ούτε
μία εβδομάδα από τα εγκαίνια και ο εμπορικός κόσμος του Αμαρουσίου εκφράζει
φόβους για σημαντική μείωση της πελατείας του, μιας και οι καταναλωτές
σπεύδουν να επισκεφθούν τα νέα εμπορικά στέκια. Μάλιστα, το γεγονός ότι τα νέα
υπερκαταστήματα βρίσκονται μακριά από τις παραδοσιακές αγορές στερεί τις
μικρομεσαίες επιχειρήσεις από τα παράπλευρα οφέλη που θα είχαν, αν γειτνίαζαν
με αυτά.

Αντίστοιχη επίπτωση στην αγορά του ιστορικού κέντρου έχει ο πολυχώρος City
Link, στο παλιό κτίριο του Μετοχικού Ταμείου Στρατού, στο οποίο στεγάζεται το
πολυκατάστημα Άττικα. Τα 300 καταστήματα που διαθέτει εκτιμάται ότι μέσα σε
μια διετία θα στερήσουν από την τοπική αγορά περισσότερα από 100 εκατ. ευρώ.

H «συνταγή»

H μεγάλος αριθμός των καταστημάτων, η ευκολία πρόσβασης σε αυτά και η άνετη
στάθμευση είναι το τρίπτυχο στο οποίο βασίζουν την επιτυχία τους οι
«μεγα-αγορές». Επιπλέον, αρκετές από αυτές συνδυάζουν τη διασκέδαση
(κινηματογραφικές αίθουσες, μπόουλινγκ, γυμναστήριο, σπα κ.λπ.) με τα ψώνια,
προσφέροντας λύσεις «όλα σε ένα» στους καταναλωτές. Ταυτόχρονα, οι αλλαγές
στον συγκοινωνιακό χάρτη (επεκτάσεις Μετρό, Αττική Οδός, Περιφερειακή Υμηττού
κ.λπ.) διευκολύνουν τους καταναλωτές, οι οποίοι μπορούν πλέον να προσεγγίσουν
τα νέα εμπορικά πάρκα σε λιγότερο χρόνο, από τα περισσότερα σημεία της πόλης.

Άμυνα με… επίθεση

Ήδη, τα πρώτα δείγματα των αλλαγών έγιναν αισθητά στην ελληνική αγορά. Τόσο η
Ηλεκτρονική Αθηνών όσο και η Κωτσόβολος – Dixons έχουν προχωρήσει σε
επιθετικές κινήσεις, με προσφορές και μειώσεις τιμών, προκειμένου να
υπερασπιστούν τα μερίδιά τους έναντι της Media Markt αλλά και της Fnac.
Μάλιστα, η έλευση της Fnac «ανάγκασε» τον όμιλο Γερμανός να απαντήσει με τη
δημιουργία μιας νέας αλυσίδας καταστημάτων που ονομάζεται Public και θα είναι
ευθέως ανταγωνιστική, σε προϊόντα και φιλοσοφία, με τον γαλλικό κολοσσό. H
συνέχεια αναμένεται ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, καθώς μέσα στον Δεκέμβριο
πραγματοποιείται πάνω από το 30% του τζίρου του κλάδου και ο ανταγωνισμός
μεταξύ των εταιρειών θα φθάσει στο αποκορύφωμά του.

Απόστολος Μπαντούνας, ιδιοκτήτης καταστήματος ετοίμων ενδυμάτων

«Για μένα, το ζήτημα είναι οι τιμές. Ας δούμε πρώτα πόσο θα τις ρίξουν και σε
ποια προϊόντα και μετά θα κάνουμε τις συγκρίσεις. Έχει να κάνει με το εισόδημα
στο οποίο απευθύνονται τα καταστήματα που θα λειτουργήσουν μέσα στο Mall. Οι
μεγάλες φίρμες, για παράδειγμα, θα έχουν τις ίδιες τιμές. Οπότε γιατί κάποιος
να μην πάει στην Κηφισιά ή στο κέντρο της Αθήνας να τις αγοράσει;».

