TPITH AΠOΨH Οθόνη εξ οθόνης

Στη ζωή υπάρχουν αλλαγές που συντελούνται απότομα και αλλαγές που επέρχονται
σταδιακά, ακόμα και ανεπαίσθητα. Αυτό ισχύει και στην οικονομία, πόσο μάλλον
σε κλάδους παραγωγικής δραστηριότητας, όπως τα Μέσα Ενημέρωσης που βρίσκονται
εν μέσω τεχνολογικής επανάστασης. Κοινός παρονομαστής των δύο μορφών μεταβολών
είναι η ατέρμονη ικανότητα των αρμοδίων ειδημόνων να ομιλούν (και να γράφουν)
γι’ αυτές – συχνά δε οι λέξεις είναι υποκατάστατο πράξεων και σχετικών
ενεργειών. Κλασικό παράδειγμα αποτελούσε μέχρι πρόσφατα η «μετανάστευση»
τηλεοπτικού προϊόντος από την παραδοσιακή συσκευή στον ηλεκτρονικό υπολογιστή.
Ωστόσο στις ΗΠΑ, έπειτα από έτη συζητήσεων, κάτι δείχνει να κινείται, κυρίως
από την πλευρά της προσφοράς – η ζήτηση άλλωστε διαφαίνεται ήδη σε σειρά
στοιχείων, όπως το ποσοστό χρηστών με ευρυζωνικές συνδέσεις στο σπίτι (που
επιτρέπουν την τηλεθέαση στον υπολογιστή), το οποίο ανέρχεται πλέον στο 56%, ή
η αύξηση κατά 81% της κατανάλωσης πάσης φύσεως βίντεο στο Ίντερνετ.

Μια πρώτη αποτίμηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε διάφορα συμπεράσματα. Αρχικά,
οι πρωτοπόροι της διαδικτυακής τηλεόρασης τείνουν να είναι στην καλύτερη
περίπτωση μικροί, σχεδόν περιθωριακοί παίκτες, και στη χειρότερη απλοί
ερασιτέχνες. Οι λόγοι είναι ξεκάθαροι και αφορούν πρώτιστα το χαμηλότερο
κόστος (ψηφιακής) παραγωγής και διανομής στο Ίντερνετ, κάτι που συνεπάγεται
δυνατότητα εξυπηρέτησης μικρότερων αγορών, βασισμένων σε ειδικά ενδιαφέροντα.
Για παράδειγμα, το κανάλι Open Media Network που ξεκίνησε τη λειτουργία του
πριν από μερικές εβδομάδες, περιλαμβάνει στο πρόγραμμά του μια ταινία για έναν
άνθρωπο που φοβάται να χρησιμοποιήσει δημόσια ουρητήρια. Το λοιπό μενού
συνίσταται σε ανεξάρτητες ταινίες, υλικό αρχείου από σταθμούς δημόσιας
τηλεόρασης και ποικίλες ερασιτεχνικές προσπάθειες.

Το ερώτημα εντούτοις παραμένει εάν ο ενθουσιασμός ανθρώπων που βρήκαν
επιτέλους πρόσβαση σε ένα κοινό, θα είναι αρκετός για να ανθήσει η τηλεόραση
on-line – ειδικά όταν οι παραδοσιακοί παίκτες (με ορισμένες εξαιρέσεις, όπως
το μουσικό κανάλι MTV) – είναι εν πολλοίς αδρανείς και δεν εμπλουτίζουν (και
δεν προβάλλουν αντίστοιχα) το νέο Μέσο με πιο «επαγγελματικό» περιεχόμενο.
Ωστόσο, εάν οι παραδοσιακοί παίκτες εκτιμούν ότι, έχοντας στα χέρια τους το
περιεχόμενο «υψηλής αξίας», μπορούν να ελέγξουν τη μετάβαση από τον κλασικό
δέκτη στον υπολογιστή, μάλλον αγνοούν την ιντερνετική εμπειρία των τελευταίων
δέκα ετών. H διδαχή είναι πως όταν υπάρχει ζήτηση, αυτή τελικά θα καλυφθεί,
ανεξάρτητα από το τι θα πράξουν οι παραδοσιακοί παίκτες. Έτσι, ίσως η
σημαντικότερη πρόσφατη «μεταγραφή» ανώτατου στελέχους είναι η μεταπήδηση του
Λόιντ Μπράουν (δημιουργού επιτυχιών, όπως οι Sopranos ή οι Desperate
Housewives, που άρχισε να προβάλλεται προ μηνός και στην ελληνική συνδρομητική
τηλεόραση) από τη διεύθυνση του τηλεοπτικού κολοσσού ABC στη διεύθυνση Μέσων
της παγκόσμιας πύλης Yahoo. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το Yahoo θα είναι
ο αδιαμφισβήτητος κυρίαρχος της διαδικτυακής τηλεόρασης. Ωστόσο, όταν τα
μεγάλα κανάλια θα κινηθούν στο Ίντερνετ, πιθανόν να αναγκαστούν να
συνεργαστούν μαζί του – ή να ξοδέψουν σημαντικά ποσά για να το εκτοπίσουν.

Εντούτοις, οι σκεπτικιστές του νέου Μέσου σχολιάζουν ότι, παρά τη δεδομένη
αυξανόμενη ζήτηση για (ψυχαγωγικό κυρίως) τηλεοπτικό περιεχόμενο on-line, το
ερώτημα της χρηματοδότησης και της βιωσιμότητας παραμένει – και αυτό διότι η
συντριπτική πλειονότητα των χρηστών δεν είναι διατεθειμένη να πληρώσει
οτιδήποτε για τέτοιου είδους υπηρεσίες. H συγκεκριμένη παρατήρηση είναι σωστή
μεν, ενδεχομένως μυωπική δε, εάν ληφθεί υπόψη ο ενθουσιασμός των
διαφημιζομένων για προβολή τηλεοπτικών σποτ στο Ίντερνετ – τα σχετικά κονδύλια
αναμένεται (τουλάχιστον) να διπλασιαστούν το 2006. Όπως σημείωνε στέλεχος
πανευρωπαϊκής εταιρείας σε πρόσφατη συνάντηση του ΙΑΒ Europe: « Παλιά λέγαμε
στον πελάτη για διαδικτυακή διαφήμιση με εικονίδια και μας παρέπεμπε σε
κάποιον άνευ αρμοδιοτήτων πιτσιρικά – τώρα αναφέρουμε το on-line τηλεοπτικό
σποτ και το κόκκινο χαλί ξεκινά από την είσοδο, για να καταλήξει απευθείας
στην αίθουσα του Διοικητικού Συμβουλίου»…

Ο Κωνσταντίνος Καμάρας είναι σύμβουλος της Διεθνούς Ένωσης Εφημερίδων
και αντιπρόεδρος του IAB Europe, πανευρωπαϊκού οργανισμού για τη διαδραστική
επικοινωνία