«Aρμονικός κόσμος»… χωρίς HΠA

Ο εικοστός πρώτος αιώνας αναμένεται να σημαδευτεί από τη σύγκρουση δύο
γιγάντων. H αποστολή του προέδρου Μπους στο Πεκίνο έδειξε ότι αυτή η
αναμέτρηση έχει ήδη αρχίσει και αναλυτές όπως ο Ρόμπερτ Κάπλαν πιστεύουν ότι
αργά ή γρήγορα αυτή η αναμέτρηση θα γίνει στρατιωτική.

«Αρμονικός κόσμος», αυτή είναι η αγαπημένη φράση του Κινέζου προέδρου Χου
Τζιντάο αυτόν τον καιρό. Και εννοεί έναν κόσμο στον οποίο χώρες με
διαφορετικές κοσμοθεωρήσεις θα ζουν ειρηνικά. Ο Κινέζος πρόεδρος μπορεί να το
λέει έτσι διπλωματικά, αλλά τα κινεζικά μέσα ενημέρωσης το λένε πιο ανοιχτά: ο
«αρμονικός κόσμος» αποτελεί μία έμμεση αμφισβήτηση του αμερικανικού ηγεμονικού
ρόλου.

Από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, η Κίνα ονειρεύεται μία «πολυπολική» παγκόσμια
τάξη, γράφει το περιοδικό «Εκόνομιστ». Στην Κεντρική Ασία, ο Οργανισμός
Συνεργασίας της Σαγκάης, ο οποίος αποτελείται από τέσσερις χώρες της περιοχής
συν την Κίνα και τη Ρωσία, αμφισβητεί ολοένα και περισσότερο την αμερικανική
στρατιωτική παρουσία εκεί. Τον Ιούλιο απαίτησε από τα κράτη-μέλη του ένα
χρονοδιάγραμμα αποχώρησης των αμερικανικών στρατευμάτων που σταθμεύουν στο
έδαφός τους. Τον Αύγουστο, τα πρώτα ρωσοκινεζικά στρατιωτικά γυμνάσια που
έγιναν μετά τον Ψυχρό Πόλεμο παρουσιάστηκαν ως αντιτρομοκρατικές ασκήσεις,
αλλά έμοιαζαν περισσότερο με πρόβα εισβολής της Κίνας στην Ταϊβάν.

Οι δύο Κορέες

Παρά τις εντάσεις ανάμεσα στη Νότια Κορέα και τις ΗΠΑ για τον τρόπο χειρισμού
της Βόρειας Κορέας, η αμυντική τους σχέση παραμένει για την ώρα σταθερή. Όμως,
η Κίνα κοιτάζει πιο μακριά: αν κάποτε βελτιωθούν αρκετά οι σχέσεις ανάμεσα
στις δύο Κορέες, θα τεθεί το ερώτημα κατά πόσον χρειάζονται οι αμερικανικές
βάσεις στον Νότο.

Πέρυσι, η Κίνα σχεδόν τα κατάφερε να μπει «σφήνα» ανάμεσα στις ΗΠΑ και την
Ευρωπαϊκή Ένωση. Με κατάπληξη οι Αμερικανοί είδαν τους Ευρωπαίους
διατεθειμένους να υποκύψουν στο κινεζικό αίτημα να άρουν το εμπάργκο στην
πώληση όπλων προς την Κίνα, το οποίο είχε επιβληθεί μετά τα γεγονότα στην
πλατεία Τιενανμέν το 1989. Οι Αμερικανοί φοβήθηκαν ότι κάτι τέτοιο θα έδινε
στους Κινέζους πρόσβαση σε στρατιωτικές τεχνολογίες που θα μπορούσαν να
χρησιμοποιηθούν σε μία σύγκρουση με τις ΗΠΑ στα Στενά της Ταϊβάν. Σύμφωνα με
έκθεση διακομματικής επιτροπής του Κογκρέσου, που δόθηκε στη δημοσιότητα πριν
από δέκα ημέρες, «ο μεθοδικός και επιταχυνόμενος στρατιωτικός εκσυγχρονισμός
της Κίνας αποτελεί μία εντεινόμενη απειλή» για τα αμερικανικά συμφέροντα
ασφάλειας στον Ειρηνικό.

