Κενό ηγεσίας στην Eυρώπη

Κρίσιμες ημέρες, ίσως τις κρισιμότερες στην Ιστορία της, διανύει η Ευρώπη.
H ήττα του Γκέρχαρντ Σρέντερ στη Βόρεια Ρηνανία – Βεστφαλία και η διαφαινόμενη
καταψήφιση του Ευρωσυντάγματος από τη Γαλλία απειλούν να τη βυθίσουν σε μια
βαθιά κρίση πολιτικής ηγεσίας.

Αν επιβεβαιωθούν οι δημοσκοπήσεις και δεν αλλάξει την τελευταία στιγμή η
(βαριά) διάθεση των Γάλλων ψηφοφόρων, μια περίοδος ζόφου και εσωστρέφειας
προβλέπεται για την Ευρώπη, με τους παραδοσιακούς της ηγέτες (σε αυτούς θα
πρέπει να προστεθεί και ο αποδυναμωμένος, μετά τις βρετανικές εκλογές, Τόνι
Μπλερ) να επιδίδονται σε εσωτερικούς αγώνες επιβίωσης, μη έχοντας ούτε τον
χρόνο ούτε την ενέργεια για να δώσουν νέα ώθηση στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

Το πρώτο θύμα αυτής της κατάστασης θα μπορούσαν να είναι οι προσπάθειες
επίτευξης μιας συμφωνίας, τον ερχόμενο μήνα, όσον αφορά τον προϋπολογισμό της
E.E. για την περίοδο 2007-2013. Το ηγετικό «κενό», ωστόσο, μπορεί επίσης να
επηρεάσει και τις δυνατότητες της Ευρώπης αφενός να αναζωογονήσει την
οικονομία, αφετέρου να χειριστεί τις ευαίσθητες σχέσεις με το Ιράν και την
Κίνα.

Ο προϋπολογισμός

«Μπορείτε πλέον να πείτε αντίο σε μια δημοσιονομική συμφωνία τον Ιούνιο»,
δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης μόλις πληροφορήθηκε τα αποτελέσματα των εκλογών
που διεξήχθησαν στη Βόρεια Ρηνανία – Βεστφαλία και την εξαγγελία πρόωρων
εκλογών – εννοώντας ότι ο Σρέντερ δεν θα έχει προεκλογικά τη δυνατότητα να
επιτρέψει την οποιαδήποτε αύξηση της γερμανικής συνεισφοράς στον ευρωπαϊκό
κορβανά. Ενδεχόμενο αδιέξοδο στην προσπάθεια επίτευξης δημοσιονομικής
συμφωνίας θα αναστατώσει τον οικονομικό σχεδιασμό της E.E., πλήττοντας κυρίως
τα νέα ανατολικοευρωπαϊκά κράτη.

Οι αγορές

Χαμόγελα ελπίδας. Την τρίτη του επίσκεψη στη Γαλλία μέσα σε έναν μήνα θα πραγματοποιήσει την Πέμπτη ο Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ προκειμένου να ενισχύσει το στρατόπεδο του «ναι», επικεφαλής του οποίου είναι ο Ζακ Σιράκ

Οι χρηματοπιστωτικές αγορές μισούν την πολιτική αστάθεια. Οι πιθανότερες,
λοιπόν, συνέπειες της προκήρυξης πρόωρων εκλογών στη Γερμανία και πιθανής
καταψήφισης του Ευρωσυντάγματος στη Γαλλία (στις 29 του μήνα) και την Ολλανδία
(τρεις ημέρες αργότερα) θα είναι η αποδυνάμωση του ευρώ και η καθυστέρηση των
επενδύσεων. Οι διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί έχουν ήδη αναθεωρήσει προς τα
κάτω τις προβλέψεις τους για την ανάπτυξη στην ευρωζώνη, τοποθετώντας την για
φέτος στο 1,6%. Βραχυπρόθεσμα, το κύμα εχθρότητας προς τις φιλελεύθερες
οικονομικές μεταρρυθμίσεις θα διογκωθεί ενδεχομένως τόσο στη Γερμανία όσο και
στη Γαλλία, με τους Σοσιαλδημοκράτες να εντείνουν την αντικαπιταλιστική
ρητορική που χρησιμοποίησαν προεκλογικά στη Βόρεια Ρηνανία – Βεστφαλία και τον
Σιράκ να απαιτεί μια περισσότερο «κοινωνική Ευρώπη» – η ιστορία έχει δείξει
πως ούτε ο ένας ούτε ο άλλος διστάζουν να επιτεθούν στις Βρυξέλλες όταν
αντιμετωπίζουν δυσκολίες εντός των τειχών.

Εξωτερική πολιτική

Το κλίμα αυτό δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστες τις προσπάθειες της
Ευρώπης να οικοδομήσει μια κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική άμυνας, σε
μια περίοδο που οι διατλαντικές σχέσεις παραμένουν στο στάδιο της «ανάρρωσης».
Υπό το νευρικό βλέμμα της Ουάσιγκτον, η ευρωπαϊκή «τρόικα» (Βρετανία, Γαλλία,
Γερμανία) προσπαθεί να πείσει διά της διαπραγματευτικής οδού το Ιράν να
αποκηρύξει τον εμπλουτισμό ουρανίου. Παράλληλα, η E.E. αμφιταλαντεύεται όσον
αφορά το αν και πότε πρέπει να άρει το εμπάργκο όπλων εναντίον της Κίνας, σε
πείσμα των έντονων αμερικανικών και ιαπωνικών πιέσεων. Ο επικεφαλής της
ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής, Χαβιέ Σολάνα, διαδραματίζει ήδη έναν ρόλο και
στα δύο αυτά λεπτά ζητήματα. Σε περίπτωση, ωστόσο, καταψήφισης του
Ευρωσυντάγματος, η προοπτική «αναβάθμισής» του στον ρόλο του Ευρωπαίου
υπουργού Εξωτερικών, στην κεφαλή μιας νέας ευρωπαϊκής διπλωματικής υπηρεσίας,
θα απομακρυνθεί.