[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

H ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ «West European Politics» αφιερώνει τον τελευταίο τόμο της
(τόμ. 28, αρ. 2) στην Ελλάδα με θέμα «The Challenge of Modernization: Politics
and Policy in Greece» με επιμέλεια του καθηγητή Κ. Featherstone (στην έδρα
«Ελευθέριος Βενιζέλος» του London School of Economics). Μια σειρά από
εξαιρετικώς ενδιαφέροντα άρθρα αναλύουν και εκτιμούν τη διαδικασία
εκσυγχρονισμού/εξευρωπαϊσμού στην Ελλάδα. Ο τόμος εγείρει ορισμένα κρίσιμα
ερωτήματα: βαδίζει, π.χ., η χώρα προς την κατεύθυνση του βαθύτερου
εξευρωπαϊσμού/εκσυγχρονισμού ή, αντίθετα, απομακρύνεται από την Ευρώπη; Ο
καθηγητής K. Featherstone σημειώνει ότι την περίοδο 1996 – 2004 υπήρξε ένα
συγκεκριμένο σχέδιο (το αποκαλεί «σχέδιο Σημίτη») για τον εκσυγχρονισμό της
χώρας που απέβλεπε, μεταξύ άλλων, να φέρει την Ελλάδα στον «εσωτερικό πυρήνα»
της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την έφερε. Και όμως, η Ελλάδα αντιμετωπίζει σήμερα –
σύμφωνα με την έκδοση – την πρόκληση του «εάν μπορεί να παραμείνει στον
εσωτερικό πυρήνα της Ε.Ε.». Εάν βεβαίως κάποιος παρακολουθήσει τα όσα λέγονται
και συμβαίνουν τελευταία στη χώρα μπορεί να βγάλει το συμπέρασμα ότι «μάλλον
δεν μπορεί» και ίσως οδηγηθεί στο περιθώριο. Και τούτο, γιατί οι αντιστάσεις
και περιορισμοί στη διαδικασία του εξευρωπαϊσμού αποδεικνύονται διαχρονικά
ισχυρές και ικανές να ματαιώσουν σημαντικές μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες.
Μπορεί να βρεθεί «εκτός πυρήνα» γιατί εκεί όπου θα έπρεπε να υπάρχει «μηδενική
ανοχή» υπάρχουν επίσημες τοποθετήσεις που είναι αδιανόητες όχι για ευρωπαϊκή
αλλά ακόμη και για την εσχάτη τριτοκοσμική χώρα. Μπορεί να βρεθεί «εκτός»,
γιατί η πολιτική διαδικασία επιτρέπει την ανάδειξη σε πολιτικά αξιώματα
προσωπικού εμφανώς ανίκανου να υπηρετήσει το δημόσιο συμφέρον. Μπορεί ακόμη να
βρεθεί «εκτός πυρήνα» με τα όσα λέγει και προωθεί η επίσημη Εκκλησία μας.
Μπορεί, τέλος, να βρεθεί στο περιθώριο γιατί όλες οι χώρες-μέλη της Ένωσης
(ακόμη και οι δέκα νέες), με την εξαίρεση της Πολωνίας και Ιταλίας, έχουν
ξεπεράσει τη χώρα στον δείκτη ανταγωνιστικότητας αλλά και στην προσέλκυση
επενδύσεων. Ξανά, λοιπόν, το εναγώνιο ερώτημα: η Ελλάδα θα βαδίσει τον δρόμο
της Ευρώπης (έστω την Ευρώπη της κρίσης) ή θα γίνει, όπως προσφυώς
διατυπώθηκε, μια «εξευρωπαϊσμένη Κολομβία»;…

Ο Π. K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.