ANOIXTO ΜΒΑ Eπιχειρώ ίσον ρισκάρω

Το κυρίαρχο στοιχείο της έννοιας της επένδυσης είναι η τοποθέτηση κεφαλαίων σε
κίνδυνο, με την ελπίδα υψηλότερων αποδόσεων που ανταμείβουν την ανάληψη αυτού
του κινδύνου. Από τη στιγμή που μια επιχείρηση είναι επένδυση, επιχείρηση
σημαίνει ανάληψη κινδύνου. Αν επιτευχθεί αυτή η απόδοση που αποζημιώνει για
τον επενδυτικό κίνδυνο, μπορεί κανείς να υποστηρίξει ότι έχει δημιουργηθεί
οικονομική αξία (οικονομικό κέρδος).

H ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΞΙΑΣ

Το «Ανοιχτό MBA» θα εξετάσει – στο σημερινό τεύχος και σε αυτό που θα
ακολουθήσει – τη σημασία του οικονομικού κέρδους, τόσο σε ό,τι αφορά τη
θεωρητική διάσταση της έννοιας όσο και την πρακτική της εφαρμογή σε περιβάλλον
επιχείρησης που αναπτύσσεται στο μέλλον (going concern). Σε αυτό το τεύχος,
στόχος είναι κυρίως η διερεύνηση της θεωρητικής βάσης της δημιουργίας αξίας.
Θα δούμε λοιπόν τι σημαίνει και πώς επιτυγχάνεται με βάση τη θεωρία του
οικονομικού κέρδους η αξία μιας εταιρείας για τους προμηθευτές του κεφαλαίου
(τράπεζες και μετόχους), αλλά και τι μπορεί να σημαίνει για τους εργαζομένους.

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το σύστημα κινήτρων και αμοιβών για τους
εργαζομένους, το οποίο ουσιαστικά καθιστά το στελεχικό δυναμικό της
επιχείρησης συνιδιοκτήτες, αμφισβητώντας το εργασιακό μοντέλο σύγκρουσης που
επιβλήθηκε μετά τη βιομηχανική επανάσταση και ισχύει μέχρι σήμερα.

ΑΝΤΙΡΡΟΠΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ

Υπάρχουν πάντα δύο αντίρροπες δυνάμεις που πρέπει να ισορροπούν,
αλληλεπιδρώντας μέσα σε μια εταιρεία:

* η αξία στον πελάτη και

* η αξία στην εταιρεία

Αν η στόχευση είναι μόνο ο πελάτης, η εταιρεία μπορεί να παίρνει πρωτοβουλίες
που οδηγούν σε υπερεπενδύσεις, υπεραποθεματοποίηση, ευκολία πιστωτικών
αποφάσεων και σημαντικών εκπτώσεων. Σε αντίθετη περίπτωση, αν η έμφαση των
αποφάσεων είναι το κέρδος, θα υπάρξουν περικοπές κονδυλίων για έρευνα, μείωση
της ποιότητας ή υψηλές τιμές που διαβρώνουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της
εταιρείας (σχήμα 1).

Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι το οικονομικό κέρδος και η οικονομική
προστιθέμενη αξία (EVA(R)) χρησιμοποιούνται εδώ εναλλακτικά, καθώς είναι
ταυτόσημες έννοιες.

ΛΟΓΙΣΤΙΚΑ KAI ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΕΡΔΗ

Από λογιστικής άποψης, το κέρδος ορίζεται ως το ποσό κατά το οποίο τα έσοδα
είναι μεγαλύτερα από τα έξοδα. Σε πολύ απλές μορφές επιχειρηματικής
δραστηριότητας, αυτός ο προσδιορισμός της κερδοφορίας μπορεί να αρκεί για να
εκφράσει και τη δημιουργία οικονομικής αξίας. Για παράδειγμα, όταν κάποιος
αγοράσει ένα προϊόν και την ίδια ημέρα το μεταπωλήσει σε υψηλότερη τιμή από
αυτή που πλήρωσε για να το αποκτήσει, το κέρδος συμπίπτει με την οικονομική
αξία.

Το οικονομικό κέρδος ορίζεται ως το ποσό κατά το οποίο οι ταμειακές εισροές
(cash inflows) ξεπερνούν το κόστος όλων των συντελεστών της παραγωγής. Αυτοί
περιλαμβάνουν όχι μόνο τα έξοδα λειτουργίας της επιχείρησης αλλά και
επιπρόσθετα το κόστος του επενδυμένου στην επιχείρηση κεφαλαίου.

ΔΥΣΚΟΛΗ H ΜΕΤΡΗΣΗ

Καθώς οι επιχειρήσεις γίνονται όλο και πιο πολύπλοκες, παράγοντες όπως
διαφορές χρονικής αξίας του χρήματος, αποσβέσεων των παραγωγικών στοιχείων,
φορολογικών και λογιστικών διατάξεων και επενδύσεων (όπως αποθέματα και
χρεώστες) καθιστούν πολύ δύσκολη τη μέτρηση της πραγματικής κερδοφορίας.
Ταυτόχρονα, το χάσμα μεταξύ λογιστικών και οικονομικών κερδών διευρύνεται όλο
και περισσότερο.

TI EINAI H EVA

Το Οικονομικό Κέρδος ή η Οικονομική Προστιθέμενη Αξία (EVA-Economic Value
Added (R)) είναι ένας δείκτης χρηματοοικονομικής απόδοσης που συνδέει τη
γνωστή ιδέα της υπολειμματικής κερδοφορίας (residual income) με τις αρχές του
σύγχρονου χρηματοοικονομικού μάνατζμεντ – και ειδικότερα με την ιδέα ότι το
κεφάλαιο έχει κόστος και πως, μόνο αν η εταιρεία παράγει αποδόσεις πάνω από το
κόστος του κεφαλαίου, δημιουργεί οικονομική αξία.

EVA είναι τα Καθαρά Λειτουργικά Κέρδη Ύστερα Από Φόρους ή ΝΟΡΑΤ (Net Operating
Profit After Tax) μείον τη χρέωση της χρήσης του συνολικού κεφαλαίου. Αν η
απόδοση του κεφαλαίου της εταιρείας υπερβαίνει το κόστος του, δημιουργεί
πραγματική οικονομική κερδοφορία και αξία για τους μετόχους – επενδυτές, και
αντίστροφα.

ΣΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ

Οι εταιρείες που παράγουν σταθερά υψηλή EVA είναι οι πρωταθλήτριες της
κερδοφορίας και περιζήτητες από το επενδυτικό κοινό. Στο επόμενο τεύχος του
«Ανοιχτού MBA» θα εξετάσουμε πώς η οικονομική προστιθέμενη αξία (EVA) μπορεί
να βοηθήσει την επιχείρησή μας.

Tips

Το οικονομικό…

… κέρδος ορίζεται ως το ποσό κατά το οποίο οι ταμειακές εισροές ξεπερνούν
το κόστος όλων των συντελεστών της παραγωγής, συμπεριλαμβανομένου του κόστους
του επενδυμένου στην επιχείρηση κεφαλαίου