H συνάδελφος του Φώτη Kόντογλου, Aλεξάνδρα Πασχαλίδου

Δεν χρειάζεται να συστήσουμε την κυρία Αλεξάνδρα Πασχαλίδου. Το βιογραφικό της
άλλωστε, που ευρύτατα κυκλοφόρησε, αναφέρει ανάμεσα σε άλλα: «Ταξιδεύει συχνά
σε όλον τον κόσμο, παίρνοντας συνεντεύξεις από διάφορες προσωπικότητες, αλλά
κι από ανώνυμους ανθρώπους, κάνοντας ομιλίες και διαλέξεις σε Πανεπιστήμια και
τοπικές οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα MME, τον ρατσισμό και τις
πολυπολιτισμικές κοινωνίες. Κείμενά της διδάσκονται σε Σχολές Δημοσιογραφίας,
σε σχολεία και Πανεπιστήμια».

Φίλοι με πληροφορούν πως η κυρία Αλεξάνδρα Πασχαλίδου είναι παιδί μεταναστών
που πάλεψε για να προκόψει, άρα δικαιούται, οπωσδήποτε, σεβασμού. Συμφωνεί
κανείς απολύτως μαζί τους, γιατί όμως δεν δικαιούνται σεβασμού ο Ρολάν Μπαρτ ή
ο Άλντους Χάξλεϊ ή ο δικός μας Κώστας Γεωργουσόπουλος, το «βιογραφικό» των
οποίων ιδιοποιείται η κυρία Αλεξάνδρα Πασχαλίδου; Δεν θα μειδιούσε ακόμη και η
ίδια αν στο βιογραφικό των συγγραφέων που αναφέραμε (και είναι περίπου το ίδιο
με το δικό της), διαβάζαμε ως ένα επιπλέον στοιχείο της ζωής τους:
«Παρουσίασαν το πρόγραμμα της Eurovision του έτους…».

«Ή παπάς παπάς ή ζευγάς ζευγάς», για να μπορέσουμε, επιτέλους, να
συνεννοηθούμε και στον τόπο μας και στον υπόλοιπο κόσμο. Δεν αντιλαμβάνεται η
κυρία Πασχαλίδου, με την ευαισθησία που φαίνεται να τη διακρίνει για τα θέματα
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του ρατσισμού, ότι ένα θέαμα όπως η Eurovision,
που «οριζοντιώνει» για ώρες, μέρες ή και μήνες, την Ευρώπη, συρρικνώνει (μαζί
με άλλα βέβαια) τη σημασία των προβλημάτων του ρατσισμού, ώστε με τη συμμετοχή
της σ’ αυτό το θέαμα να γίνεται στοιχειωδώς ακατάλληλη να τα διαχειριστεί; Και
όταν εμφανιστεί σ’ ένα Πανεπιστήμιο ή πολύ περισσότερο σε μια τοπική οργάνωση
να μιλήσει για τα ανθρώπινα δικαιώματα, βέβαια μόνο γι’ αυτά δεν θα
ενδιαφερθεί το ακροατήριό της, αφού θα φλέγεται να την ακούσει να μιλάει για
τα παρασκήνια της Eurovision. Σε μια επαρχιακή πόλη της Βόρειας Ελλάδας και σε
μια αυστηρά προγραμματισμένη εκδήλωση για τα πεζογραφικά βιβλία του Νίκου
Παπανδρέου, όταν ήρθε η ώρα να συζητήσει με το κοινό άναυδος το άκουσε να τον
ρωτά αν ο Ανδρέας Παπανδρέου ενδιαφερόταν σε όλη του τη ζωή για τις «ξανθές».

Είμαστε καταδικασμένοι να μην μπορούμε να κάνουμε απολύτως τίποτε (αντίθετα
μάλιστα «αφαιρούμε» από την υπόθεση που θέλουμε να υποστηρίξουμε), όταν η
«εικόνα» που διατηρεί ο κόσμος για μας μάς τοποθετεί μέσα σ’ ένα τόσο
φωταγωγημένο πλαίσιο, που ακόμη και το πραγματικό μας ενδιαφέρον για τα
προβλήματά του αντηχεί κούφιο και ύποπτο. «Φασισμός», βέβαια, αλλά υφίσταται.
Πολύ περισσότερο όταν έχει φταίξει κανείς λιγάκι, όπως στην περίπτωση της
Αλεξάνδρας Πασχαλίδου.

Το μεγαλύτερο ακόμη πρόβλημα είναι πώς γίνεται μέσα σ’ έναν κόσμο που τον
αναγνωρίζουμε γεμάτο προβλήματα, αδικίες, καταστροφές, μπορούμε να επισείουμε
αποδεικτικά προσωπικής επιτυχίας και καταξίωσης. Ο καθένας σκέφτεται πως αν
υπήρχαν πραγματικά επιτυχημένοι, η κατάσταση του κόσμου μας θα ήταν
στοιχειωδώς καλύτερη. Βέβαια θ’ αναρωτηθεί κανείς όταν κοτζανάμ συγγραφείς
κορδακίζονται ως σπουδαίοι, η Πασχαλίδου μάς ενόχλησε. Το σύμπτωμα (και όχι
βέβαια η ίδια) του «όλα τα σφάζω, όλα τα μαχαιρώνω» μας απασχολεί.

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Λέξη».