Χαρίλαος Γιαννόπουλος, λιανέμπορος

«Νομίζω ότι το σημαντικότερο ζήτημα είναι τα επώνυμα προϊόντα, τα οποία
αναζητούν ολοένα και περισσότεροι πελάτες. Ακούγεται ότι σε ορισμένα από αυτά
θα πέσουν οι τιμές, πράγμα που μπορεί να επηρεάσει ακόμη και τη σχέση που
έχουμε με τους σταθερούς μας πελάτες. Δεν είναι τυχαίο ότι η κίνηση στην
τοπική αγορά έχει “σπάσει” τα τρία τελευταία χρόνια. Αυτό θα σας το πουν όλοι
οι λιανέμποροι».

Θεοδόσης Παπαθεοδοσίου, ιδιοκτήτης καταστήματος υαλικών

«Αν λειτουργήσουν καταστήματα με τα ίδια εμπορεύματα που έχει η αγορά στο
Μαρούσι, σαφώς θα επηρεαστεί η αγοραστική κίνηση, αν και κανείς δεν μπορεί να
προβλέψει ακόμη το μέγεθος. Τα ίδια και χειρότερα ισχύουν για την Κηφισιά και
για το Χαλάνδρι. Αν “χτυπηθούμε” εμείς, πλήττονται και άλλες τοπικές αγορές».

Ευαγγελία Βράγκου, κάτοικος Αμαρουσίου

«Τα μαγαζιά στα οποία είμαι σταθερή πελάτισσα και έχω αναπτύξει μια
διαφορετική σχέση με τους ιδιοκτήτες τους δεν υπάρχει περίπτωση να τα αλλάξω.
Από την άλλη, γιατί να μην επισκεφτώ το πολυκατάστημα, αν φέρει ορισμένες
φίρμες που δεν υπάρχουν στο Μαρούσι; Τα παιδιά μας από τώρα σχεδιάζουν πώς θα
πηγαίνουν στο Mall με την παρέα τους για να φάνε κάτι στα γρήγορα και να δουν
μια ταινία».

Νάντια Γεωργιάδου, έμπορος, Θεσσαλονίκη

«Τα μεγάλα κέντρα, και γενικά οτιδήποτε μεγάλο, δημιουργούν πρόβλημα και
διαταράσσουν τις ισορροπίες στην αγορά. Όμως, το κέντρο παραμένει κέντρο.
Εκτιμώ πως ό,τι και να γίνει οι μπουτίκ και τα ποιοτικά καταστήματα δεν θα
κλείσουν. Εκτιμώ, όμως, ότι σοβαρό πρόβλημα θα αντιμετωπίσουν τα επόμενα
χρόνια τα συνοικιακά καταστήματα, κυρίως αυτά που βρίσκονται σε περιοχές κοντά
σε πολυκαταστήματα και οργανωμένα εμπορικά κέντρα».

Οι αριθμοί «μιλούν» για τις επιπτώσεις της εισβολής

Τα αποτελέσματα της εισβολής των «μεγάλων» είναι ήδη εμφανή στην αγορά και
επιβεβαιώνονται πλήρως από τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας.
Σύμφωνα με αυτά, ενώ ο δείκτης όγκου στο λιανικό ε΅πόριο – δηλαδή ο τζίρος σε
σταθερές τι΅ές – αυξήθηκε στο διάστημα Ιανουαρίου – Αυγούστου κατά 2,6% στα
πολυκαταστήματα, τα μικρά εμπορικά κατέγραψαν είτε οριακές αυξήσεις είτε ακόμα
και μειώσεις. Συγκεκριμένα, τα καταστήματα ρούχων και υποδημάτων είδαν τον
τζίρο τους να αυξάνεται μόλις κατά 0,7%, αυτά των επίπλων, ηλεκτρικών ειδών
και οικιακού εξοπλισμού κατά 0,4%, ενώ αυτά των βιβλίων, χαρτικών και άλλων
ειδών δώρου κατέγραψαν σημαντική πτώση (κατά 1,7%). Ακόμα πιο έντονο ήταν το
φαινόμενο τον Αύγουστο, όταν σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2004 τα
καταστήματα ένδυσης – υπόδησης είδαν τον τζίρο τους να μειώνεται κατά 0,1%, τα
καταστήματα επίπλων, ηλεκτρικών ειδών και οικιακού εξοπλισμού κατέγραψαν πτώση
πωλήσεων 1,6%, αυτά των καλλυντικών κατά 0,4% ενώ τα καταστήματα βιβλίων,
χαρτικών και λοιπών ειδών δώρων είχαν τις μεγαλύτερες απώλειες (2,6%). Στον
αντίποδα, τα πολυκαταστήματα αύξησαν τις πωλήσεις τους κατά 2,6%.

