[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

TO HXHPO «OXI» στην επικύρωση του ευρωπαϊκού Συντάγματος βυθίζει την
Ευρωπαϊκή Ένωση σε περίοδο υπαρξιακής αβεβαιότητας για τα αμέσως επόμενα
χρόνια. Από την όλη κατάσταση θα πρέπει όμως να αντληθούν ορισμένα μαθήματα.
Ασφαλώς η Ευρώπη δεν μπορεί να οικοδομηθεί «ερήμην των πολιτών» και της
κοινωνίας της. Και η Ένωση διέπραξε ορισμένα σοβαρά λάθη στην πορεία προς τη
συνταγματοποίηση. Πρώτον: προηγήθηκε η διεύρυνση με τις δέκα χώρες και
ακολούθησε η διαδικασία συνταγματοποίησης/εμβάθυνσης. Θα έπρεπε να υπάρξει η
αντίθετη σειρά. Οι Γάλλοι αντέδρασαν περισσότερο στο φαινόμενο και τις
συνέπειες της διεύρυνσης και λιγότερο στο Σύνταγμα. Δεύτερον: η επικύρωση του
Συντάγματος και η έναρξη των διαπραγματεύσεων με την Τουρκία συνέπεσαν
χρονικά. Έτσι η αντίθεση σημαντικής μερίδας της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης προς
την τουρκική ένταξη εκφράζεται ως αντίθεση στο Σύνταγμα. Αυτός ο παραλληλισμός
θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί. Σύνταγμα και Τουρκία δεν θα έπρεπε να είχαν
«μπερδέψει» το μυαλό των ψηφοφόρων. H ένταξη της Τουρκίας θα έπρεπε να κριθεί
ως αυτόνομο γεγονός. Τρίτον: η προώθηση της οδηγίας για την απελευθέρωση των
υπηρεσιών (η οδηγία Φρανκενστάιν, όπως αποκαλείται στη Γαλλία) σε μια περίοδο
που η Κεντρική Ευρώπη (Γαλλία, Γερμανία κ.λπ.) ήταν εμφανώς ανέτοιμη πολιτικά
και οικονομικά να την αποδεχθεί. H οδηγία αυτή ενίσχυσε αποφασιστικά την
εντύπωση περί νεο-φιλελεύθερου Συντάγματος αν και δεν είχε καμία σχέση με το
Σύνταγμα. Τέταρτον: το κείμενο του Συντάγματος είναι μακροσκελές, κάτι που το
καθιστά ακατανόητο από τον μέσο πολίτη. Το τρίτο μέρος του Συντάγματος με τις
πολιτικές θα μπορούσε να μην υπάρχει. H ύπαρξή του δημιούργησε σύγχυση.
Πέμπτο: ένα ευρωπαϊκό Σύνταγμα θα πρέπει να «νομιμοποιείται» σε πανευρωπαϊκό
επίπεδο και όχι σε εθνικό. Τα εθνικά δημοψηφίσματα και οι «εθνικές
πλειοψηφίες» συνιστούν στρέβλωση της ευρωπαϊκής δημοκρατίας. Επομένως θα
έπρεπε να υπάρξει ένα πανευρωπαϊκό δημοψήφισμα και εάν υπήρχε πλειοψηφία
κρατών και πληθυσμού υπέρ αυτού (π.χ. 65%) να εφαρμοσθεί. Γιατί όλα αυτά τα
λάθη; Γιατί υπάρχει απουσία πολιτικής ηγεσίας και στρατηγικού σχεδιασμού στη
σημερινή Ευρώπη…

Ο Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.