Τρία «Όχι», ένα «Θα» και ένα «Ναι» σε Μπους από Κινέζους

ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕΙΣ έκανε ο Κινέζος πρόεδρος Χου Τζιντάο στα
ζητήματα που του έθεσε ο πρόεδρος Μπους.

1) Δημοκρατικά δικαιώματα. Ο πρόεδρος Μπους συνέστησε στην κινεζική
κυβέρνηση να δεχθεί τον Δαλάι Λάμα και να έλθει σε προσέγγιση με το Βατικανό.
Όμως, στην έκκληση του Τζορτζ Μπους για περισσότερες «κοινωνικές, πολιτικές
και θρησκευτικές ελευθερίες», ο οικοδεσπότης του υπερασπίστηκε τις
«δημοκρατικές αποφάσεις, τη δημοκρατική διαχείριση και τη δημοκρατική
επίβλεψη, που προβλέπονται από τον νόμο».

2) Ο πρόεδρος Χου Τζιντάο υπενθύμισε με αυστηρότητα ότι η Κίνα «δεν θα
ανεχθεί την ανεξαρτησία της Ταϊβάν», η οποία συνδέεται με αμυντική συμφωνία με
τις ΗΠΑ και της οποίας την «ελεύθερη και δημοκρατική κινεζική κοινωνία» είχε
εγκωμιάσει πρόσφατα ο Μπους.

3) Ο πρόεδρος Μπους δεν κατάφερε να λάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις από

την κινεζική πλευρά ούτε στα

εμπορικά και οικονομικά ζητήματα, καθώς το αμερικανικό εμπορικό έλλειμμα στις
συναλλαγές με την Κίνα αναμένεται να φθάσει φέτος στο ύψος-ρεκόρ των 200
δισεκατομμυρίων δολαρίων.

4) Για να κατευνάσει τις ΗΠΑ, αλλά και την Ευρώπη, ο Χου Τζιντάο είπε
πάλι ότι η χώρα του θα μεταρρυθμίσει το σύστημα των συναλλαγματικών ισοτιμιών
της. Ο Μπους έχει ζητήσει από την Κίνα να πάψει να στηρίζει το νόμισμά της και
να αφήσει το γουάν να ακολουθήσει τους νόμους της αγοράς.

5) Οι Κινέζοι είπαν το «Ναι» στην υπογραφή ενός σημαντικού συμβολαίου
για την Boeing, του δεύτερου μεγάλου που κερδίζει φέτος αυτή η αεροπορική
βιομηχανία στην Κίνα. Οκτώ κινεζικές εταιρείες θα αγοράσουν 70 αεροπλάνα
Boeing 737, συνολικής αξίας τεσσάρων δισεκατομμυρίων δολαρίων.

ΧΘΕΣ TO ΠΡΩΪ, ο πρόεδρος Μπους παρακολούθησε τη λειτουργία σε μία
προτεσταντική εκκλησία του Πεκίνου (φωτό). «Ο Θεός να φυλάξει τους χριστιανούς
της Κίνας», έγραψε στο βιβλίο επισκεπτών, διατυπώνοντας έτσι τις επικρίσεις
του για μία κοινωνία στην οποία δεν είναι ευπρόσδεκτα όλα τα θρησκευτικά
δόγματα. Στην Κίνα υπάρχουν 80 εκατομμύρια χριστιανοί που εκκλησιάζονται σε
επίσημα αναγνωρισμένους ναούς, αλλά δεκάδες εκατομμύρια άλλοι χριστιανοί
πηγαίνουν σε παράνομες εκκλησίες που αρνούνται να τεθούν υπό την αιγίδα του
κράτους.