[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

THN ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ δεκαετία (1995-2004) η Ελλάδα εμφάνιζε την εικόνα μιας
χώρας και κοινωνίας της ελπίδας, των προσδοκιών και της αυτοπεποίθησης. H
προοπτική ένταξης στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ), η πετυχημένη
τέταρτη Προεδρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι αποφάσεις που τη συνόδευσαν
(ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση κ.λπ.), ο πρωτοβουλιακός ρόλος της
Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και βεβαίως οι Ολυμπιακοί Αγώνες 2004 (ανεξάρτητα
από την ατομική θέση για το γεγονός) είχαν δημιουργήσει μια νέα αυτοπεποίθηση,
αισιοδοξία και προοπτική για τη χώρα. Όλα αυτά καταγράφονταν αρκετά εύγλωττα
σε διαδοχικές δημοσκοπήσεις (ελληνικές και ευρωπαϊκές – Eurobarometer). H
περίοδος αυτή φαίνεται ότι έφτασε στο τέλος της. Με άλλα λόγια, από την
περίοδο της ελπίδας και των προοπτικών φαίνεται ότι έχουμε περάσει στην εποχή
και στην κοινωνία του φόβου, της ανασφάλειας, της αβεβαιότητας και της
διολίσθησης σε νεοσυντηρητικές κοινωνικές αντιλήψεις. Σε κατάσταση δηλαδή που
έχει χαρακτηριστικά γενικευμένης κρίσης. Όλα αυτά καταγράφονται επίσης σε
δημοσκοπήσεις (ελληνικές και ευρωπαϊκές). Τα όσα αποτυπώνει το τελευταίο
Ευρωβαρόμετρο για τη χώρα είναι εξόχως διδακτικά. Ένα εξαιρετικά μικρό ποσοστό
Ελλήνων, π.χ. προσβλέπει σε ένα καλύτερο μέλλον. Βεβαίως συνολικά η Ευρωπαϊκή
Ένωση βρίσκεται την περίοδο αυτή σε κρίση και αβεβαιότητα αλλά η κρίση αυτή
είναι κατά βάση πολιτική. Και εν πάση περιπτώσει η υπόλοιπη Ευρώπη συζητά
σοβαρά αναζητώντας τρόπους, στρατηγικές και μηχανισμούς για την υπέρβαση της
κρίσης. Τα χαρακτηριστικά της κρίσης στην Ελλάδα είναι εντελώς διαφορετικά,
καθώς τείνουν να προσλάβουν «συστημικές διαστάσεις». Επιπλέον η Ελλάδα
φαίνεται ανήμπορη να ανοίξει έναν ουσιαστικό διάλογο πάνω στις μείζονος
σημασίας προκλήσεις της εποχής. Έτσι η απουσία δημόσιου πολιτικού λόγου
σημαίνει και απουσία οποιουδήποτε σοβαρού προβληματισμού πάνω σε κρίσιμα
προβλήματα, όπως είναι π.χ. οι ευκαιρίες και οι συνέπειες της
παγκοσμιοποίησης, θέμα που συζητήθηκε την περασμένη εβδομάδα στην άτυπη
Διάσκεψη Κορυφής της E.E. στο Λονδίνο αλλά πέρασε σχεδόν απαρατήρητο στην
Ελλάδα. Είμαστε λοιπόν μπροστά σε γενικευμένη κρίση; Ίσως. Αλλά στα κινέζικα η
λέξη κρίση γράφεται με δύο χαρακτήρες που ο ένας σημαίνει «κίνδυνο» και ο
άλλος «ευκαιρία». Ιδού η ευκαιρία λοιπόν…

Ο Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