[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

«ΖΗΣΤΕ TON ΜΥΘΟ σας στην Ελλάδα» είναι το διαφημιστικό σλόγκαν του ΕΟΤ
στα διεθνή MME. «Ζήστε τους μύθους της Ελλάδας» θα ήταν ένα καλύτερο σύνθημα
να περιγράψει πτυχές της ελληνικής πραγματικότητας. Ιδού μερικοί μύθοι που
κυριαρχούν στη δημόσια συζήτηση για την εξωτερική πολιτική. Μύθος πρώτος: «H
μόνη διαφορά μας με την Τουρκία αναφέρεται στην υφαλοκρηπίδα». Ειλικρινά,
ποιοι πιστεύουν αυτόν τον ισχυρισμό; Ούτε καν εμείς που στερεότυπα τον
επαναλαμβάνουμε. Γιατί στις ιδιωτικές συζητήσεις όλοι σχεδόν δέχονται ότι
πέραν της υφαλοκρηπίδας υπάρχει σειρά άλλων θεμάτων στην agenda. Και εν πάση
περιπτώσει σε διμερείς σχέσεις (προσωπικές ή συλλογικές) τα προβλήματα και οι
διαφορές δεν τα ορίζει μόνο η μία πλευρά. Μύθος δεύτερος: «Θέλουμε διζωνική,
δικοινοτική ομοσπονδία για την Κύπρο». Θέλουμε πράγματι «ομοσπονδία» που
σημαίνει και συνεπάγεται «διαμοιρασμό» (sharing) της πολιτικής εξουσίας, των
οικονομικών αγαθών; Μετά τα όσα συνέβησαν με το σχέδιο Ανάν, πολλοί θεωρούν
ότι η αναφορά στην «ομοσπονδία» συνιστά απλώς «μύθο». Ούτε κατανοούμε ούτε
θέλουμε την ομοσπονδία. Μύθος τρίτος: «Θέλουμε την Τουρκία στην Ευρωπαϊκή
Ένωση». Πράγματι, μια ορισμένη μερίδα σύγχρονων πολιτικών θέλει την ένταξη της
Τουρκίας. Αλλά είναι μια σχετικά μικρή μερίδα. H διοίκηση, εν ευρεία εννοία,
και κυρίως η κοινωνία ούτε τη θέλει ούτε βεβαίως την υποστηρίζει. Μύθος
τέταρτος: «H Ευρώπη μάς αδικεί». Είναι ένας ισχυρισμός που επαναλαμβάνεται
στερεότυπα από ορισμένους. Τώρα γιατί «η Ευρώπη μάς αδικεί» όταν μας
χρηματοδοτεί με 3,5 δισ. ευρώ ετησίως, έχει κάνει δεκτά αιτήματά μας, όπως την
ένταξη της Κύπρου, έχει στηρίξει την Ελλάδα σε διάφορες επιλογές της κ.λπ.,
είναι από τα μυστήρια που δεν είναι και τόσο εύκολο να εξηγηθούν. Μύθος
πέμπτος: «Ο κόσμος δεν μας κατανοεί». Πρόκειται για μόνιμο ισχυρισμό, επωδό σε
κάθε συζήτηση για την εξωτερική πολιτική. Βέβαια υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις
οποίες όντως «δεν μας κατανοεί» γιατί απλούστατα αυτά που λέμε είναι πράγματι
«ακατανόητα» έως σχιζοφρενικά (π.χ. βασικός μέτοχος). Αλλά η εξήγηση που
δίνουμε για την «έλλειψη κατανόησης» είναι ότι ενώ εμείς εργαζόμαστε για τα
«δίκαια» και την «ηθική», όλοι οι άλλοι προωθούν «στεγνά συμφέροντα»!

Ο Π. K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.