Το «στοίχημα» της Media Markt

O Patrick Vogel, γενικός διευθυντής και πρόεδρος του Δ.Σ. της Media Markt

H Media Markt «ποντάρει» στο πλήθος των προϊόντων της (περισσότερα από 120.000
διαφορετικά προϊόντα), στο μέγεθος του καταστήματος (6.000 τ.μ.) και στις
χαμηλές τιμές, προκειμένου να μπει δυναμικά στην αγορά. Μάλιστα, όπως αναφέρει
ο κ. Patrick Vogel, γενικός διευθυντής και πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου
της Media Markt, η εταιρεία σχεδιάζει τη δημιουργία και δεύτερου καταστήματος
στην Αθήνα – σε εμπορικό κέντρο με πολυκινηματογράφους που θα κατασκευαστεί
στην περιοχή του Νέου Φαλήρου -, στη Θεσσαλονίκη, ενώ και άλλα καταστήματα θα
ανοίξουν ανά την Ελλάδα με προτεραιότητα σε εμπορικά κέντρα μεγάλων πόλεων.

Στόχος της επιχείρησης είναι ο τζίρος του καταστήματος να ξεπεράσει τα 25
εκατ. ευρώ ετησίως και η επισκεψιμότητα τους 500.000 καταναλωτές. Όπως
αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Vogel, «φιλοδοξούμε να αποτελέσουμε την πρώτη
επιλογή των καταναλωτών στην περιοχή του Αμαρουσίου και στους γύρω δήμους για
την αγορά ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών», με όποιες συνέπειες έχει αυτό
για την τοπική αγορά.

Εμπορικό «ολυμπιακών» διαστάσεων

Το «ολυμπιακών» διαστάσεων εμπορικό κέντρο «The Mall», στην περιοχή του Αμαρουσίου

Περισσότερα από 200 καταστήματα, μεταξύ των οποίων γνωστές φίρμες από την
Ελλάδα και το εξωτερικό, φιλοξενούνται στα 58.500 τ.μ. του νέου εμπορικού
κέντρου The Mall Athens, που άνοιξε χθες τις πύλες του πολύ κοντά στο
Ολυμπιακό Στάδιο, στο Μαρούσι. Το The Mall Athens, συνολικής επένδυσης 300
εκατ. ευρώ, θα φιλοξενεί μεταξύ άλλων τις αλυσίδες Fnac, Βάρδας / BCBG, Ζάρας,
Glou, Marks and Spencer, Αναγνωστόπουλος, Sephora, Comfuzio, Galerie de
Beaute, Koton και Intersprot. Επίσης τις αλυσίδες Πλαίσιο, Γερμανός,
Multirama, Mega Κωτσόβολος by Dixon’s, Champion Μαρινόπουλος, καθώς και τα
Villlage Cinemas and Bowling.

Το εν λόγω κέντρο περιλαμβάνει συνολικά 14 εμπορικά καταστήματα συνολικής
έκτασης 13.000 τ.μ., 161 καταστήματα μικρότερου μεγέθους συνολικής έκτασης
28.500 τ.μ, 14 καταστήματα διατροφής (1.000 τ.μ), οκτώ εστιατόρια και καφέ
(4.500 τ.μ.), ένα σούπερ μάρκετ (1.500 τ.μ.), έναν πολυκινηματογράφο 15
αιθουσών (8.500 τ.μ.) και έναν χώρο ψυχαγωγίας (1.500 τ.μ.).