Eυρωσύνταγμα ή «ομελέτα»

Την ώρα που εμάς μας απασχολεί η νίκη της Eurovision, άλλοι Ευρωπαίοι έχουν ανοίξει πολιτικό διάλογο για το ποια Ευρώπη θέλουμε

Στο εσωτερικό της χώρας οι πολίτες περιμένουν την πολιτική της «ομελέτας», μια
και τίτλοι σε εφημερίδες και δελτία ειδήσεων τούς υπόσχονται «σπασμένα αυγά».
Την ίδια στιγμή η Ευρώπη, τουλάχιστον η Κεντρική, μοιάζει να ανακλαδίζεται σαν
αγουροξυπνημένη από βαρύ ύπνο.

Εδώ και τέσσερις μήνες ολόκληρη η Γαλλία συζητάει για το Ευρωσύνταγμα, οι
οικογένειες την ώρα του φαγητού, στα καφέ, στα σχολεία, οι παρέες, όλοι, λέει
ο Ντανιέλ Βερνέ της εφημερίδας «Le Monde» στο «Σταυρόλεξο» του Παύλου Τσίμα,
που μας ξάφνιασε τόσο με τα αποτελέσματα της ελληνικής δημοσκόπησης για το
θέμα του Ευρωσυντάγματος – ακόμη μία φορά μαύρα μεσάνυχτα το έθνος – όσο και
με το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ για το «όχι» των Γάλλων, για την ενεργοποίησή τους
που σήμανε και το ξύπνημα της υπόλοιπης Ευρώπης.

«Πριν από λίγο καιρό, όποιος καλούσε πολιτικό σε εκπομπή έπεφταν τα
νούμερα, εδώ και δυο μήνες όλοι οι διαφημιστές θέλουν να βάλουν διαφημίσεις
στα ντιμπέιτ των πολιτικών. Άλλαξε το κλίμα», προσθέτει τη δική του εμπειρία ο
Νίκος Αλιάγας, ο οποίος εργάζεται στη γαλλική τηλεόραση.

Την ίδια στιγμή, ένα μικρό απόσπασμα παρουσιάζει συζήτηση τυπικής γαλλικής
οικογένειας την ώρα του φαγητού. Θέμα τους το Ευρωσύνταγμα και τι θα ψηφίσουν.
Στο επόμενο πλάνο, ο φακός ζουμάρει στο βιβλίο που διαβάζει μια νεαρή
φοιτήτρια, είναι το Ευρωσύνταγμα. Μικρό οδηγό του Ευρωσυντάγματος διαβάζει και
ένα σχολιαρόπαιδο στον δρόμο.

Υλικό από τη γαλλική τηλεόραση που αποδείκνυε πόσο παθιάστηκαν οι
πολίτες της χώρας αυτής με ένα θέμα το οποίο σχεδόν δεν το πήραμε μυρωδιά στη
χώρα μας.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση που παρουσιάζει το «Σταυρόλεξο», το 65% των ερωτηθέντων
(δείγμα 800 ατόμων) αγνοούσε ότι έγινε συζήτηση στη Βουλή για το θέμα αυτό,
αγνοούσε ότι υπάρχει τέτοιο θέμα.

H συζήτηση θα μπορούσε να είναι πύρινη στους ευρωπαϊκούς κόλπους, καθώς όλοι
μιλούν για μια υπόθεση που αφορά το μέλλον της Ένωσης, την ποιότητά της, την
ίδια την ιδέα της συγκρότησής της. Ποιον αφορά όλο αυτό; Πάντως όχι τους
Έλληνες πολίτες, οι οποίοι μόλις την περασμένη Κυριακή και χάρη στο «όχι» των
Γάλλων αντιλήφθηκαν πως κάτι έχει συμβεί. Και όχι όλοι. Άλλωστε, εκτός από τα
δελτία ειδήσεων της κρατικής τηλεόρασης, τα υπόλοιπα αφιέρωσαν ελάχιστο χρόνο.

Όσο για τον εγχώριο δημόσιο διάλογο, είχε καταληφθεί από
γιουροβιζιονικό αμόκ και δεν έμενε χώρος για οτιδήποτε άλλο. Το δίλημμα του
έθνους ήταν αν θα απονεμηθούν τιμές εθνικού ήρωα στην Παπαρίζου ή όχι.
Τουλάχιστον αυτό ανέδειξαν δελτία ειδήσεων και λοιπές εκπομπές. Άλλες
ευρωπαϊκές χώρες παθιάζονταν με την αναζήτηση νοήματος στην πολιτική της
Ευρώπης.

Μια εξαιρετική εκπομπή της NET το βράδυ της Κυριακής, με τη Μαρία
Χούκλη, κατά την οποία αναμεταδίδονταν απευθείας τα ιστορικά αποτελέσματα της
γαλλικής κάλπης για το Ευρωσύνταγμα έθετε διακριτικά, στο περιθώριο της
«καυτής» γιουροβιζιονικής μας επιτυχίας, τον προβληματισμό για μια «άλλη
Ευρώπη», εκείνη που υποστήριζε ο συνταγματολόγος Αντώνης Μανιτάκης ότι θα
πρέπει να επαναζητήσουμε με διάλογο.

Αυτήν την ίδια Ευρώπη, η οποία για τα κόμματα της Αριστεράς έχει αποκοπεί από
τους λαούς και για τους Γάλλους αριστερούς χάρη στο «όχι» αναγκάστηκε να
συνδεθεί με την εσωτερική πολιτική, μια και η αρνητική στάση στο Ευρωσύνταγμα
ήταν αρνητική στάση προς την πολιτική Σιράκ. Σαν συναρπαστικό ευρωπαϊκό
σταυρόλεξο τα παρακολουθήσαμε όλα αυτά που χάρη στη σκηνοθετική τεχνική της
δημοσκόπησης συνδέθηκαν με την εγχώρια πραγματικότητα, μια και όπως παρατήρησε
ο Ηλίας Νικολακόπουλος για τη χώρα μας ουδέποτε ετέθη το θέμα και η απάντηση
σε ερώτημα έρευνας δεν συνιστά ψήφο.

Ομφαλοσκοπούσα εγχώρια τηλεόραση

Ωστόσο, ακόμη και τα ενδεικτικά απλώς ποσοστά εντυπωσιάζουν για την
απόσταση που έχει ο Έλληνας από την υπόθεση της Ευρώπης. Εδώ και χρόνια έχει
διαμορφωθεί η πεποίθηση στον χώρο των μίντια πως «δεν πουλάει». Ουδείς Έλλην
θα παθιαστεί υποτίθεται με τους όρους του Ευρωσυντάγματος, όσο τουλάχιστον θα
του συμβεί με το ποδόσφαιρο ή τη νίκη στη Γιουροβίζιον. Ίσως γιατί στην
υπόθεση της Ευρώπης δεν αισθάνεται ότι μπορεί να είναι πρωταγωνιστής, ότι
μπορεί να διαδραματίσει ρόλο, όπως μπορεί να το αισθανόταν ο Γάλλος μέχρι
χθες.

Πάντως, η μικρή μιντιακή «αγορά» του τόπου ελάχιστα ασχολείται με οτιδήποτε
ξεφεύγει από τα μικρά, επαρχιώτικα σύνορα του κόσμου που η ίδια έχει
διαμορφώσει ως τον «ομφαλό της Γης». Του κόσμου τής σοουμπίζ και των πολιτικών
μαζικής κατανάλωσης, με τις μικρές προσωπικές ιστορίες και τα φωτογενή πάθη.