[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

TO ΒΙΒΛΙΟ του πρώην πρωθυπουργού K. Σημίτη με τον παραπάνω τίτλο
αποτελεί, μεταξύ άλλων, συμβολή στην ιστορική αλήθεια. Και «το έθνος θα πρέπει
να μάθει να θεωρεί εθνικό ό,τι είναι αληθινό». Ορισμένοι εμφανίζονται
ενοχλημένοι για όσα γράφονται στο εν λόγω βιβλίο για την «κρίση των Ιμίων». Το
επιχείρημά τους είναι ότι ορισμένα πράγματα δεν έπρεπε να ειπωθούν τώρα.
Ακριβώς το αντίθετο: επιβάλλεται να ειπωθούν τώρα. Ο πρώην πρωθυπουργός
ακολούθησε το παράδειγμα όλων σχεδόν των Ευρωπαίων – και όχι μόνον – ηγετών
(πρωθυπουργών, μελών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ.ά.) που μόλις ολοκλήρωσαν έναν
κύκλο εξουσίας κατέγραψαν σκέψεις, απολογισμό και προοπτικές για το μέλλον.
Όλοι οι μεγάλοι Ευρωπαίοι ηγέτες αυτό έκαναν (Μιτεράν, Θάτσερ, Ντελόρ, Κολ
κ.ά.). Οι Αμερικανοί, Μπους και Κλίντον, επίσης. H αλήθεια όμως για τα Ίμια
είναι αναγκαία παρά ποτέ, τώρα που αναπτύσσεται μια νεο-εθνοκεντρική αντίληψη
για τις σχέσεις μας με τους γείτονές μας. Γιατί η αλήθεια βοηθάει να διαλυθούν
μύθοι, να συνειδητοποιήσουμε τα όριά μας, να αξιολογήσουμε τις δυνατότητές
μας, να προσδιορίσουμε ορθότερα τους κινδύνους και να αναδείξουμε τις
ευκαιρίες που έχουμε. Όλα τα υπόλοιπα αποτελούν προσπάθεια συγκάλυψης μιας
πραγματικότητας και διαιώνισης των ιδεοληψιών και φαντασιώσεών μας για το τι
κάνουμε αλλά και το τι μπορούμε να κάνουμε. «Γνώσεσθε την αλήθειαν και η
αλήθεια ελευθερώσει υμάς», που λέει η Γραφή. H συγκάλυψη υπηρετεί τον
παρωχημένο εθνοκεντρισμό. Όπως γράφει ο K. Σημίτης, «ο εθνοκεντρισμός
εμφανίζεται με διάφορες μορφές, ως φόβος απέναντι σε ξένες επιδράσεις, ως
άμυνα απέναντι σε ξένες αποσταθεροποιητικές παρεμβάσεις, ως ανάγκη να
επιβάλλουμε εμείς τους όρους μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στις ΗΠΑ, στα Βαλκάνια
και στην Τουρκία». Και «όλα αυτά βέβαια δεν ταιριάζουν πρώτα απ’ όλα «σ’ ένα
σοσιαλιστικό κόμμα». Στο βιβλίο, όμως, υπάρχει κι ένα ιδεολογικό πλαίσιο για
την αντιμετώπιση των «προκλήσεων της επόμενης ημέρας». Όπως επισημαίνεται, «η
Ελλάδα στις αρχές του 21ου αιώνα δεν θα πρέπει να επηρεάζεται από φόβους,
ανασφάλειες και να πέφτει στην αδράνεια του ανήμπορου…». H ετερογένεια των
επικριτών του βιβλίου επιβεβαιώνει την ορθότητα των απόψεων…

Ο Π. K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.