Οι Kύπριοι «πρωτομάστορες» του κρασιού

Οι αρχαίοι Έλληνες έκαναν το κρασί γνωστό στον απλό λαό. Οι Ρωμαίοι το
έκαναν γνωστό στον κόσμο. Όμως οι Κύπριοι ήταν εκείνοι που τους έδειξαν πώς
φτιάχνεται το κρασί, λένε οι αρχαιολόγοι.

Μεθυστική ανακάλυψη. Ευρήματα Ιταλών αρχαιολόγων στην Κύπρο – αγγεία κρασιού όπως αυτά που εκτέθηκαν σε αμπελώνα της Ερήμης (αρχαίες εκδοχές του παραδοσιακού ασκιού που ακόμη χρησιμοποιείται στο νησί) – αποδεικνύουν ότι οι Κύπριοι ήταν οι πρώτοι διδάξαντες την τέχνη του κρασιού στη Μεσόγειο

Ιταλοί ειδικοί ισχυρίζονται ότι ανακάλυψαν στοιχεία τα οποία δείχνουν ότι οι
Κύπριοι όχι μονάχα ήταν οι πρώτοι που χρησιμοποίησαν πήλινα ποτήρια και
κιούπια για τη μεταφορά του, αλλά και προηγήθηκαν στην τέχνη του κρασιού κατά
1.500 χρόνια από τα άλλα ξαδέλφια τους στη Μεσόγειο. «Είναι μια εκπληκτική
ανακάλυψη», λέει η Μαρία-Ροζάρια Μπελτζόρνο, επικεφαλής της αρχαιολογικής
ομάδας. «Το αρχαιότερο κρασί φαίνεται πως είναι εκείνο που έχει βρεθεί σε ένα
βάζο του 5000 π.X. στο Ατζί Φιρούζ Τεπέ του Ιράν, αλλά στη Μεσόγειο τα
αρχαιότερα δείγματα κρασιού προέρχονται από την Κύπρο».

Ύμνοι από τον Όμηρο. Με μια παράδοση που χάνεται μέσα στα βάθη της
Ιστορίας, η ποιότητα του κυπριακού κρασιού με τη «μελένια γεύση» εξυμνήθηκε
από τον Όμηρο, αλλά και από τον βασιλέα Σολομώντα. Οι ιστορικοί λένε ότι η
κομανταρία, το γλυκόπιοτο κρασί που έφεραν στην Ευρώπη οι σταυροφόροι,
παραγόταν στο νησί τουλάχιστον από το 1000 π.X. Θεωρείται το αρχαιότερο κρασί
στον κόσμο που εξακολουθεί να παράγεται ακόμη.

H Μπελτζόρνο, από το ιταλικό Ινστιτούτο Τεχνολογιών που Εφαρμόζονται στην
Πολιτιστική Κληρονομιά, λέει ότι η εξέταση θραυσμάτων από αγγεία έδειξε ότι η
παραγωγή κρασιού ήκμαζε στην Κύπρο πριν από 5.500 χρόνια. Τα αρχαιότερα
σχετικά ευρήματα από την Κρήτη είναι ηλικίας 3.600 ετών. «Ανακαλύψαμε ίχνη
ταρταρικού οξέος, που αποτελεί βασικό συστατικό του κρασιού», εξηγεί η
Μπελτζόρνο.

Από τα αρχαιότερα. Τα θραύσματα των αγγείων που βρέθηκαν στην
οινοπαραγωγό περιοχή της Ερήμης, περίπου 100 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της
Λευκωσίας, είναι τα αρχαιότερα αποδεικτικά στοιχεία από αγγεία με τα οποία
γινόταν η μεταφορά του κρασιού από την Κύπρο στον υπόλοιπο κόσμο. Έχουν στενό
στόμιο, είναι φαρδιά και το σχέδιό τους μοιάζει με τα κατσικίσια ασκιά. Αυτά
τα αγγεία μοιάζουν εκπληκτικά με εκείνα που βρέθηκαν αργότερα στα αρχαία
αιγυπτιακά ιερογλυφικά. «Τα ίδια αγγεία υιοθετήθηκαν από τους Αιγυπτίους»,
λέει η Μπελτζόρνο. Οι Κύπριοι, που ήταν εξαιρετικά ικανοί στην αγγειοπλαστική,
κατασκεύαζαν κύλικες που έμοιαζαν με κέρατα βοδιού, οι οποίοι πιστεύεται ότι
ήταν τα πρώτα «ποτήρια». H παράδοση της κατασκευής τέτοιων ποτηριών γεννήθηκε
στην Κύπρο.

«Παχύρρευστο και εξαιρετικά δυνατό»

Αναπαράσταση από την παραγωγή κρασιού, σε κυπριακό αγγείο ηλικίας 4.000 ετών,
ανακάλυψαν οι Ιταλοί αρχαιολόγοι στην περιοχή της Ερήμης. «Αυτό είναι κάτι
μοναδικό στον κόσμο», λέει ο Παύλος Φλουρέντζος, διευθυντής της Υπηρεσίας
Κυπριακών Αρχαιοτήτων. Δεν στάθηκε δυνατό να προσδιοριστεί το είδος του
κρασιού, αλλά, σύμφωνα με τον Παύλο Φλουρέντζο, ήταν μάλλον κόκκινο μπρούσκο
παρά λευκό. Πάντως τα κρασιά που έπιναν τότε θα ήταν «δύσκολα» για τους
σημερινούς ουρανίσκους. «Το κρασί που έπιναν ήταν διαφορετικό», λέει ο
Φλουρέντζος. «Ήταν παχύρρευστο και εξαιρετικά δυνατό, τόσο που έπρεπε να το
αραιώνουν με νερό».

Στην αρχαία ελληνική μυθολογία πίστευαν ότι το κρασί έφερνε τους ανθρώπους σε
κατάσταση αυξημένης επίγνωσης. Πάντως, οι αρχαίοι Κύπριοι μάς άφησαν μια
υποθήκη για τις συνέπειες από την κατάχρηση του κρασιού. Αρχαία ρωμαϊκά
ψηφιδωτά από τον οίκο του Διονύσου δείχνουν παραστάσεις από τους «πρώτους
οινοπότες» της Κύπρου, από τον 2ο π.X. αιώνα, στη Δυτική Πάφο. Ένας από τους
οινοπότες φαίνεται να έχει καταρρεύσει πάνω σε μια πόρτα από το γερό μεθύσι.